Cable Francés

Cable Francés to zabytkowy, betonowy pomost do załadunku rudy żelaza w Almerii, w Andaluzji, wybiegający daleko w wody Morza Śródziemnego przy plaży San Miguel. Stoi w cieniu swojego słynniejszego sąsiada — Cable Inglés — ale ma własną, ciekawą historię związaną z górnictwem i rywalizacją firm wydobywczych na przełomie XIX i XX wieku.

Gdzie go szukać?

Konstrukcja znajduje się na terenie portu w Almerii, w rejonie Muelle de Levante, w bezpośrednim sąsiedztwie plaży San Miguel. Od Cable Inglés — drugiego, wcześniej wybudowanego pomostu górniczego — dzieli go zaledwie około 650 metrów, dzięki czemu oba obiekty można łatwo zobaczyć podczas jednego spaceru wzdłuż nadmorskiej promenady. To miejsce chętnie odwiedzane przez amatorów fotografii przemysłowej i historii regionu, choć sam pomost obecnie pozostaje ogrodzony i niedostępny do wejścia.

Skąd wzięła się nazwa i po co powstał?

Pomost wzniesiono w latach 1914–1918 z inicjatywy brytyjskiej spółki górniczej Baird's Mining, która eksploatowała złoża rudy żelaza w rejonie Jerez del Marquesado i La Calahorra, w prowincji Granada. Baird's Mining rywalizowała wówczas z inną brytyjską firmą wydobywczą działającą na tych samych złożach, a spór między nimi uniemożliwił wspólne korzystanie z istniejącej linii kolejowej prowadzącej do portu. W efekcie Baird's Mining musiała wybudować własną odnogę kolejową oraz własny, niezależny punkt załadunku rudy na statki.

Nazwa „Cable Francés" (Kabel Francuski) pojawiła się dopiero później, w 1929 roku, gdy udziały brytyjskiej spółki wykupiła Compañía Andaluza de Minas — firma finansowana francuskim kapitałem. Od tamtej pory pomost zaczęto nieformalnie nazywać „francuskim", w odróżnieniu od pobliskiego, brytyjskiego z rodowodu Cable Inglés.

Jak wygląda i jak działał?

W przeciwieństwie do stalowej konstrukcji Cable Inglés, ten pomost zbudowano z żelbetu. Wchodzi w morze na długość około 313 metrów i powstawał etapami: pierwszy odcinek liczący 123 metry i drugi liczący 105 metrów ukończono jeszcze w 1918 roku, a w 1975 roku dobudowano kolejne 85 metrów. Szerokość konstrukcji waha się od 9 do 12 metrów. Dzięki takim rozmiarom z pomostu można było załadować statek o pojemności rzędu kilku tysięcy ton rudy w ciągu kilku godzin, co czyniło go jedną z ważniejszych instalacji przeładunkowych na wybrzeżu Almerii.

Szczyt wykorzystania pomostu przypadł na koniec lat 80. XX wieku, gdy pociągi dostarczały do portu ładunki rudy żelaza z kopalń w rejonie Alquife w Granadzie. Transport rudy tą trasą zakończył się w 1996 roku, wraz z wygaszeniem wydobycia w kopalniach granadyjskich, które ostatecznie zamknięto rok później.

Co dzieje się z pomostem dzisiaj?

Po zaprzestaniu eksploatacji konstrukcja stopniowo niszczała i dziś figuruje na tzw. Liście Czerwonej hiszpańskiej organizacji Hispania Nostra, gromadzącej zabytki zagrożone złym stanem zachowania. Ze względów bezpieczeństwa teren jest ogrodzony, a wejście na sam pomost nie jest możliwe. W mieście od lat trwa dyskusja o jego przyszłości — pojawiają się projekty rozbiórki części konstrukcji na rzecz rozbudowy portu sportowego, ale równolegle promowana jest koncepcja włączenia pomostu w przebieg nadmorskiej promenady w ramach planów rewitalizacji terenów portowych Almerii.

Najczęstsze pytania

Czym jest Cable Francés? To dawny, betonowy pomost do załadunku rudy żelaza na statki, zbudowany w latach 1914–1918 w porcie Almerii.

Skąd wzięła się nazwa „francuski"? Od 1929 roku właścicielem instalacji była Compañía Andaluza de Minas finansowana francuskim kapitałem, stąd potoczna nazwa odróżniająca go od brytyjskiego Cable Inglés.

Czy można wejść na pomost? Nie — teren jest ogrodzony ze względu na zły stan techniczny konstrukcji i brak jest obecnie dostępu dla zwiedzających.

Jak daleko jest stąd do Cable Inglés? Oba pomosty dzieli około 650 metrów wzdłuż wybrzeża, można je więc odwiedzić podczas jednego spaceru po plaży San Miguel.

Kiedy pomost przestał działać? Ostatnie transporty rudy żelaza odbyły się w 1996 roku, po zamknięciu zasilających go kopalń w rejonie Alquife w Granadzie.