Cals Frares (Tiana)

Cals Frares to zabytkowa masia (katalońska posiadłość wiejska) w Tianie, niewielkiej miejscowości w regionie Maresme, tuż nad Barceloną. Budynek łączy elementy neoklasycystyczne z romantycznymi i jest wpisany na lokalną listę dóbr kultury.

Jak dotrzeć do Cals Frares?

Tiana leży kilkanaście kilometrów na północny wschód od Barcelony, w głębi Maresme, między wybrzeżem a pasmem Serralada de Marina. Cals Frares stoi na obrzeżach miasteczka i jest jednym z punktów lokalnej trasy pieszej łączącej ją z pobliskim Can Gaietà — to popularny wariant dla osób, które chcą połączyć spacer po okolicy z oglądaniem starej architektury wiejskiej. Do Tiany najwygodniej dojechać samochodem z Barcelony (autostrada C-32 lub droga B-501) albo autobusem regionalnym; sama masia znajduje się w odległości spaceru od centrum wsi.

Co zobaczysz na miejscu?

Budynek ma plan prostokątny, a jego fasadę tworzą parter, dwa piętra i poddasze, zwieńczone czterospadowym dachem — układ typowy dla przekształconych w XIX wieku katalońskich posiadłości wiejskich. Największą uwagę przyciągają boczne skrzydła: portyk wsparty na dziesięciu arkadach osadzonych na filarach, ozdobiony neoklasycystycznymi detalami, takimi jak balustrady i dekoracyjne wazy (hydrie). Po prawej stronie budynku znajduje się wejście do niewielkiej kaplicy, dobudowanej wraz z resztą reprezentacyjnej części posiadłości. Warto też zwrócić uwagę na kutą żelazną bramę — jej datowanie wskazuje na rok 1848, czyli okres, w którym masia zyskała swój obecny, pałacowy charakter.

Cals Frares to obiekt prywatny, więc zwiedzanie ogranicza się do oglądania architektury z zewnątrz — spacerując drogą prowadzącą wzdłuż posiadłości, można jednak dobrze przyjrzeć się portykowi i fasadzie.

Skąd wzięła się nazwa?

Historia budynku sięga XVII wieku, kiedy powstała pierwotna, znacznie skromniejsza masia. Dopiero w połowie XIX wieku przebudowano ją na okazałą rezydencję, dodając piętra, portyk i kaplicę. Nazwa „Cals Frares” — dosłownie „u braci” — pochodzi od zakonników augustiańskich związanych z posiadłością: to właśnie ich obecność w budynku po przebudowie dała mu nazwę, pod którą funkcjonuje do dziś w lokalnej tradycji.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ Cals Frares ogląda się głównie z zewnątrz, najlepsza pora to okres wiosenno-jesienny, kiedy temperatury w Maresme sprzyjają spacerom, a otaczająca zieleń najlepiej podkreśla bryłę budynku. Warto zaplanować wizytę rano lub późnym popołudniem — światło korzystnie oświetla wtedy fasadę i portyk od strony południowej.

Najczęstsze pytania

Czy Cals Frares można zwiedzać od środka? Nie, to prywatna posiadłość — dostępna jest wyłącznie do oglądania z zewnątrz, z drogi biegnącej wzdłuż budynku.

Skąd wzięła się nazwa Cals Frares? Nazwa nawiązuje do zakonników augustiańskich, którzy byli związani z posiadłością po jej przebudowie w XIX wieku — „frares” po katalońsku znaczy „bracia zakonni”.

Jak długo trwa spacer do Cals Frares z centrum Tiany? To krótki, kilkunastominutowy spacer brzegiem miasteczka — masia leży na trasie łączącej Tianę z pobliskim Can Gaietà.

Czym Cals Frares różni się od typowej masii katalońskiej? Skalą i detalem architektonicznym — portyk z dziesięcioma arkadami oraz neoklasycystyczne zdobienia to cechy rzadkie w prostszych, gospodarskich masiach regionu.