Brdy Protected Landscape Area

Brdy to rozległy obszar chronionego krajobrazu w Czechach, który przez dekady pozostawał niedostępny dla turystów – i właśnie dlatego zachował dziś wyjątkowo dziki, mało przekształcony charakter. Region leży w środkowych Czechach, na południowy zachód od Pragi, w pobliżu takich miejscowości jak Nepomuk.

Dlaczego Brdy stały się rezerwatem tak późno?

Historia tego miejsca jest nietypowa. Od 1926 roku, na mocy uchwały ówczesnego rządu czechosłowackiego, w środkowej części Brdów funkcjonował rozległy poligon wojskowy o powierzchni około 260 km². Przez blisko dziewięćdziesiąt lat teren był zamknięty dla cywilów, co paradoksalnie uchroniło go przed intensywną gospodarką leśną, zabudową i masową turystyką. Dopiero po likwidacji poligonu przyrodnicy mogli w pełni ocenić wartość tego obszaru. Prace nad utworzeniem parku krajobrazowego rozpoczęła Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej w 2011 roku, a sam obszar chronionego krajobrazu Brdy powołano oficjalnie 1 stycznia 2016 roku – jako dwudziesty szósty tego typu obszar w Czechach i ostatni jak dotąd utworzony od podstaw.

Co można zobaczyć na miejscu?

Obszar zajmuje około 345 km2, a rzeźba terenu jest wyraźnie pofałdowana – wysokości sięgają od 403 do 865 metrów nad poziomem morza. Najwyższym punktem jest szczyt Tok, widoczny z wielu okolicznych wzniesień. Krajobraz tworzą przede wszystkim rozległe kompleksy leśne, poprzecinane łąkami, mokradłami i wrzosowiskami, a przez teren przepływają dziesiątki niewielkich potoków, które utrzymują wilgotny, urozmaicony mikroklimat.

Szczególną atrakcją geologiczną są tzw. kamienne morza oraz rumowiska skalne – rozległe pola głazów powstałe w wyniku wietrzenia twardych skał, dobrze widoczne zwłaszcza na zboczach wyższych wzniesień. W obszarze znajdują się również istotne stanowiska paleontologiczne oraz liczne wychodnie skalne, cenne dla geologów i miłośników przyrody nieożywionej.

Jak chroniona jest przyroda Brdów?

Wewnątrz obszaru chronionego krajobrazu wyznaczono pięć rezerwatów przyrody oraz trzy pomniki przyrody, obejmujące najcenniejsze fragmenty ekosystemów – starodrzewy, torfowiska i naturalne cieki wodne. Dodatkowo na terenie Brdów zlokalizowano osiemnaście obszarów europejskiej sieci Natura 2000, co świadczy o dużym znaczeniu tego regionu dla ochrony różnorodności biologicznej na poziomie kontynentalnym. Wieloletnia izolacja terenu sprawiła, że zachowały się tu siedliska rzadko spotykane już w innych częściach środkowych Czech, w mniejszym stopniu przekształcone przez człowieka.

Najczęstsze pytania

Czy Brdy są otwarte dla turystów? Tak, po zniesieniu statusu poligonu wojskowego i utworzeniu obszaru chronionego krajobrazu teren został stopniowo udostępniony zwiedzającym, choć część obszarów wciąż podlega ograniczeniom ze względu na dawną działalność wojskową oraz ochronę przyrody.

Co warto zobaczyć w Brdach w pierwszej kolejności? Najwyższy szczyt Tok oraz pola kamiennych rumowisk to naturalne punkty, wokół których warto planować wycieczkę – dają dobre wyobrażenie o charakterze tego skalisto-leśnego krajobrazu.

Skąd wzięła się nazwa i status obszaru? Nazwa pochodzi od pasma Brdy, a status chronionego krajobrazu obszar uzyskał w 2016 roku, po dekadach funkcjonowania jako zamknięty teren wojskowy, co jest unikatowe na tle innych czeskich obszarów chronionych.

Jak duży jest obszar chronionego krajobrazu Brdy? Zajmuje około 345 kilometrów kwadratowych, z wysokościami od 403 do 865 metrów n.p.m.