Blansko Chateau

Zamek w Blansku stoi w centrum miasta nad rzeką Svitavou, tuż u wrót Moravského krasu, i od kilkudziesięciu lat pełni funkcję muzeum regionalnego. Renesansowa bryła z czterema skrzydłami wokół prostokątnego dziedzińca z krużgankami kryje historię sięgającą średniowiecza oraz opowieść o żelaznym przemyśle, który przez stulecia napędzał gospodarkę miasta.

Jak powstał zamek?

W miejscu dzisiejszego zamku stała gotycka tvrz, wzmiankowana już pod koniec XIV wieku. W latach 1604–1605 Jan Žalkovský ze Žalkovic przebudował ją na renesansową rezydencję, nadając budowli układ, który w dużej mierze zachował się do dziś. Wieżę zamkową wraz z zegarem dobudował dopiero pod koniec XVII wieku kolejny właściciel – ród Gellhornów.

Kto rządził na zamku po Žalkovských?

Od schyłku XVII wieku posiadłość blanenską trzymali śląscy hrabiowie Gellhornowie. To oni w 1698 roku uruchomili w Blansku wielkoprzemysłową produkcję żelaza, która na kolejne dwa stulecia stała się gospodarczym rdzeniem miasta. Zadłużone dobra Gellhornów odkupił w 1766 roku ród Salm-Reifferscheidtów, łącząc je z sąsiednim majątkiem rájeckim. Dla Salmów zamek w Blansku nie był głównym miejscem zamieszkania – służył raczej jako letnia rezydencja oraz kwatera dla przyjaciół rodu i pracowników zakładów żelaznych. Aż do 1896 roku w murach zamku mieściła się administracja blanenskich hut, zanim Salmowie sprzedali zakłady firmie Breitfeld-Daněk. W XIX wieku, za czasów Salmów, przebudowano też układ wnętrz.

Od rezydencji do muzeum

Tradycja muzealna w Blansku sięga 1854 roku, kiedy działający tu lekarz Jindřich (Heinrich) Wankel, nazywany ojcem moravskiej archeologii, założył pierwsze prywatne muzeum w mieście. Sam zamek stał się siedzibą muzeum w 1969 roku – wtedy przeprowadzono generalny remont, którego celem było przywrócenie budynkowi czystości formy renesansowej. Dziś działa tu Muzeum Regionu Blanenska (Muzeum Blanenska) z ekspozycjami poświęconymi między innymi prehistorii regionu, historii lokalnego odlewnictwa żelaza artystycznego, wystrojowi zabytkowych wnętrz oraz odkrywcom Moravského krasu. Po renowacji dziedzińca w 2012 roku otwarto tam między innymi rekonstrukcję laboratorium chemicznego barona Reichenbacha, związanego z regionem badacza.

Co warto zobaczyć w zamkowym parku?

Zamek otacza liczący około 42 hektarów park w stylu angielskim, ozdobiony żeliwnymi rzeźbami o motywach antycznych – co samo w sobie jest nawiązaniem do blanenskiej tradycji odlewniczej. W parku rośnie wiele starych drzew, w tym okazałe dęby, a także znajduje się niewielki staw, z którym miejscowe podania wiążą postać wodnika.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek? Zamek stoi w samym centrum Blanska, miasta w powiecie blanenskim na Morawach, przy wjeździe do Moravského krasu.

Czy zamek można zwiedzać? Tak, w budynku mieści się Muzeum Regionu Blanenska z kilkoma stałymi ekspozycjami oraz dziedzińcem dostępnym po renowacji z 2012 roku.

Skąd wzięło się bogactwo rodu Salmów w Blansku? Salm-Reifferscheidtowie odziedziczyli po Gellhornach dochodowe zakłady żelazne, które prowadzili aż do sprzedaży firmie Breitfeld-Daněk w 1896 roku.

Czy park przy zamku jest ogólnodostępny? Park o powierzchni około 42 hektarów jest utrzymany w stylu angielskim i stanowi część założenia zamkowego dostępną dla zwiedzających.