Archaeological Museum Split

Arheologiczne Muzeum w Splicie to najstarsza instytucja muzealna w Chorwacji i jeden z obowiązkowych punktów na mapie kulturalnej Splitu w Dalmacji.

Skąd wzięło się to muzeum?

Placówkę powołano dekretem dalmatyńskich władz w Zadarze w 1820 roku, co czyni ją najstarszym muzeum na terenie dzisiejszej Chorwacji. Pierwszym dyrektorem został lekarz i archeolog Frano Lanza. Pierwotna siedziba stała przy wschodnich murach Pałacu Dioklecjana, w samym sercu antycznej części miasta. Przełomowy moment nastąpił w 1884 roku, gdy dyrektorem został ksiądz Frane Bulić – to on doprowadził do budowy obecnego gmachu muzeum. Nowy budynek wzniesiono w latach 1912–1914 według projektu wiedeńskich architektów Augusta Kirsteina i Friedricha Ohmanna, w stylu neoromańskim, a dla zwiedzających otworzono go na początku 1922 roku.

Jak dotrzeć do muzeum?

Muzeum znajduje się przy ulicy Zrinsko-Frankopanska 25, poza murami starego miasta, ale w spacerowej odległości od centrum Splitu i Pałacu Dioklecjana. To ułatwia połączenie wizyty w muzeum ze zwiedzaniem starówki – wystarczy kilkanaście minut pieszo od promenady Riva. Charakterystyczny neoromański budynek z czerwonej cegły łatwo rozpoznać po surowej, historyzującej architekturze, odróżniającej się od kamiennej zabudowy centrum.

Co zobaczysz w środku?

Kolekcja liczy około 150 tysięcy zabytków archeologicznych, z których część prezentowana jest na wystawie stałej. Zbiory obejmują okres prehistoryczny, epokę greckiej kolonizacji wybrzeża Adriatyku, czasy rzymskiej prowincji, wczesne chrześcijaństwo oraz wczesne średniowiecze, w tym okres panowania chorwackich władców. W muzeum wydzielono kilka odrębnych kolekcji: epigraficzną (inskrypcje kamienne pochodzące głównie z antycznej Salony), numizmatyczną, prehistoryczną, grecko-hellenistyczną (ceramika), rzymsko-prowincjonalną, późnoantyczną, średniowieczną, a także zbiór archeologii podwodnej oraz kolekcję dzieł sztuki i rzemiosła artystycznego. Osobno wyodrębniono również zbiory zabytków nowożytnych i współczesnych. Od 1878 roku muzeum wydaje periodyk naukowy „Vjesnik za arheologiju i historiju dalmatinsku" – jeden z najstarszych czasopism archeologicznych w regionie, ukazujący się do dziś.

Czy muzeum ma oddziały poza Splitem?

Tak. Instytucja prowadzi filię w pobliskim Solinie, związaną z antyczną Saloną oraz stanowiskiem Tusculum. Poza tym zarządza dwoma regionalnymi centrami: w miejscowości Vid koło Metkovicia, gdzie prezentowana jest kolekcja z antycznej Narony, oraz na wyspie Vis, gdzie zbiory związane z antyczną Issą eksponowane są w budynku Gospina Batarija. Dzięki temu muzeum obejmuje opieką zabytki rozsiane po całej środkowej Dalmacji, nie tylko w samym Splicie.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Muzeum działa cały rok, a dzięki niewielkiej odległości od centrum świetnie sprawdza się jako punkt na popołudnie, gdy słońce robi zwiedzanie starówki mniej komfortowym. Warto zarezerwować na wizytę co najmniej godzinę, więcej jeśli planuje się dokładne obejrzenie kolekcji epigraficznej i numizmatycznej, które należą do najbogatszych w regionie.

Najczęstsze pytania

Czy Arheologiczne Muzeum w Splicie to najstarsze muzeum w Chorwacji? Tak, zostało założone w 1820 roku dekretem władz dalmatyńskich w Zadarze, co czyni je najstarszą instytucją muzealną w kraju.

Ile eksponatów znajduje się w zbiorach? Kolekcja liczy około 150 tysięcy zabytków archeologicznych obejmujących okres od prehistorii po wczesne średniowiecze.

Kto zaprojektował obecny budynek muzeum? Budynek z lat 1912–1914 zaprojektowali wiedeńscy architekci August Kirstein i Friedrich Ohmann w stylu neoromańskim.

Czy muzeum ma oddziały w innych miejscowościach? Tak, filię w Solinie (Salona, Tusculum) oraz regionalne centra w Vid koło Metkovicia (Narona) i na wyspie Vis (Issa).