Balneario de Caldeliñas

Balneario de Caldeliñas to ruiny dawnego uzdrowiska termalnego w parafii Vilamaior do Val, około 2,5 km od centrum Verín (prowincja Ourense, Galicja), przy drodze prowadzącej do Laza. Miejscowi od pokoleń nazywają je po prostu „El Baño". Choć budynki dziś stoją opuszczone, źródło wciąż wypływa na powierzchnię, a sam teren stał się w ostatnich latach punktem na mapie dziedzictwa termalnego regionu.

Jak długa jest historia tego miejsca?

Pierwsze pisemne wzmianki o źródle w Caldeliñas pochodzą z XVI wieku, a samo miejsce pojawia się później w rejestrach katastralnych z 1753 roku. Wody uznaje się za wykorzystywane od czasów starożytnych — podobnie jak wiele innych źródeł termalnych w okolicach Verín, cieszyły się zainteresowaniem już w czasach rzymskich. Murowany budynek dawnego hotelu, którego ruiny oglądamy dziś, wzniesiono w połowie XIX wieku, około 1850 roku.

Kto rozwinął uzdrowisko i dlaczego podupadło?

Prawdziwy rozkwit balneario przypadł na rok 1887, gdy obiekt kupił i rozbudował francuski fotograf Fernand Debas. Za jego czasów Caldeliñas funkcjonowało jako pełnoprawny zakład kąpielowy z zapleczem hotelowym. Po śmierci Debasa w 1914 roku uzdrowisko zaczęło podupadać, aż w 1946 roku ostatecznie zaprzestano prowadzenia kąpieli leczniczych. Budynki popadły w ruinę i pozostały w takim stanie przez dekady.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Na terenie zachowały się skonsolidowane ruiny głównego budynku hotelowego oraz mniejsza budowla mieszcząca samo źródło. Wewnątrz tej drugiej znajdują się niewielkie baseny, w których nadal widać aktywność wody termalnej — jej powierzchnię często pokrywają zielone glony typowe dla wód o odczynie zasadowym. W ostatnich latach ruiny oczyszczono i zabezpieczono, a przy źródle zamontowano publiczny wylot wody, z którego mogą korzystać odwiedzający.

Jakie właściwości mają wody Caldeliñas?

Źródło wypływa z temperaturą 24,4°C i pH 6,8, co klasyfikuje je jako wody o średniej mineralizacji. W ich składzie dominują wodorowęglany, lit, sód i fluorki. Historycznie zalecano je w leczeniu chorób skóry, reumatyzmu, artretyzmu, dny moczanowej oraz nerwobóli. Ze względu na podwyższoną zawartość fluorków picie wody bez konsultacji lekarskiej nie jest wskazane.

Co powstaje obecnie w Caldeliñas?

Teren dawnego uzdrowiska objęto Planem Specjalnym Infrastruktury i Wyposażenia Kompleksu Balneario-Opiekuńczego Caldeliñas, zatwierdzonym w 2021 roku. Projekt zakłada budowę rezydencji opiekuńczej dla stu osób starszych wymagających opieki (nosi ona imię San Rosendo), która zatrudni około pięćdziesięciu pracowników. W sierpniu 2025 roku inwestycja uzyskała licencję budowlaną, a prace ruszyły pod kierunkiem lokalnej firmy Construcciones Ropán. Plan przewiduje także odbudowę historycznego budynku łaźni z 1850 roku oraz docelowo wzniesienie nowego hotelu-balneario obok rezydencji, z salą wód termalnych dostępną dla jej mieszkańców. Otwarcie rezydencji zapowiadane jest na 2028 rok.

Najczęstsze pytania

Czy balneario w Caldeliñas można dziś zwiedzać? Tak, teren z ruinami i działającym źródłem jest dostępny publicznie, a w ostatnich latach został oczyszczony i zabezpieczony.

Od kiedy istnieje uzdrowisko w Caldeliñas? Pierwsze wzmianki pisemne pochodzą z XVI wieku, choć wody były znane i wykorzystywane znacznie wcześniej, jeszcze w czasach rzymskich.

Dlaczego uzdrowisko przestało działać? Po śmierci jego głównego inwestora, francuskiego fotografa Fernanda Debasa, w 1914 roku obiekt zaczął podupadać, a w 1946 roku ostatecznie zamknięto kąpiele lecznicze.

Co powstaje teraz na terenie dawnego balneario? Budowana jest rezydencja opiekuńcza dla stu seniorów wraz z salą wód termalnych, a w planach jest też odbudowa historycznej łaźni i nowy hotel-balneario; otwarcie zapowiadane jest na 2028 rok.