Borriana Calatrava Tower

Wieża Calatrava to średniowieczna wieża obronna wpisana w mury starej alkierii, położona na wschodnich obrzeżach Borriany, między rzeką Sonellą (zwaną też Riu Sec) a drogą prowadzącą do portu miasta. To jeden z niewielu zachowanych w regionie przykładów architektury zakonu rycerskiego z XIII wieku, dziś ukryty wśród pomarańczowych sadów Plana Baja.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa wieży nie ma nic wspólnego ze słynnym architektem Santiago Calatravą — pochodzi od zakonu Calatrava, hiszpańskiego zakonu rycerskiego założonego w XII wieku. W październiku 1233 roku król Jaume I Zdobywca, świeżo po odzyskaniu tych ziem z rąk muzułmańskich, przekazał zakonowi prawy brzeg Riu Sec w Borrianie — pas ziemi od miasta aż do morza. Darowiznę w imieniu zakonu przyjął komandor Alcañiz, Álvaro Fernández. Wieża stała się więc symbolem obecności rycerzy-zakonników w regionie i strażniczką nadanych im majątków.

Co warto wiedzieć o historii budowli?

Losy wieży są dobrze udokumentowane w archiwach. W 1391 roku zakon Calatrava przekazał dożywotnio cały majątek posiadany w Borrianie małżeństwu Andrésa Castellána i Sanchy Jiménez de Lumbiere — w podzięce za wieloletnią służbę na rzecz zakonu. Przez kolejne stulecia znaczenie obiektu stopniowo słabło, a sama wieża zaczęła funkcjonować jako element umocnionej alkierii (gospodarstwa rolnego), typowego dla walenckiej wsi. Kompleks przetrwał do XX wieku w stanie wymagającym renowacji — prace restauracyjne przeprowadzono w 1973 roku, przywracając wieży i przylegającemu domowi solidną formę, jaką można zobaczyć obecnie.

Jak wygląda wieża i jej otoczenie?

Dolna część wieży, pochodząca z okresu średniowiecznego, wykonana jest z kamiennego muru. Budowla ma kwadratowy plan o boku 3,85 metra i wznosi się na wysokość niemal 17 metrów, rozłożoną na cztery poziomy. Stoi samodzielnie w jednym z narożników większego, L-kształtnego zespołu budynków gospodarczych — całość zajmuje działkę o powierzchni około 10 000 metrów kwadratowych, otoczoną ziemią uprawną. Dziś kompleks znany jest jako Alquería Calatrava i funkcjonuje jako obiekt agroturystyczny, co pozwala zobaczyć wieżę z bliska w kontekście żywej, użytkowanej posiadłości wiejskiej.

Jak dotrzeć na miejsce?

Wieża leży na terenach rolniczych na wschód od centrum Borriany, w kierunku portu miejskiego (Port de Borriana), na płaskim obszarze przy rzece Sonelli. Najlepiej dojechać samochodem lub rowerem drogą łączącą miasto z wybrzeżem — trasa prowadzi przez typowy dla Plana Baja krajobraz plantacji cytrusów. Ze względu na to, że obiekt znajduje się na prywatnej posiadłości pełniącej funkcję agroturystyki, warto wcześniej sprawdzić możliwość wstępu lub zarezerwować nocleg, jeśli chce się zobaczyć wieżę z bliska.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Region Borriany ma typowy dla wschodniego wybrzeża Hiszpanii klimat śródziemnomorski — najprzyjemniejsze warunki do zwiedzania panują wiosną (marzec–maj) i jesienią (wrzesień–listopad), kiedy temperatury są umiarkowane, a okoliczne sady pomarańczowe prezentują się najbarwniej. Lato bywa gorące i wilgotne, co utrudnia dłuższe zwiedzanie okolicy pieszo lub na rowerze.

Najczęstsze pytania

Czy wieża ma związek z architektem Santiago Calatravą? Nie. Nazwa pochodzi od średniowiecznego zakonu rycerskiego Calatrava, któremu król Jaume I podarował te ziemie w 1233 roku — nie od nazwiska architekta.

Czy można wejść do wieży? Wieża znajduje się na terenie prywatnej alkierii funkcjonującej jako agroturystyka (Alquería Calatrava), więc dostęp zależy od zasad tego obiektu — warto skontaktować się wcześniej lub zarezerwować pobyt.

Jak stara jest wieża? Jej początki sięgają XIII wieku, choć obecna forma to efekt renowacji z 1973 roku, która zachowała średniowieczną, kamienną dolną część budowli.

Co jeszcze można zobaczyć w okolicy? Wieża leży niedaleko portu Borriany i plaż miejskich, a droga do niej prowadzi przez charakterystyczne dla regionu sady cytrusowe Plana Baja.