Barrandovské skály

Barrandovské skály to niewielki, ale niezwykle ważny dla geologii rezerwat przyrody na lewym brzegu Wełtawy, na południowo-zachodnim krańcu Pragi, w pobliżu dzielnicy Barrandov i Malej Chuchle. Obszar chroniony obejmuje ok. 11,57 hektara i został ustanowiony narodowym pomnikiem przyrody 1 września 1982 roku. Współrzędne lokalizacji to w przybliżeniu 50.035°N, 14.4019°E.

Dlaczego te skały są tak ważne?

Barrandovské skały kryją niemal ciągły profil geologiczny obejmujący skały osadowe i wulkaniczne z okresu syluru i dewonu, dokumentujący rozwój tzw. Basenu Praskiego w erze paleozoicznej. Odsłonięcia skalne i ściany dawnych kamieniołomów pozwalają prześledzić kolejne formacje geologiczne — od formacji motolskiej z bazaltowym wulkanizmem w rejonie Malej Chuchle, przez sylurskie formacje kopanicką i požárską (obejmujące piętra wenlok, ludlow i przidoli), aż po dewońskie formacje lochkowską, praską i zlíchovską.

To właśnie tutaj znajduje się międzynarodowo uznany stratotyp piętra zlíchovského oraz referencyjne odcinki formacji praskiej i zlíchovskiej, które wspierają globalnie uznany stratotyp granicy syluru i dewonu na terenie Czech. Dla geologów z całego świata to miejsce ma znaczenie porównywalne z najważniejszymi odsłonięciami skalnymi w Europie — pozwala precyzyjnie odczytać zapis kopalny z okresu, w którym życie na Ziemi przechodziło istotne przemiany.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa rezerwatu upamiętnia francuskiego inżyniera i paleontologa Joachima Barrande'a, który przez dekady badał skamieniałości w okolicach Pragi i stworzył jedno z najważniejszych dzieł paleontologicznych XIX wieku, dokumentujące faunę paleozoiczną Czech. Obszar nazwano jego imieniem niemal rok po jego śmierci, w 1884 roku. Dzięki temu Barrandovské skály stały się najstarszym rezerwatem geologicznym na terenie ówczesnej monarchii austro-węgierskiej, a być może również najstarszym tego typu obszarem chronionym w całej Europie.

Co można tu zobaczyć?

Odwiedzający mogą podziwiać strome ściany skalne i pozostałości po dawnych kamieniołomach, które przez dziesięciolecia odsłaniały kolejne warstwy skał osadowych. Skały górują nad doliną Wełtawy, a ich lokalizacja tuż przy moście Barrandovskim i osiedlu Barrandov sprawia, że są łatwo dostępne z centrum Pragi. Teren rezerwatu sąsiaduje z Chuchelskim Hájem — kolejnym cennym przyrodniczo obszarem, co czyni okolicę atrakcyjną dla dłuższego spaceru łączącego walory geologiczne z przyrodniczymi.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać Barrandovské skały samodzielnie? Tak, teren jest dostępny publicznie, a w okolicy prowadzi ścieżka edukacyjna łącząca rezerwat z Chuchelskim Hájem, co ułatwia poznanie tego miejsca bez przewodnika.

Dlaczego to miejsce jest ważne dla nauki? Ze względu na niemal nieprzerwany zapis geologiczny obejmujący granicę syluru i dewonu — jeden z kluczowych momentów w historii życia na Ziemi — badany tu od czasów Joachima Barrande'a.

Jak dojechać do Barrandovských skał z centrum Pragi? Rezerwat leży w dzielnicy Barrandov, blisko mostu Barrandovského, co czyni go łatwo osiągalnym komunikacją miejską z centrum miasta.

Czy to jedyny tak stary rezerwat geologiczny w regionie? Tak — Barrandovské skały uznaje się za najstarszy rezerwat geologiczny na terenie dawnej monarchii austro-węgierskiej, ustanowiony jeszcze w XIX wieku.