Cal Comte d'Espanya

Cal Comte d'Espanya w Palmie to kamienica, którą łatwo minąć bez świadomości, że jej fasada skrywa kilkusetletnią historię związaną z kartuzami z Valldemossy. Budynek stoi przy Carrer de la Portella 12, w samym sercu dzielnicy katedralnej starego miasta, kilka kroków od La Seu i Pałacu Almudaina.

Skąd pochodzi nazwa budynku?

Obecna nazwa nie jest oryginalna. Przez wieki budynek znany był jako Posada de la Cartoixa — miejska baza kartuzów z klasztoru w Valldemossie. Mnisi wykorzystywali go jako punkt w Palmie, gdzie przechowywali i sprzedawali produkty pochodzące z klasztornych gospodarstw, gdy zjeżdżali do miasta. Sytuacja zmieniła się w 1836 roku, kiedy hiszpańska desamortyzacja odebrała Kościołowi znaczną część majątku, a nieruchomości klasztorne trafiły na sprzedaż. Posadę kupił wtedy hrabia Hiszpanii (Comte d'Espanya) i od tego czasu budynek nosi jego nazwisko, choć jego kartuzjańska przeszłość nigdy nie została z fasady usunięta.

Co na fasadzie przypomina o kartuzjańskich właścicielach?

Nad barokowym portalem wejściowym zachowały się dwa elementy, które jednoznacznie zdradzają pierwotne przeznaczenie budynku: rzeźbiona figura świętego Brunona, założyciela zakonu kartuzów, oraz herb tego zakonu. To detale łatwe do przeoczenia dla kogoś, kto nie wie, czego szuka, ale dla znawców architektury Palmy stanowią jednoznaczny dowód związku z klasztorem w Valldemossie — niezależnie od tego, że budynek od blisko dwustu lat nosi inne nazwisko.

Jak wyglądała przebudowa budynku?

Konstrukcja ma korzenie gotyckie, jednak w XVIII wieku przeszła przebudowę typową dla mieszczańskich patiów Palmy tego okresu. Efektem jest wewnętrzny dziedziniec, wokół którego rozmieszczone są pomieszczenia — układ charakterystyczny dla historycznych kamienic starego miasta, gdzie patio służyło jednocześnie jako źródło światła, przestrzeń komunikacyjna i miejsce reprezentacyjne domu.

Czy budynek jest wpisany do rejestru zabytków?

Tak. Cal Comte d'Espanya figuruje w gminnym Katalogu Dziedzictwa Palmy pod numerem 08/48. Wpis oznacza, że fasada, portal i układ architektoniczny budynku są prawnie chronione jako część historycznego zasobu miasta — nawet jeśli wnętrza pozostają w użytkowaniu prywatnym.

Gdzie szukać budynku podczas wizyty w starym mieście?

Carrer de la Portella leży na trasie, którą naturalnie łączy się zwiedzanie katedry, dawnej dzielnicy żydowskiej (Call) i Łaźni Arabskich. Warto zatrzymać się na chwilę przy portalu Cal Comte d'Espanya, żeby odszukać figurę św. Brunona i herb kartuzów — to jeden z tych detali starej Palmy, które nadają sens spacerowi bez pośpiechu po wąskich uliczkach dzielnicy katedralnej.

Najczęstsze pytania

Skąd pochodzi nazwa "Cal Comte d'Espanya"? Od hrabiego Hiszpanii, który kupił budynek w 1836 roku po desamortyzacji majątku kościelnego w Hiszpanii.

Czym była Posada de la Cartoixa? Miejską bazą kartuzów z klasztoru w Valldemossie, służącą do przechowywania i sprzedaży produktów klasztornych podczas ich wizyt w Palmie.

Jakie elementy na fasadzie odsyłają do kartuzów? Figura świętego Brunona, założyciela zakonu, oraz herb kartuzów, umieszczone nad barokowym portalem wejściowym.

Czy budynek jest chroniony prawnie? Tak, jest wpisany do Katalogu Dziedzictwa Palmy pod numerem 08/48.