Birr Cross Roads Cemetery

Birr Cross Roads Cemetery to brytyjski cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej, położony w Zillebeke, tuż przy drodze Menin Road, około 3 km na wschód od Ypres w belgijskiej prowincji Flandria Zachodnia. Nazwa nawiązuje do skrzyżowania dróg, przy którym się znajduje – nadali ją żołnierze 1. batalionu Leinster Regiment, którzy mieli tu swój punkt zaopatrzeniowy (depot).

Skąd wzięło się to miejsce?

Cmentarz założono w sierpniu 1917 roku jako miejsce pochówku przy stacji opatrunkowej (dressing station) obsługującej rannych z pobliskiego frontu. Region wokół Ypres należał do najbardziej krwawych odcinków frontu zachodniego – to tu rozgrywały się kolejne bitwy o Ypres, a Zillebeke leżało w bezpośrednim sąsiedztwie linii walk przez większość wojny.

Jak zmieniały się losy cmentarza w trakcie wojny?

Wieś Zillebeke pozostawała w rękach aliantów niemal do samego końca konfliktu, jednak w kwietniu 1918 roku, podczas wielkiej niemieckiej ofensywy wiosennej, teren ten na krótko przejęły wojska niemieckie. Odbił go II Korpus 8 września 1918 roku. Cmentarz funkcjonował więc zarówno przed utratą terenu, jak i po jego odzyskaniu, obsługując rannych z obu tych okresów.

Co się z nim działo po zakończeniu działań wojennych?

Po wojnie pierwotny, stosunkowo niewielki cmentarz przyfrontowy powiększono, przenosząc na jego teren szczątki żołnierzy z okolicznych, mniejszych miejsc pochówku i pojedynczych grobów rozsianych po pobliskich polach bitew. To typowa praktyka powojennej konsolidacji cmentarzy wojennych w rejonie Ypres, mająca zapewnić godne i trwałe miejsce spoczynku poległym.

Ilu żołnierzy spoczywa na tym cmentarzu?

Obecnie na Birr Cross Roads Cemetery pochowanych lub upamiętnionych jest 833 żołnierzy sił Wspólnoty Narodów z okresu I wojny światowej. Wśród nich największą grupę stanowią żołnierze brytyjscy (660), a także spora liczba Australijczyków (143). Pochowano tu również 15 Kanadyjczyków, 12 Nowozelandczyków, jednego żołnierza z Nowej Fundlandii, jednego z RPA oraz jednego z Brytyjskich Indii Zachodnich. Aż 332 groby należą do żołnierzy niezidentyfikowanych – ich tożsamości nie udało się ustalić mimo ekshumacji i badań prowadzonych po wojnie. Dla dziewięciu poległych, których szczątki uznaje się za pochowane wśród grobów nieznanych, ustawiono specjalne tablice pamiątkowe (special memorials).

Kto zaprojektował ten cmentarz?

Układ i architekturę cmentarza zaprojektował Sir Edwin Lutyens, jeden z najważniejszych brytyjskich architektów swojej epoki, odpowiedzialny za projekty wielu cmentarzy i pomników wojennych Commonwealth War Graves Commission na terenie Belgii i Francji. Jego prace w tym regionie charakteryzują się surowym, symetrycznym układem, prostymi formami kamiennymi oraz starannie zaplanowaną zielenią, tworzącymi atmosferę spokoju i powagi.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Birr Cross Roads Cemetery? Cmentarz leży w Zillebeke, przy drodze Menin Road, około 3 km na wschód od centrum Ypres, w prowincji Flandria Zachodnia w Belgii.

Ile osób jest tam pochowanych? 833 żołnierzy Wspólnoty Narodów z I wojny światowej, z czego 332 groby pozostają niezidentyfikowane.

Kto zajmuje się utrzymaniem cmentarza? Cmentarz znajduje się pod opieką Commonwealth War Graves Commission (CWGC), organizacji odpowiedzialnej za groby wojenne żołnierzy Wspólnoty Narodów na całym świecie.

Czy cmentarz można zwiedzać? Tak, podobnie jak większość cmentarzy CWGC w rejonie Ypres, Birr Cross Roads Cemetery jest otwarty dla odwiedzających przez cały rok i stanowi jeden z licznych przystanków na szlaku pamięci I wojny światowej wokół miasta.