Burg Rickenbach

Burg Rickenbach to stanowisko średniowiecznego zamku w miejscowości Rickenbach (SO), w okręgu Olten w kantonie Solura. Zamek stał na skalistym wzgórzu Chilchhöfli ponad wsią i należy do najwcześniejszych budowli obronnych regionu. Jego pozostałości odsłonili archeolodzy pod koniec lat sześćdziesiątych XX wieku.

Gdzie leży Burg Rickenbach?

Rickenbach leży w Szwajcarii, u południowego podnóża Jury, na stożku napływowym potoku o tej samej nazwie, który uchodzi do rzeki Dünnern. Administracyjnie to okręg Olten w kantonie Solura, na skraju regionu Gäu. Uwaga: w Szwajcarii jest kilka miejscowości o nazwie Rickenbach (m.in. w kantonach Lucerna, Zurych, Turgowia i Bazylea-Okręg). Ten opis dotyczy wyłącznie Rickenbach w kantonie Solura, oznaczanego skrótem SO.

Co zobaczysz na miejscu?

Zamek jest dziś ruiną archeologiczną, a nie zwiedzaną budowlą z wnętrzami. W latach 1969–1971 na wzgórzu Chilchhöfli odkopano relikty wieży, kilku budynków oraz muru obwodowego. Taki układ, czyli wieża, zabudowania gospodarcze i mieszkalne oraz pierścień murów, dobrze pokazuje, jak wyglądał niewielki zamek rycerski z czasów wczesnego średniowiecza.

Szczególną wartość stanowi technika budowy. Inwentarz zabytków kantonu Solura opisuje obiekt jako bardzo wczesny przykład zamku wzniesionego w całości z kamienia, w XI wieku. W tamtej epoce większość podobnych założeń w Europie Środkowej opierała się jeszcze na drewnie i ziemi.

Jaka jest historia zamku?

Burg Rickenbach był siedzibą hrabstwa Härkingen oraz ośrodkiem zespołu dóbr należących do tego hrabstwa w regionie Gäu. Zamek pełnił więc funkcję zarządczą, a nie wyłącznie obronną. Liczne drobne znaleziska z wykopalisk, takie jak przedmioty codziennego użytku, pochodzą głównie z XI i początku XII wieku. To wyznacza okres, w którym zamek był w pełnym użyciu.

Później Rickenbach znalazło się w posiadaniu hrabiów Frohburg. W 1288 roku Frohburgowie sprzedali cztery szuppozy ziemi (jednostka powierzchni gospodarstwa) klasztorowi St. Urban. Ten zapis dobrze obrazuje, jak rozdrobnione były wówczas dobra szlacheckie w okolicy.

Gdzie szukać więcej informacji?

Podstawowym opracowaniem jest studium Wernera Meyera „Die Burgstelle Rickenbach”, opublikowane w 1972 roku w „Jahrbuch für Solothurnische Geschichte” (tom 45, s. 316–409). Dokumentacja badawcza z wykopalisk, związana z archeologiem Walterem Drackiem, znajduje się w szwajcarskich archiwach federalnych (HelveticArchives). Krótkie hasło o miejscowości znajdziesz w Historycznym Leksykonie Szwajcarii (HLS).

Co jeszcze warto połączyć ze zwiedzaniem?

W samej wsi stoją kaplice, między innymi kaplica Czternastu Świętych Wspomożycieli (Nothelferkapelle) i kaplica św. Wawrzyńca, które opisują szwajcarskie archiwa dokumentacyjne. Okolica Olten i Gäu nadaje się na jednodniową wycieczkę po zabytkach kantonu Solura, a kolej łączy Olten z Zurychem, Bernem i Bazyleą.

Najczęstsze pytania

Czy Burg Rickenbach to zachowany zamek?

Nie. To stanowisko archeologiczne z reliktami wieży, budynków i muru obwodowego, odkrytymi w latach 1969–1971.

Z jakiej epoki pochodzi zamek?

Inwentarz kantonu wskazuje na XI wiek, a większość znalezisk datuje się na XI i początek XII wieku.

Kto był właścicielem zamku?

Zamek był siedzibą hrabstwa Härkingen. Później wieś należała do dóbr hrabiów Frohburg.

Czy to ten sam Rickenbach, co w innych kantonach?

Nie. Chodzi o Rickenbach w okręgu Olten w kantonie Solura, oznaczany jako Rickenbach (SO).