Cadeia do Limoeiro

Cadeia do Limoeiro to dawne główne więzienie Lizbony, położone w historycznej części miasta, przy Largo do Limoeiro. Przez stulecia była symbolem portugalskiego systemu karnego, a dziś budynek służy zupełnie innym celom: mieści instytucję szkolącą sędziów i prokuratorów. Dla miłośników historii to ciekawy przystanek podczas spaceru po starej Lizbonie.

Czym była Cadeia do Limoeiro?

Więzienie założono w XV wieku i z czasem stało się centralnym zakładem karnym kraju. Szczególne znaczenie miało w okresie od XVII do XIX wieku, gdy trafiali tu zarówno pospolici przestępcy, jak i osoby skazane za sprawy polityczne czy literackie. Współrzędne obiektu to około 38,7106 N i 9,1309 W, czyli centrum stolicy Portugalii.

Jakie wydarzenia zapisały się w jego historii?

Podczas trzęsienia ziemi w 1755 roku gmach częściowo się zawalił, kraty puściły, a kilkudziesięciu więźniów uciekło. Budynek odbudowano i nadal pełnił funkcję więzienia. Głośna była także ucieczka z 29 kwietnia 1847 roku, gdy ponad tysiąc osadzonych, część z nich groźnych i uzbrojonych, rozproszyła się po ulicach Lizbony.

Jak wyglądało życie za murami?

Warunki zależały w dużej mierze od pieniędzy i znajomości. Ci, którzy mogli zapłacić dozorcy, dostawali lepszą celę, koce, a nawet łóżko i wino. Biedniejsi żyli z tego, co przynieśli zakonnicy lub zostawili współwięźniowie. Choroby, takie jak gorączki, świerzb i czerwonka, dziesiątkowały osadzonych, a wielu z nich umierało, zanim doczekało się procesu.

Kto tu przebywał?

Wśród więźniów byli znani twórcy: poeta Correia Garção (1771), poeta Bocage (1797), malarz Domingos Sequeira (1808) oraz pisarz Almeida Garrett (1827). Dzięki temu miejsce ma także znaczenie dla historii portugalskiej literatury i sztuki.

Co stało się z więzieniem później?

Zakład zamknięto definitywnie w lipcu 1974 roku, po rewolucji kwietniowej. W 1979 roku budynki przekazano Centrum Studiów Sądowniczych (CEJ), które kształci przyszłych magistratów. Obiekt bywa określany jako dawna Cadeia do Limoeiro.

Czy można zwiedzać wnętrza?

Budynek pełni funkcje instytucjonalne, więc nie jest klasyczną atrakcją muzealną z regularnymi godzinami wejść. Zewnętrzną bryłę i otoczenie placu można obejrzeć swobodnie. Jeśli planujesz wizytę wewnątrz, sprawdź wcześniej informacje na stronach miejskich Lizbony lub CEJ.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała Cadeia do Limoeiro? W XV wieku.

Kiedy została zamknięta? W lipcu 1974 roku.

Co mieści się tam dziś? Centrum Studiów Sądowniczych (CEJ), od 1979 roku.

Czy w więzieniu siedzieli słynni ludzie? Tak, między innymi Bocage, Almeida Garrett, Domingos Sequeira i Correia Garção.

Co działo się w 1755 roku? Trzęsienie ziemi częściowo zniszczyło budynek, a część więźniów uciekła.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Miejsce łączy w sobie kilka warstw lizbońskiej historii: średniowieczne początki, skutki wielkiego trzęsienia ziemi, losy więzionych artystów i współczesną przemianę w ośrodek edukacji prawniczej. Okolica leży w pobliżu innych zabytków starej Lizbony, więc łatwo włączyć ją w dłuższy spacer po dzielnicy Alfama i jej sąsiedztwie. Warto zwrócić uwagę na surową architekturę, która dobrze oddaje dawny charakter obiektu, i pamiętać, że za tymi murami przez wieki rozgrywały się dramaty zwykłych ludzi i wybitnych postaci.