Binnend

Binnend to opuszczona wieś przemysłowa w hrabstwie Fife w Szkocji, położona około dwóch mil (ok. 3 km) na północ od Burntisland. Znana także jako Binnend Village lub po prostu „The Binn”, powstała pod koniec XIX wieku dla rodzin związanych z zakładem wydobycia ropy z łupków. Dziś pozwala zajrzeć w krótki rozdział szkockiej historii przemysłowej.

Czym jest Binnend?

Binnend było osadą zbudowaną z konkretnego powodu. Założono ją pod koniec lat 70. i na początku lat 80. XIX wieku, aby zapewnić mieszkania pracownikom pobliskich zakładów łupkowych. Jak wiele osiedli fabrycznych tamtych czasów, istniała po to, by trzymać załogę blisko kopalń i retort. Gdy przemysł podupadł, zniknął też powód jej istnienia.

Dlaczego powstała wieś?

Łupek bitumiczny wydobywano w okolicy i ładowano do retort, w których pod wpływem ciepła uwalniała się ropa. Przy zakładach działały też wytwórnie przetwarzające surowiec na gotowe produkty: oleje opałowe i smarowe, świece parafinowe, parafinę oraz siarczan amonu, sprzedawany jako nawóz. Domy robotników i ich rodzin stanęły obok zakładów, na wschodnich zboczach wzgórza.

Krótki rozkwit i długi upadek

W latach 80. XIX wieku zakłady prosperowały, ale dobra passa nie trwała długo. Po 1892 roku pracy było już niewiele, a w 1894 roku kopalnie zamknięto. Za główną przyczynę uznaje się tanią ropę importowaną z Ameryki, z którą szkoccy producenci łupkowi nie mogli konkurować. W 1913 roku we wsi mieszkało już tylko szesnaście osób.

Dalsze losy

Binnend nie opustoszało od razu. W czasie I wojny światowej domy i szkołę wykorzystywali pracownicy Admiralicji oraz żołnierze. Później większość domów służyła jako letnie domki dla osób z innych części Szkocji, także z Edynburga i Glasgow. Wieś formalnie zamknięto w 1931 roku, lecz jeden mieszkaniec, George Hood, pozostał w niej do 1954 roku jako ostatni lokator.

Co zobaczyć dziś?

Z dawnej osady zachowało się bardzo niewiele. Wieś stała na wschodnich zboczach wzgórza i dziś zostały głównie ślady po nieistniejącej już społeczności, a nie stojące ulice. Na północnych zboczach tego samego wzgórza wznosi się nadajnik telewizyjny Craigkelly, jeden z ważniejszych w środkowej Szkocji, więc horyzont nad dawną wsią wyznacza dziś nowoczesna infrastruktura, nie przemysł.

Zwiedzanie

Miejsce leży na terenach wiejskich ponad Burntisland, nadmorskim miasteczkiem w Fife z dworcem kolejowym, plażą i starym portem. Krótka wyprawa do pozostałości wsi w połączeniu ze spacerem po miasteczku to dobry pomysł na pół dnia. Teren jest otwarty i pagórkowaty, warto więc włożyć solidne buty i sprawdzić pogodę; ścieżki na wyższych partiach bywają mokre i odsłonięte.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Binnend? Około dwóch mil na północ od Burntisland, w hrabstwie Fife w Szkocji.

Kto tam mieszkał? Pracownicy pobliskich zakładów łupkowych z rodzinami, później także personel Admiralicji i żołnierze w czasie wojny, a następnie osoby korzystające z domków wakacyjnych.

Kiedy wieś opuszczono? Praca zamarła po 1892 roku, a kopalnie zamknięto w 1894. Wieś formalnie zlikwidowano w 1931 roku, a ostatni mieszkaniec wyprowadził się w 1954.

Czy dużo tam zostało do obejrzenia? Niewiele. Atrakcją jest historia i krajobraz, nie zachowane budynki.

Co to za wysoka konstrukcja na wzgórzu? Nadajnik telewizyjny Craigkelly na północnych zboczach.