Archaeological museum Narona

Archeologiczne Muzeum Narona w miejscowości Vid to jedno z najbardziej nietypowych muzeów Chorwacji – zbudowane bezpośrednio nad ruinami antycznego sanktuarium, dokładnie w miejscu, gdzie archeolodzy odkryli je pod ziemią.

Gdzie leży Vid i czym była Narona?

Vid to niewielka wieś oddalona o około 4 km na północny zachód od Metkoviciów, w dolinie rzeki Neretwy w południowej Chorwacji, blisko granicy z Bośnią i Hercegowiną. W starożytności stało tu miasto Narona – ważny ośrodek handlowy, przez który przechodziły szlaki łączące wybrzeże Adriatyku i Morze Śródziemne z zapleczem ilyryjskim. Dziś po dawnej metropolii zostały fundamenty, mozaiki i jedno z najcenniejszych znalezisk rzeźbiarskich w tej części Europy.

Co znajduje się we wnętrzu muzeum?

Sercem ekspozycji jest Augusteum – świątynia poświęcona kultowi cesarza Augusta i jego rodziny, wzniesiona około 10 roku p.n.e. Odkrycie zaczęło się w 1995 roku, gdy natrafiono na marmurowe posągi przedstawicieli dynastii julijsko-klaudyjskiej. Rok później zespół pod kierunkiem profesora Emilio Marina odsłonił samą świątynię wraz z prostą, jednobarwną posadzką mozaikową. Łącznie znaleziono 17 marmurowych rzeźb – wszystkie zostały pozbawione głów, gdy budowlę zniszczono w IV wieku naszej ery, prawdopodobnie w związku z odchodzeniem od kultu cesarskiego na rzecz chrześcijaństwa. Muzeum otworzono dla zwiedzających w 2007 roku i był to pierwszy w Chorwacji obiekt muzealny wzniesiony bezpośrednio nad odsłoniętym stanowiskiem archeologicznym – zamiast przenosić zabytki do osobnego budynku, konstrukcję muzeum dopasowano do zachowanych fundamentów świątyni. Poza posągami cesarskimi kolekcja obejmuje około 900 eksponatów, które pozwalają prześledzić dzieje miasta od końca III wieku p.n.e. aż po XV wiek naszej ery – od naczyń i biżuterii po elementy architektury i inskrypcje.

Jak dotrzeć na miejsce?

Najwygodniej dojechać samochodem – Vid leży kilka minut jazdy od Metkoviciów, skąd prowadzi lokalna droga wzdłuż doliny Neretwy. Metković ma połączenia autobusowe z większymi miastami regionu, w tym z Splitem i Dubrownikiem, a stamtąd do Vid można dojechać taksówką lub lokalnym autobusem. Muzeum znajduje się w centrum wsi i jest dobrze oznakowane, a dla zmotoryzowanych dostępny jest parking w pobliżu.

Kiedy warto przyjechać?

Wnętrze świątyni i galeria rzeźb są dostępne przez cały rok, ale najprzyjemniej zwiedza się wiosną i jesienią, gdy temperatury w dolinie Neretwy są łagodniejsze niż w pełni lata. Latem warto zaplanować wizytę na godziny przedpołudniowe, zanim zrobi się najgoręcej. Warto połączyć wizytę w muzeum ze zwiedzaniem samej delty Neretwy – regionu znanego z upraw mandarynek i tras kajakowych – co pozwala przeznaczyć na wycieczkę cały dzień.

Najczęstsze pytania

Czym różni się to muzeum od typowych muzeów archeologicznych? Budynek wzniesiono bezpośrednio nad odkopanym sanktuarium, więc zwiedzający oglądają posągi i mozaikę dokładnie w miejscu, gdzie stały w starożytności, a nie w oderwanej sali wystawowej.

Ile posągów cesarskich można zobaczyć w Augusteum? W świątyni znaleziono 17 marmurowych rzeźb przedstawiających cesarza Augusta i członków jego rodziny; wszystkie utraciły głowy w wyniku zniszczenia budowli w IV wieku.

Czy do Vid da się dojechać bez samochodu? Tak, choć wygodniej jest mieć auto. Alternatywą jest dojazd autobusem do Metkoviciów, a stamtąd taksówką lub lokalnym transportem do wsi Vid.

Jak długo trwa zwiedzanie? Sama ekspozycja Augusteum i galeria zabytków zajmują zwykle od 45 minut do godziny, ale warto doliczyć czas na spacer po samej wsi Vid i okolicznych stanowiskach antycznej Narony.