Baba

Baba to niewielki, ale niezwykle bogaty przyrodniczo rezerwat na lewym brzegu Wełtawy, w praskiej dzielnicy Dejvice. Nazwa kojarzy się raczej z bajkową postacią niż z chronionym stokiem nad rzeką, ale to właśnie charakterystyczny, skalisty cypel wcinający się w dolinę Wełtawy dał pomnikowi przyrody tę nazwę. Choć leży w granicach dużej metropolii, teren zachował dziką, kamienistą rzeźbę i stanowi jedną z ciekawszych kieszeni przyrody w samym środku miasta.

Gdzie dokładnie leży Baba?

Obszar znajduje się na terytorium katastralnym Dejvic, w Pradze 6. Od północy graniczy z ulicą V Podbabě, od południa z ulicą Paťanka, a od zachodu sąsiaduje ze strefą ochronną innego pomnika przyrody – Dolní Šárka. Taka lokalizacja sprawia, że rezerwat jest łatwo dostępny dla mieszkańców i turystów poruszających się po Pradze, mimo że sam charakter terenu przypomina bardziej dziką, podmiejską skarpę niż miejski park.

Co sprawia, że ten teren jest chroniony?

Baba to przykład skalistego wąwozu wyciętego przez dolinę Wełtawy. Podłoże budują łupki, które w połączeniu z erozją rzeczną i działaniem czasu ukształtowały złożony, urozmaicony teren pełen wąwozów, skalnych nacięć i stromych zboczy. Powierzchnia chronionego obszaru wynosi 7,33 hektara – to niewiele, ale wystarczająco, by wykształciła się tu mozaika mikrosiedlisk: nasłonecznione, suche skarpy sąsiadują z bardziej wilgotnymi zagłębieniami, co przekłada się na dużą różnorodność gatunkową.

Dlaczego Baba jest ważna dla owadów?

To właśnie fauna bezkręgowców czyni ten teren wyjątkowym w skali całej Pragi. Zróżnicowana rzeźba terenu, nasłonecznione skały i luźna, ciepłolubna roślinność tworzą warunki, w których może utrzymać się jedna z najbogatszych w gatunki populacji owadów w mieście. Skaliste, suche siedliska tego typu są w silnie zurbanizowanym środowisku rzadkością, dlatego ochrona takich enklaw ma znaczenie znacznie większe niż sugerowałaby ich niewielka powierzchnia.

Jak wygląda dziś zarządzanie rezerwatem?

Teren jest regularnie pielęgnowany przez służby ochrony przyrody. Głównym zadaniem jest ograniczanie ekspansji krzewów oraz agresywnie rozprzestrzeniającej się robinii akacjowej, gatunku obcego, który bez interwencji człowieka mógłby w krótkim czasie zdominować skarpy i wyprzeć rodzime, ciepłolubne rośliny, od których zależą lokalne owady. Taka gospodarka ochronna jest typowa dla miejskich rezerwatów, w których naturalna sukcesja roślinna musi być świadomie kontrolowana, by nie zniszczyć wartości, dla których obszar w ogóle objęto ochroną.

Najczęstsze pytania

Czy Baba to duży teren spacerowy? Nie – to niewielki, 7,33-hektarowy obszar chroniony, bardziej przypominający skalistą skarpę nad Wełtawą niż rozległy park, ale jego wartość przyrodnicza jest nieproporcjonalnie duża w stosunku do powierzchni.

Dlaczego akurat ten fragment Pragi objęto ochroną? Ze względu na rzadką w mieście kombinację skalistej rzeźby terenu, łupkowego podłoża i wynikającej z tego wyjątkowej różnorodności owadów, które znajdują tu odpowiednie mikroklimaty.

Co zagraża temu miejscu najbardziej? Niekontrolowany rozrost krzewów oraz ekspansja robinii akacjowej – gatunku inwazyjnego, który bez regularnych zabiegów pielęgnacyjnych mógłby wyprzeć rodzimą roślinność.

Czy rezerwat sąsiaduje z innymi terenami chronionymi? Tak, od zachodu graniczy ze strefą ochronną pomnika przyrody Dolní Šárka, co tworzy w tej części Pragi większy, powiązany korytarz przyrodniczy.