Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Wiatrak koźlak Vehlefanz „Schön Kathrein" to zabytkowy młyn wiatrowy typu koźlak (niem. Bockwindmühle) przy północnym wyjeździe z wsi Vehlefanz w gminie Oberkrämer w Brandenburgii, na północ od Berlina. Dziś pełni funkcję młyna-muzeum i jest jednym z ciekawszych zabytków techniki w okolicy.
Co to za obiekt?
Wiatrak zbudowano w 1815 roku. Jest ostatnim z trzech koźlaków, które dawniej stały we wsi. Konstrukcja typu koźlak polega na tym, że cały drewniany budynek młyna obraca się na jednym grubym, pionowym słupie, dzięki czemu młynarz mógł ustawić śmigła pod wiatr. To jeden z najstarszych typów wiatraków w Europie, a w Brandenburgii zachowało się ich już niewiele.
Obiekt objęto ochroną jako zabytek techniki w 1977 roku. Od 1991 roku jest udostępniony jako młyn muzealny, urządzony tak, aby pokazać dawną pracę młynarza.
Jak wyglądała historia młynów w Vehlefanz?
Pierwszy wiatrak we wsi powstał w 1711 roku. Chłopi z Vehlefanz i pobliskiego Eichstädt podlegali wtedy przymusowi mielenia, czyli musieli oddawać zboże do jednego, wyznaczonego młyna. Przymus zniesiono w 1810 roku, po czym w miejscowości zbudowano kilka nowych młynów, wśród nich ten, który stoi do dziś.
W XX wieku młyn był przebudowywany. W 1935 roku wymieniono stare skrzydła i poszycie zewnętrzne. Po II wojnie światowej służył już tylko do śrutowania ziarna, a w 1953 roku zdjęto skrzydła. Przywrócenie młyna do dawnego wyglądu nastąpiło w latach 1990–1991, kiedy został zrekonstruowany na zlecenie muzeum w Oranienburgu.
Skąd nazwa „Schön Kathrein"?
Dodatkową nazwę „Schön Kathrein" (Piękna Katarzyna) wiatrak otrzymał w 2015 roku, w 200. rocznicę budowy. Nawiązuje ona do lokalnej legendy o „Pięknej Katarzynie", a propozycję zgłosiło wiejskie stowarzyszenie regionalne, Heimatverein Vehlefanz. Drewnianą tablicę z nazwą odsłonięto podczas święta młyna 19 września.
Najczęstsze pytania
Gdzie leży wiatrak? Przy północnym wyjeździe z Vehlefanz, miejscowości w gminie Oberkrämer, w powiecie Oberhavel, w Brandenburgii. Współrzędne to około 52,7257 N, 13,0947 E.
Czy to prawdziwy zabytek, czy replika? Młyn pochodzi z 1815 roku, ale był przebudowywany i w latach 1990–1991 poddany rekonstrukcji. Jest chroniony jako zabytek techniki.
Czym różni się koźlak od innych wiatraków? W koźlaku obraca się cały korpus budynku na centralnym słupie, a nie tylko czapa dachowa, jak w wiatrakach holenderskich.
Czy można wejść do środka? Młyn jest udostępniany jako muzeum. Godziny i terminy zwiedzania zmieniają się, dlatego warto sprawdzić je na stronie gminy Oberkrämer lub u stowarzyszenia Heimatverein Vehlefanz. Wydarzeniem związanym z młynem jest coroczne święto młyna.
Dla kogo to miejsce?
Wiatrak warto odwiedzić, jeśli interesuje cię historia techniki, dawne młynarstwo i wiejska architektura Brandenburgii. To dobry przystanek podczas wycieczki rowerowej lub samochodowej na północ od Berlina, w okolicach Oranienburga i Hennigsdorfu. Miejsce pasuje do rodzinnych wypadów, bo można zobaczyć, jak ziarno mielono bez prądu i silników, wyłącznie siłą wiatru.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.