Břehyně - Pecopala

Národní přírodní rezervace Břehyně-Pecopala to jeden z najstarszych i najcenniejszych obszarów chronionych w północnych Czechach, położony na północny wschód od Doksów, w sercu regionu znanego jako Kraj Maha (Máchův kraj). Rezerwat obejmuje niemal 974 hektary i łączy w sobie dwa zupełnie odmienne środowiska: podmokłą kotlinę wokół stawu Břehyňský oraz piaskowcowe wzgórze Pecopala porośnięte lasem.

Skąd wzięła się nazwa i historia ochrony?

Nazwa rezerwatu pochodzi od dwóch elementów krajobrazu, które go tworzą — wsi i stawu Břehyně oraz wzniesienia Pecopala. Obszar ten należy do pionierów ochrony przyrody w regionie: pierwsze formy ochrony wprowadzono już w 1933 roku, a status państwowego rezerwatu przyrody uzyskał on formalnie 26 września 1967 roku. To sprawia, że Břehyně-Pecopala była jednym z pierwszych czeskich obszarów włączonych do europejskiej sieci rezerwatów biogenetycznych Rady Europy — wyróżnienia przyznawanego terenom o wyjątkowym znaczeniu dla zachowania różnorodności gatunkowej na kontynencie.

Co znajdziemy na terenie rezerwatu?

Centralnym punktem niżej położonej części rezerwatu jest staw Břehyňský, którego historia sięga aż 1287 roku — należy więc do najstarszych sztucznych zbiorników wodnych w regionie. Wokół niego rozciągają się rozległe szuwary, torfowiska i podmokłe łąki, tworzące mozaikę siedlisk typowych dla nizinnych mokradeł. Drugą, wyraźnie odmienną część rezerwatu stanowi piaskowcowe plateau Pecopala, pokryte lasami sosnowymi i bukowymi. Różnice wysokości w obrębie rezerwatu są znaczne — teren wznosi się od 273 do 451 metrów nad poziomem morza, co przekłada się na zróżnicowanie mikroklimatu i roślinności.

Jakie gatunki można tu spotkać?

Połączenie wody, torfowisk i lasu sprawia, że Břehyně-Pecopala należy do najbogatszych przyrodniczo miejsc w regionie. Teren stanowi ważne miejsce lęgowe ptaków — wśród najrzadszych gatunków związanych z podmokłą częścią rezerwatu wymienia się głuszca, orlika krzykliwego oraz bielika. Rozległe torfowiska są też domem dla jednego z najmniejszych ważek Europy — łątki. Bogactwo gatunkowe roślin i zwierząt czyni z tego miejsca cel odwiedzin miłośników przyrody i obserwacji ptaków, choć — jak w przypadku każdego rezerwatu przyrody — ruch turystyczny powinien odbywać się wyłącznie po wyznaczonych szlakach.

Jakie międzynarodowe wyróżnienia posiada ten obszar?

Znaczenie przyrodnicze stawu Břehyňský i otaczających go mokradeł zostało docenione na poziomie międzynarodowym. W 1991 roku obszar wpisano na listę terenów wodno-błotnych o międzynarodowym znaczeniu, a w 1994 roku cała rezerwat włączono do globalnej sieci rezerwatów biosfery w ramach programu UNESCO Człowiek i Biosfera. Te wyróżnienia potwierdzają, że Břehyně-Pecopala to nie tylko lokalna ciekawostka przyrodnicza, ale obszar o znaczeniu dla ochrony różnorodności biologicznej w skali światowej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się rezerwat? Na północny wschód od miasta Doksy, w regionie Kraju Maha w północnych Czechach.

Jak duży jest rezerwat? Zajmuje powierzchnię blisko 974 hektarów, obejmując wysokości od 273 do 451 m n.p.m.

Od kiedy obszar jest chroniony? Ochrona sięga 1933 roku, a status rezerwatu państwowego przyznano mu w 1967 roku.

Czym charakteryzuje się teren? Łączy staw Břehyňský z otaczającymi go szuwarami i torfowiskami oraz zalesione piaskowcowe wzgórze Pecopala.

Jakie wyróżnienia międzynarodowe posiada? Od 1991 roku figuruje jako obszar wodno-błotny o znaczeniu międzynarodowym, a od 1994 roku należy do sieci rezerwatów biosfery UNESCO.