Archaeological site of Las Labradas

Castro de Las Labradas to jedno z największych i najlepiej zachowanych stanowisk archeologicznych epoki żelaza na Półwyspie Iberyjskim, położone na granicy gmin Arrabalde i Villaferrueña, w prowincji Zamora, w regionie Kastylia i León. Osada zajmuje szczyt Sierra de Carpurias, skąd rozciąga się widok na dolinę rzeki Ería, co czyniło to miejsce naturalnie obronnym punktem od czasów prehistorycznych.

Skąd wzięła się osada?

Teren był zasiedlony już w epoce brązu, ale swój największy rozkwit castro przeżyło w drugiej epoce żelaza, u schyłku I wieku p.n.e., oraz w okresie panowania rzymskiego. Badacze zaliczają je do kultury asturyjskiej, jednej z grup zamieszkujących północno-zachodnią część dzisiejszej Hiszpanii przed podbojem rzymskim i po nim. Skala założenia – jak na standardy regionalnych grodzisk tamtej epoki – jest wyjątkowa.

Jak duża jest osada i jak była broniona?

Obwód umocnień sięga około 2500 metrów, a cała powierzchnia stanowiska to około 23 hektarów. System obronny składał się z kilku linii murów, które wyznaczały dwa przylegające do siebie zamknięte obszary. Odkopane bramy wjazdowe flankowane są przez czworokątne baszty – rozwiązanie typowe dla najbardziej rozwiniętych fortyfikacji tego typu w regionie. Skala i złożoność umocnień sprawiają, że Las Labradas uchodzi za jedno z kluczowych stanowisk do zrozumienia architektury obronnej ludów przedrzymskich w tej części Hiszpanii.

Co znajduje się wewnątrz murów?

Na terenie osady zachowały się pozostałości budynków mieszkalnych, sztuczne cysterny i inne ujęcia wody, a także obszary wykorzystywane niegdyś jako wysypiska odpadów. Na południowym stoku wzgórza widoczne są ślady dawnej działalności górniczej, co wskazuje, że mieszkańcy czerpali zasoby bezpośrednio z otaczającego terenu. W obrębie stanowiska stoi też średniowieczna eremita (pustelnia), świadectwo tego, że miejsce to zachowało znaczenie religijne i społeczne długo po opuszczeniu przez pierwotnych mieszkańców.

Jakie skarby odkryto na tym stanowisku?

Podczas prac wykopaliskowych natrafiono na dwa depozyty przedmiotów o dużej wartości historycznej – w 1980 i 1987 roku. Wśród znalezisk znajduje się złota fibula (ozdobna zapinka), obecnie prezentowana w Muzeum Zamory. Przedmiot ten uznawany jest za przykład wysokiej jakości rzemiosła przedrzymskiego i należy do najcenniejszych eksponatów związanych z kulturą asturyjską w regionie.

Jaki status ma dziś to miejsce?

Castro de Las Labradas zostało uznane za dobro o znaczeniu kulturowym (Bien de Interés Cultural) 2 lutego 2006 roku, z numerem identyfikacyjnym RI-55-0000211. Ten status prawny chroni stanowisko przed zabudową i niekontrolowaną ingerencją, a jednocześnie podkreśla jego wagę dla dziedzictwa archeologicznego regionu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Castro de Las Labradas? Na granicy gmin Arrabalde i Villaferrueña w prowincji Zamora, na szczycie Sierra de Carpurias, z widokiem na dolinę rzeki Ería.

Z jakiego okresu pochodzi stanowisko? Ślady osadnictwa sięgają epoki brązu, ale największy rozwój przypadł na drugą epokę żelaza (koniec I w. p.n.e.) i okres rzymski.

Jak duże jest to grodzisko? Powierzchnia wynosi około 23 hektarów, a obwód murów obronnych – około 2500 metrów.

Co można dziś zobaczyć na miejscu? Pozostałości murów obronnych z bramami i basztami, fundamenty domostw, cysterny na wodę oraz średniowieczną pustelnię.

Gdzie są przechowywane znaleziska z wykopalisk? Najcenniejsze przedmioty, w tym złota fibula, znajdują się w Muzeum Zamory.