Archives et Musée de la Littérature

Archives et Musée de la Littérature (AML) to instytucja w Brukseli zajmująca się gromadzeniem, katalogowaniem i udostępnianiem spuścizny literackiej, teatralnej i wydawniczej frankofońskiej Belgii. Mieści się na trzecim piętrze Biblioteki Królewskiej Belgii (Bibliothèque royale de Belgique, KBR), co czyni ją naturalnym uzupełnieniem wizyty w tym monumentalnym gmachu w samym centrum miasta.

Kiedy powstały Archiwa i Muzeum Literatury?

Instytucję założono w 1958 roku z inicjatywy Josepha Hanse'a, przy współpracy Hermana Liebaersa, ówczesnego głównego kustosza Biblioteki Królewskiej. Od początku celem było stworzenie centrum dokumentacji i badań poświęconego dziedzictwu literackiemu Belgii francuskojęzycznej — obszarowi, który bez dedykowanej instytucji łatwo mógłby ulec rozproszeniu między prywatne zbiory i archiwa wydawców.

Co obejmują zbiory AML?

Głównym zadaniem AML jest zbieranie, opracowywanie, konserwacja i udostępnianie dokumentów związanych z belgijskimi autorami i wydawcami piszącymi po francusku, przede wszystkim z okresu od 1815 roku do dziś. To ponad dwa wieki życia literackiego regionu skondensowane w jednym miejscu.

Wśród przechowywanych archiwów znajdują się spuścizny takich twórców jak Charles Bertin, Herman Closson, Michèle Fabien, Fernand Crommelynck, Michel de Ghelderode czy Jean Louvet — nazwiska istotne dla historii literatury i teatru frankofońskiej Belgii, choć w Polsce mniej znane niż klasycy literatury francuskiej z Paryża. Osobną, imponującą część kolekcji stanowią archiwa fotograficzne — dziesiątki tysięcy zdjęć: portrety pisarzy, fotografie ze spektakli teatralnych oraz wydarzeń literackich, a także prywatne zdjęcia autorów.

Czym jeszcze wyróżnia się ta placówka?

Różnorodność zgromadzonych dokumentów sprawia, że AML jest jednym z ważniejszych ośrodków badawczych poświęconych historii ruchów literackich, w tym surrealizmu — kierunku, który miał w Belgii silną i odrębną od francuskiej tradycję (wystarczy wspomnieć René Magritte'a w malarstwie, choć AML koncentruje się na słowie pisanym). Instytucja prowadzi też międzynarodową bibliotekę literacką z unikalnym w skali Belgii zbiorem czasopism literackich oraz odrębny fundusz archiwalny poświęcony Afryce Środkowej — Burundi, Kongu i Rwandzie, regionom historycznie związanym z belgijską przeszłością kolonialną.

Dla kogo jest to miejsce?

AML to punkt przede wszystkim dla badaczy, studentów filologii i miłośników literatury frankofońskiej, którzy chcą poznać kulisy powstawania dzieł — rękopisy, korespondencję, dokumentację redakcyjną. Nie jest to typowe muzeum nastawione na masowego turystę ze zdjęciami na Instagram, lecz raczej centrum dokumentacyjne o dużej wartości naukowej. Lokalizacja w gmachu Biblioteki Królewskiej ułatwia połączenie wizyty z innymi zbiorami KBR, w tym rękopisami i starodrukami.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajdują się Archives et Musée de la Littérature? Na trzecim piętrze Biblioteki Królewskiej Belgii w centrum Brukseli.

Czym różni się AML od zwykłego muzeum literatury? To przede wszystkim centrum archiwalno-dokumentacyjne — gromadzi rękopisy, korespondencję i fotografie, a nie wystawy w tradycyjnym sensie.

Jakiego okresu dotyczą zbiory? Głównie literatury frankofońskiej Belgii od 1815 roku do współczesności.

Czy zbiory obejmują też fotografie? Tak, archiwum fotograficzne liczy dziesiątki tysięcy zdjęć pisarzy, spektakli i wydarzeń literackich.