Balma dels Debanadors

Balma dels Debanadors to niewielki skalny schron w gminie Mura, wciśnięty w południowy stok Serra de l'Obac, w granicach Parku Naturalnego Sant Llorenç del Munt i l'Obac. To jedno z tych miejsc, które łatwo przeoczyć na mapie, a które od wieków służyło ludziom szukającym osłony przed deszczem i wiatrem.

Gdzie leży balma?

Schron znajduje się u wylotu Sot de l'Infern, na zachodniej ściance skalnej Coma d'en Vila, tuż pod starym szlakiem prowadzącym do Mury – dawnym „camí reial", którym od pokoleń przemieszczali się mieszkańcy okolicznych wsi. Cała okolica leży w paśmie Sant Llorenç del Munt, na pograniczu Bages i Vallès, w krajobrazie typowym dla tego masywu: wapienne ściany, głębokie doły erozyjne i rzadka roślinność śródziemnomorska.

Jak wygląda to miejsce?

Balma ma około 23 metrów szerokości, a jej wysokość zmienia się w zależności od miejsca – od niskiego, ledwie pozwalającego się schylić wejścia, po wyższe partie w głębi. Po lewej stronie widać niewielką, liczącą około 7 metrów kwadratowych, wyrównaną powierzchnię – najpewniej pozostałość po prowizorycznym schronieniu, jakie urządzali sobie tu ludzie w przeszłości. W głębi schronu znajduje się wykuty w skale zbiornik oraz źródełko znane jako Font del Rossinyol. Woda pojawia się w nim głównie po opadach – w suchych miesiącach źródło zwykle wysycha, więc nie warto liczyć na nie jako na pewne miejsce uzupełnienia wody podczas wędrówki.

Ze względu na swoją budowę geologiczną balma jest od roku 2000 wpisana do katalońskiego rejestru miejsc o znaczeniu geologicznym (Inventari d'Espais d'Interès Geològic de Catalunya), w ramach geozony Sant Llorenç del Munt i l'Obac.

Jaka jest historia tego miejsca?

Nazwa balmy zmieniała się na przestrzeni wieków. W średniowieczu miejsce to nazywano Espluga dels Venedors, a dopiero później utrwaliła się nazwa „dels Debanadors", pod jaką znane jest dziś. Schron pojawia się też w dokumentach historycznych – w akcie sprzedaży z 1717 roku, co potwierdza, że okoliczni mieszkańcy znali i wykorzystywali to miejsce od dawna, najpewniej jako punkt schronienia dla pasterzy i węglarzy pracujących w lesie.

Najbardziej dramatyczny epizod w historii balmy przypada na rok 1590. Dziewiątego listopada tego roku pracownik gospodarski z pobliskiej Mata-rodony natrafił w schronie na ciało zamordowanego mężczyzny – ofiara miała dwa silne uderzenia w czaszkę oraz dwa pchnięcia nożem w szyję. Historia ta do dziś krąży wśród osób opisujących szlaki w tej części Sant Llorenç del Munt.

Dla kogo jest to miejsce?

Balma dels Debanadors to przystanek dla osób, które planują dłuższą wędrówkę po masywie Sant Llorenç del Munt i chcą zobaczyć coś więcej niż tylko główne szczyty i klasztor na szczycie. To miejsce docenią zwłaszcza miłośnicy geologii, historii lokalnej i mniej uczęszczanych zakątków parku – nie jest to atrakcja nastawiona na masowy ruch turystyczny, a raczej cel dla osób szukających spokoju i kontaktu z surowym krajobrazem.

Najczęstsze pytania

Czym jest balma i czym różni się od jaskini? Balma to skalny nawis lub płytki schron w skale, otwarty z jednej strony – w przeciwieństwie do jaskini nie tworzy zamkniętej, głębokiej przestrzeni podziemnej.

Czy w Font del Rossinyol zawsze jest woda? Nie. Źródło zasilane jest wodą przesiąkającą ze skały i pojawia się głównie w okresach deszczowych, a w suchych miesiącach zwykle wysycha.

Gdzie dokładnie znajduje się balma względem Mury? Leży na południowym stoku Serra de l'Obac, przy starym szlaku łączącym okolicę z Murą, w obrębie Parku Naturalnego Sant Llorenç del Munt i l'Obac.

Czy balma ma jakieś oznaczenie ochronne? Tak – od 2000 roku figuruje w katalońskim inwentarzu miejsc o znaczeniu geologicznym jako część geozony Sant Llorenç del Munt i l'Obac.