Bilibio

Bilibio to skaliste urwiska nad Ebro tuż przy Haro, jedno z najstarszych i najbardziej symbolicznych miejsc w całej La Rioja. Riscos de Bilibio wznoszą się na wysokość do 642 m n.p.m. w miejscu, gdzie rzeka Ebro wpływa do regionu przez wąwóz Las Conchas de Haro — to naturalna brama, przez którą od tysiącleci prowadził szlak między dolinami a górami Montes Obarenes.

Skąd wzięła się nazwa Bilibio?

Zanim powstało dzisiejsze Haro, na tych właśnie skałach istniała osada zwana Bilibio — do tego stopnia utożsamiana z początkami miasta, że do dziś bywa nazywana "Haro la Vieja", czyli Starym Haro. Ślady osadnictwa sięgają tu epoki żelaza (VII–V w. p.n.e.), a późniejsze znaleziska świadczą o kontaktach z Rzymianami. Na jednym z najwyższych szczytów urwisk stał niegdyś rzymski castellum obronny, znany jako Castellum Bilibium — dziś można jeszcze oglądać fragment jego murów, wykorzystujący naturalną, trudno dostępną skałę jako fortyfikację.

Dlaczego to miejsce jest ważne dla historii La Rioja?

Między V a X wiekiem u południowego podnóża skał funkcjonowała wieś Bilibio, a na północnym stoku druga osada — San Felices. Ta druga zawdzięcza nazwę pustelnikowi znanemu jako San Felices de Bilibio, który od połowy V do początku VI wieku żył w tutejszych skałach jako anachoreta. Co istotne dla regionu, był on nauczycielem świętego Emiliana (San Millán), patrona La Rioja, którego kult związany jest z klasztorami San Millán de la Cogolla — dziś wpisanymi na listę UNESCO. Po najeździe muzułmańskim w 714 roku okoliczna ludność stopniowo się wycofywała, a dopiero w XI wieku mieszkańcy Bilibio przenieśli się ostatecznie do dzisiejszego Haro, kładąc podwaliny pod rozwój miasta.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Na szczycie urwisk stoi pustelnia San Felices (Ermita de San Felices de Bilibio), związana z legendą o pustelniku i będąca celem dorocznych pielgrzymek mieszkańców Haro. To właśnie z tych średniowiecznych pielgrzymek — mszy odprawianej przy pustelni i wspólnego biesiadowania — wywodzi się początek słynnego Haro Wine Festival, czyli Batalla del Vino (Bitwy na Wino), obchodzonej co roku 29 czerwca. Sama sceneria Riscos de Bilibio — postrzępione, wapienne formacje skalne górujące nad zakolem Ebro — to jeden z najbardziej rozpoznawalnych krajobrazów Rioja Alta, chętnie fotografowany z tarasów widokowych po obu stronach rzeki.

Jak dotrzeć do Bilibio z Haro?

Urwiska leżą około 3 km na północ od centrum Haro, po przeciwnej stronie Ebro, w samym sercu winiarskiego regionu Rioja Alta. To naturalny punkt wypadowy dla osób zwiedzających Haro i okoliczne winnice — warto połączyć spacer w stronę skał z wizytą w mieście, znanym z historycznej dzielnicy bodegas i architektury związanej z produkcją wina.

Najczęstsze pytania

Co oznacza nazwa "Haro la Vieja"? To potoczne określenie osady Bilibio, uznawanej za historyczny poprzednik dzisiejszego Haro — stąd nazwa "Stare Haro".

Czy na miejscu zachowały się jakieś ruiny? Tak, na jednym ze szczytów urwisk widoczne są pozostałości murów rzymskiego castellum, a na wierzchołku stoi pustelnia San Felices.

Jaki związek ma to miejsce z Haro Wine Festival? Tradycja dorocznych pielgrzymek do pustelni San Felices, połączonych z mszą i wspólnym poczęstunkiem, uznawana jest za źródło dzisiejszej Bitwy na Wino obchodzonej 29 czerwca w Haro.

Kim był San Felices de Bilibio? Pustelnikiem żyjącym w tych skałach na przełomie V i VI wieku, który według tradycji był nauczycielem świętego Emiliana, patrona La Rioja.