Bílá smrt

Bílá smrt to skalny wierzchołek w Górach Izerskich, leżący na grzbiecie między Holubníkiem a Czarną Górą (Černá hora), w katastrze miasta Hejnice. Nazwa, dosłownie „Biała Śmierć", brzmi złowieszczo, ale historia stojąca za nią skończyła się szczęśliwie — to jedno z tych miejsc w Izerach, gdzie legenda jest ciekawsza niż sama skała.

Skąd wzięła się nazwa?

19 lutego 1909 roku trzej mężczyźni wyruszyli pieszo z Liberca w kierunku Kristiánova, a stamtąd zaczęli podchodzić ku przełęczy pod Holubníkiem, planując zjazd na sankach do Ferdinandova. Nagła zamieć śnieżna zaskoczyła ich w górach — zgubili szlak w okolicach przełęczy i przez wiele godzin błądzili w śnieżycy. Wbrew ponurej nazwie miejsca wyprawa nie zakończyła się tragedią — mężczyźni ocaleli, a w miejscu, gdzie stracili orientację, stanął później pamiątkowy kamień z inskrypcją opisującą to zdarzenie. To właśnie od tego pomnika wzięła nazwę cała okoliczna skała.

Co zobaczysz na miejscu?

Bílá smrt to niewielkie skalne wypiętrzenie o wysokości około 1007–1010 m n.p.m., które nie jest oznaczone na większości map turystycznych i zwykle nie figuruje w zestawieniach izerskich „tysięczników". Miłośnicy górskiej statystyki — autorzy projektu „Tisícovky Čech, Moravy a Slezska" — traktują je jednak jako wierzchołek poboczny Czarnej Góry. Skały szczytowe leżą tuż przy szlaku ze znakami czerwonymi, który prowadzi z rozstaju szlaków pod Holubníkiem w stronę wierzchołka Holubník. Sam pomnik upamiętniający wydarzenia z 1909 roku znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie skał i jest głównym celem odwiedzin — to punkt, przy którym warto się zatrzymać, przeczytać inskrypcję i wyobrazić sobie sytuację trzech zabłąkanych wędrowców sprzed ponad stu lat.

Jak dotrzeć?

Najwygodniejszy dostęp prowadzi szlakami turystycznymi Gór Izerskich od strony Hejnic lub Bedřichova — w regionie funkcjonuje nawet oznakowana trasa edukacyjna nazywana „Cestou bílé smrti" (Drogą Białej Śmierci), nawiązująca do tej samej historii i prowadząca przez charakterystyczne dla Izerów tereny: lasy świerkowe, torfowiska i skalne wychodnie. Dojście od przełęczy pod Holubníkiem zajmuje zwykle kilkanaście–dwadzieścia kilkanaście minut spokojnym marszem po dobrze utrzymanej ścieżce.

Kiedy przyjechać?

Zimą miejsce nabiera dodatkowego, dosłownego wymiaru — to właśnie śnieżyca i trudne warunki są sednem historii, więc odwiedziny po opadach śniegu pozwalają najlepiej poczuć klimat opowieści (choć oczywiście wymagają rozwagi i odpowiedniego przygotowania, dokładnie jak w 1909 roku). Latem i jesienią trasa jest łatwiejsza technicznie i bezpieczniejsza, a widoczność w Izerach zwykle lepsza, co sprzyja dłuższym wędrówkom grzbietowym łączącym Bílá smrt z pobliskimi szczytami — Holubníkiem i Czarną Górą.

Najczęstsze pytania

Czy Bílá smrt to prawdziwy szczyt górski? To niewielkie skalne wypiętrzenie na grzbiecie między Holubníkiem a Czarną Górą, traktowane przez część miłośników górskiej statystyki jako wierzchołek poboczny Czarnej Góry, choć nie widnieje na większości map jako samodzielny szczyt.

Skąd pochodzi nazwa „Biała Śmierć"? Od pomnika upamiętniającego zdarzenie z 19 lutego 1909 roku, gdy trzech mężczyzn zgubiło się w śnieżycy w drodze na sankowy zjazd do Ferdinandova. Mimo groźnej nazwy historia zakończyła się szczęśliwie.

Czy warto tam iść, jeśli nie jestem doświadczonym turystą górskim? Tak — dojście od przełęczy pod Holubníkiem jest krótkie i prowadzi po dobrze oznakowanym szlaku czerwonym, więc miejsce jest dostępne dla przeciętnie wytrenowanego turnisty w rozsądnych warunkach pogodowych.

Co jeszcze można zobaczyć w okolicy? Bílá smrt leży blisko szlaku łączącego Holubník z Czarną Górą, więc naturalnie wpisuje się w dłuższą trasę grzbietową po Górach Izerskich w okolicach Hejnic i Bedřichova.