Běstvina Castle

Zamek Běstvina to barokowy zespół pałacowy na południowym skraju Gór Żelaznych (Železné hory) we wschodnich Czechach — dawna renesansowa tvrz przebudowana w XVII i XVIII wieku na czteroskrzydłową rezydencję, dziś siedziba szkoły z internatem, we wsi Běstvina w powiecie Chrudim, w kraju pardubickim, niedaleko osady Vestec, należącej do tej samej gminy.

Co stało w tym miejscu przed zamkiem?

Najstarsze ślady zabudowy w tym miejscu sięgają XIV wieku — źródła wskazują na dawną fortyfikację, prawdopodobnie stojącą na wyspie pośród stawu, który dziś już nie istnieje, na północ od obecnego zamku. Na początku XVI wieku Onšovští z Onšova wznieśli tu nową, wczesnorenesansową tvrz — prosty, prostokątny budynek mieszczący zaledwie trzy pomieszczenia. To ona stała się zalążkiem dzisiejszej rezydencji.

Kiedy tvrz zmieniła się w barokowy zamek?

Około 1650 roku Kryštof Kordule ze Sloupna zlecił gruntowną przebudowę skromnej tvrzy w okazalszy, czteroskrzydłowy zamek barokowy, zamknięty wokół wewnętrznego dziedzińca z arkadami. Ten układ — cztery skrzydła otaczające dziedziniec — pozostał podstawą bryły budynku do dziś.

Co dodał do zamku Antonín Arnošt z Birkensteinu?

W latach 1720–1723 kolejny właściciel, Antonín Arnošt z Birkensteinu, przeprowadził dalsze barokowe prace budowlane. Przebudowano wówczas wschodnie skrzydło, a w skrzydle południowym urządzono nową kaplicę pod wezwaniem św. Wojciecha. Narożniki zamku od strony ogrodu zyskały piętrowe, wysunięte ryzality, które są dziś jednym z charakterystycznych elementów bryły.

Jak zamek zmieniał się w XIX i XX wieku?

W XIX wieku zamek przeszedł jedynie drobne, klasycystyczne przeróbki, a pod koniec stulecia dobudowano schody prowadzące do ogrodu. W latach 1910–1948 obiekt należał do fundacji Jana Josefa Carreta-Millesimo i pełnił funkcję budynku administracyjnego majątku. Po 1948 roku przeszedł na własność państwa, a w latach 60. XX wieku został zaadaptowany do zupełnie nowej roli.

Czym jest zamek Běstvina dzisiaj?

Od czasu powojennej adaptacji w zamku działa szkoła z internatem dla dzieci wymagających specjalnej opieki edukacyjnej, a sam budynek pozostaje niedostępny do zwiedzania. Otacza go za to około czterohektarowy park z rzadkimi gatunkami drzew i krzewów, który stanowi dopełnienie barokowej rezydencji. Sama wieś Běstvina, pierwszy raz wzmiankowana w 1137 roku w kronice kanonika wyszehradzkiego, leży na południowym skraju Gór Żelaznych, a w skład tej samej gminy od 1960 roku wchodzi również pobliska osada Vestec.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała pierwsza budowla w miejscu dzisiejszego zamku? Ślady dawnej fortyfikacji sięgają XIV wieku, a na początku XVI wieku Onšovští z Onšova wznieśli tu wczesnorenesansową tvrz.

Kto przebudował tvrz na barokowy zamek? Uczynił to około 1650 roku Kryštof Kordule ze Sloupna, nadając budynkowi czteroskrzydłowy układ z arkadowym dziedzińcem, zachowany do dziś.

Co zmienił w zamku Antonín Arnošt z Birkensteinu? W latach 1720–1723 przebudował wschodnie skrzydło i urządził w skrzydle południowym kaplicę św. Wojciecha.

Do kogo należał zamek w XX wieku? W latach 1910–1948 do fundacji Jana Josefa Carreta-Millesimo, a po 1948 roku przeszedł na własność państwa.

Czy zamek Běstvina można dziś zwiedzać? Nie — budynek pełni funkcję szkoły z internatem i jest niedostępny dla zwiedzających, choć otaczający go park pozostaje częścią krajobrazu wsi.