Borrull Palace, Sant Mateu

Pałac Borrull to piętnastowieczna kamienica stojąca tuż przy ratuszu w Sant Mateu, w prowincji Castellón. Jego symetryczna fasada z ciosanego kamienia i wielki, ozdobny łuk nad wejściem należą do najbardziej reprezentacyjnych przykładów gotyku cywilnego w regionie Walencji.

Jak dotrzeć?

Sant Mateu leży w północnej części prowincji Castellón, w historycznym regionie Maestrat. Pałac znajduje się w samym centrum miasteczka, na głównym placu obok budynku ratusza, więc trafienie na miejsce po dotarciu do starówki nie sprawia trudności — wystarczy skierować się do serca dawnego miasta murowanego, gdzie skupiają się najważniejsze zabytki.

Co zobaczysz?

Uwagę przykuwa przede wszystkim fasada: szeroka, symetryczna kompozycja z regularnie ułożonych kamiennych bloków, z monumentalnym portalem zwieńczonym łukiem z ciosanych klińców. Charakterystycznym detalem są okna z trójlistnym wykrojem, typowe dla gotyckiej architektury świeckiej tego okresu. Wnętrze budynku było wielokrotnie przebudowywane w związku ze zmieniającymi się funkcjami obiektu, dlatego to właśnie elewacja zewnętrzna pozostaje głównym powodem, dla którego warto się tu zatrzymać.

Historia budynku odzwierciedla zmienne losy miejscowej elity. Pierwotnie mieszkał tu Don Sans, doradca namiestnika zakonu Montesa w XVII wieku. Później nieruchomość przeszła w ręce rodziny Vilanova, a ostatecznie trafiła do rodziny Borrull, od której pochodzi dzisiejsza nazwa pałacu. Zapisał się w niej także dramatyczny epizod: w 1758 roku podczas pobytu w tym domu zmarł biskup Borrull.

Pod koniec XIX wieku budynek zmienił funkcję na instytucjonalną — w latach 1883–1892 mieścił się w nim sąd karny (Audiencia de lo Criminal) obsługujący okręgi sądowe Sant Mateu, Albocàsser, Morella i Vinaròs. To właśnie z tego okresu pochodzi potoczna nazwa budowli — mieszkańcy zaczęli nazywać ją „L'Audiència”, i określenie to funkcjonuje do dziś obok oficjalnej nazwy Pałac Borrull.

Kiedy przyjechać?

Zwiedzanie samej fasady możliwe jest przez cały rok, ponieważ obiekt ogląda się głównie z zewnątrz, spacerując po centrum Sant Mateu. Najprzyjemniejsze warunki do spaceru po starówce panują wiosną i jesienią, gdy temperatury w śródziemnomorskim klimacie wnętrza Maestrat są łagodniejsze niż latem. Warto połączyć wizytę ze zwiedzeniem sąsiedniego ratusza i innych zabytków skupionych na tym samym placu — pozwala to zobaczyć najważniejsze punkty historycznego centrum bez zbędnego przemieszczania się po mieście.

Najczęstsze pytania

Z jakiego okresu pochodzi Pałac Borrull? Budynek wzniesiono w XV wieku, co czyni go jednym z najstarszych zachowanych przykładów gotyckiej architektury cywilnej w Sant Mateu.

Dlaczego pałac bywa nazywany „L'Audiència”? Nazwa pochodzi z lat 1883–1892, kiedy w budynku mieścił się sąd karny obsługujący kilka okolicznych okręgów sądowych, w tym Morellę i Vinaròs.

Czy można zwiedzić wnętrze pałacu? Wnętrze było wielokrotnie przebudowywane na potrzeby różnych funkcji budynku na przestrzeni wieków, dlatego głównym elementem zwiedzania pozostaje fasada oglądana z zewnątrz.

Co jest najbardziej charakterystyczne w wyglądzie budynku? Symetryczna fasada z ciosanego kamienia, monumentalny portal z łukiem klińcowym oraz okna o trójlistnym wykroju, typowe dla gotyku cywilnego tego regionu.