Basing House

Basing House w Old Basing w hrabstwie Hampshire to ruiny tudorowskiego pałacu i warownej rezydencji, która rozmiarami i przepychem dorównywała kiedyś Hampton Court. Dziś zostały fundamenty, wały ziemne i fragmenty piwnic, ale miejsce to kryje jedną z najbardziej dramatycznych opowieści z angielskiej wojny domowej.

Czym był Basing House?

Rezydencję wzniósł w 1531 roku William Paulet, 1. markiz Winchester, sługa korony Tudorów, na miejscu starszego normańskiego grodu typu motte-and-bailey. Z czasem stała się jednym z największych prywatnych domów w kraju, przygotowanym na przyjmowanie dworu. W 1560 roku gościła tu królowa Elżbieta I, której pobyt tak się spodobał, że wracała jeszcze dwukrotnie.

Dlaczego jest znany?

Sława miejsca wiąże się z latami czterdziestymi XVII wieku. Rodzina Paulet, na której czele stał John Paulet, 5. markiz Winchester, poparła króla Karola I, a obwarowany dom stał się królewską twierdzą w głębi terenów parlamentarzystów, niedaleko drogi z Londynu na zachód. Wojska parlamentu oblegały go trzykrotnie. Załoga odparła dwa pierwsze oblężenia. Podczas drugiego oddział odsieczy pod dowództwem pułkownika Henry'ego Gage'a przebił się przez linie oblegających we wrześniu 1644 roku i zaopatrzył obrońców.

Jak upadł?

Trzecie, ostatnie oblężenie rozpoczęło się w sierpniu 1645 roku, gdy pułkownik John Dalbier zajął pozycje wokół murów. Załoga wytrwała do przybycia Olivera Cromwella z ciężką artylerią oblężniczą. W połowie października 1645 roku dom zdobyto szturmem. Wiele cennych przedmiotów wywieziono, a pożar zniszczył budowlę. Parlament nakazał następnie całkowite zrównanie ruin z ziemią. Relacje wspominają też, że zginęły osoby ukrywające się w piwnicy, wśród nich kilku księży.

Co zobaczysz dziś?

Ponad ziemią niewiele się ostało. Zachowały się fragmenty piwnic lub parteru podziemnego, fundamenty i wały ziemne. Ruiny są zabytkiem klasy II (Grade II listed) oraz chronionym stanowiskiem archeologicznym (scheduled monument). Wały pozwalają odczytać układ dawnego grodu i wyobrazić sobie, jak wykorzystano go w późniejszych fortyfikacjach. Lokalne nazwy wciąż przypominają dawne wydarzenia: Slaughter Close i Oliver's Battery nawiązują do ostatniego szturmu.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Basing House? We wsi Old Basing, tuż przy Basingstoke w hrabstwie Hampshire w Anglii.

Czy coś z pałacu jeszcze stoi? Tylko niskie pozostałości: fragmenty dolnej kondygnacji, fundamenty i wały. Resztę zniszczono w 1645 roku, a ruiny zrównano z ziemią na rozkaz parlamentu.

Kto go zbudował? William Paulet, 1. markiz Winchester, w 1531 roku.

Dlaczego był ważny w czasie wojny domowej? Był warowną twierdzą rojalistów, która wytrzymała trzy oblężenia, zanim artyleria Cromwella złamała ją w październiku 1645 roku.

Co stało się z majątkiem Pauletów? Został skonfiskowany w czasach Rzeczypospolitej (Commonwealth) i zwrócony rodzinie w okresie Restauracji.

Czy warto tu przyjechać? Tak, jeśli lubisz historię Tudorów i wojny domowej. Przyjedź dla klimatu wałów ziemnych i opowieści, która za nimi stoi, a wizytę połącz ze spacerem po zabytkowej wsi Old Basing.

Planowanie wizyty

Przed wyjazdem sprawdź zasady wstępu i godziny otwarcia, bo takie ruiny często mają godziny sezonowe. Weź solidne buty, ponieważ teren jest nierówny, a wały po deszczu bywają śliskie. Krótka lektura o oblężeniach przed wizytą sprawi, że trawiaste pagórki i skarpy nabiorą znaczenia, gdyż dramat z lat 1643-1645 jest zapisany w krajobrazie, a nie w stojących murach. Na ruiny wystarczy godzina lub dwie, dłużej, jeśli dodasz wieś i okolicę. Zabierz aparat, bo fosy i skarpy dobrze wyglądają na zdjęciach.