Banjo Pier

Banjo Pier to niewielka, ale niezwykle charakterystyczna budowla portowa w Looe, nadmorskim miasteczku w Kornwalii. Nazwę zawdzięcza swojemu kształtowi — widziana z góry, z krótką "szyjką" i okrągłym, wybrzuszonym zakończeniem, faktycznie przypomina banjo. To właśnie ta konstrukcja osłania East Looe Beach, dzięki czemu plaża ma spokojną, płytką zatoczkę idealną do kąpieli i spacerów, nawet gdy na otwartym morzu fale są większe.

Skąd wzięła się ta nazwa i po co zbudowano molo?

Historia mola sięga końca XIX wieku. Ujście rzeki Looe regularnie zamulało się, co utrudniało wpływanie łodzi rybackich do portu i groziło odcięciem miasteczka od morza. W 1897 roku lokalny inżynier Joseph Thomas zaproponował rozwiązanie inne niż klasyczne, długie i wąskie molo — krótszą, grubszą konstrukcję z zaokrąglonym końcem, która miała skuteczniej odprowadzać osady i chronić wejście do rzeki przed zapiaszczeniem. Thomas był tak przekonany o skuteczności swojego projektu, że zgodził się na wynagrodzenie dopiero po jego wybudowaniu i sprawdzeniu w praktyce. Pomysł się sprawdził, a charakterystyczny kształt szybko zyskał potoczną nazwę "banjo pier".

Dziś wiadomo, że to najstarsza zachowana konstrukcja tego typu na świecie — stała się wzorem dla podobnych mol budowanych później w innych miejscach. Ze względu na swoją wartość historyczną i inżynieryjną Banjo Pier ma status zabytku (Grade II listed), co oznacza, że podlega ochronie prawnej jako element dziedzictwa architektonicznego Wielkiej Brytanii.

Co zobaczysz na miejscu?

Spacer po molo to jedna z tych prostych przyjemności, które najlepiej oddają klimat Looe. Z jego zaokrąglonego końca rozciąga się widok na całą zatokę — z jednej strony malownicze klifowe wybrzeże, z drugiej ujście rzeki i barwne łodzie rybackie cumujące przy nabrzeżu. Przy dobrej pogodzie stąd widać też linię brzegową ciągnącą się w stronę Polperro i Fowey. To również popularne miejsce wśród wędkarzy — przy wysokim przypływie na molo łowi się okonie morskie (bass), pollocki, a czasem także kurki (gurnard).

Sam Looe to typowe kornwalijskie miasteczko rybackie, podzielone rzeką na East Looe i West Looe, połączone mostem. Warto połączyć spacer po molo ze zwiedzaniem wąskich uliczek starówki, portu rybackiego i lokalnych sklepików.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Banjo Pier znajduje się przy East Looe Beach, w łatwym zasięgu pieszym z centrum miasteczka i głównego parkingu. Looe ma połączenie kolejowe z Liskeard (malownicza linia biegnąca wzdłuż doliny rzeki), a także dobry dojazd samochodem drogami A387 i B3253 z głównych szlaków Kornwalii.

Najlepszą porą na wizytę jest wiosna i lato, kiedy plaża i molo tętnią życiem, choć jesienią i zimą, przy silniejszym morzu, widok fal rozbijających się o zaokrąglony koniec konstrukcji ma swój dramatyczny urok. Warto sprawdzić godziny przypływów — przy odpływie odsłania się szeroki pas piasku, a przy przypływie molo staje się popularnym punktem wędkarskim.

Najczęstsze pytania

Dlaczego molo nazywa się "Banjo Pier"? Bo jego kształt — krótka szyjka i okrągłe, szerokie zakończenie — przypomina z lotu ptaka instrument banjo.

Kto i kiedy zbudował molo? Zaprojektował je lokalny inżynier Joseph Thomas, a budowa ruszyła w 1897 roku jako odpowiedź na problem zamulania ujścia rzeki Looe.

Czy można na molo łowić ryby? Tak, to popularne miejsce wędkarskie, szczególnie przy wysokim przypływie — spotyka się tu okonie morskie, pollocki i kurki.

Czy molo jest zabytkiem? Tak, ma status Grade II listed jako najstarsza zachowana konstrukcja typu "banjo pier" na świecie i pierwowzór dla podobnych budowli gdzie indziej.