Arboretum Řícmanice

Arboretum Řícmanice to niewielka, ale niezwykle bogata kolekcja drzew rozłożona na granicy katastralnej Babic nad Svitavou i Řícmanic, w samym sercu Krasu Morawskiego, kilkanaście kilometrów na północ od Brna. Choć nazwa sugeruje przynależność do sąsiedniej wsi Řícmanice, teren o powierzchni niespełna 4,3 hektara administracyjnie leży w granicach Babic nad Svitavou i tam też najłatwiej go zlokalizować na mapie.

Kto założył to miejsce i po co?

Arboretum powstało w latach 60. XX wieku z inicjatywy czeskiego dendrologa Jindřicha Chmelařa, związanego z Uniwersytetem Mendla w Brnie. To druga pod względem wieku placówka tego typu prowadzona przez Szkolne Gospodarstwo Leśne Masarykův les Křtiny — instytucję łączącą działalność naukowo-dydaktyczną z praktycznym leśnictwem. Od początku istnienia arboretum pełni funkcję stacji badawczej uczelni, gdzie studenci i naukowcy Wydziału Leśnictwa i Drewnoznawstwa obserwują zachowanie gatunków drzew w warunkach środkowoeuropejskiego klimatu.

Co można tu zobaczyć?

Głównym atutem kolekcji są drzewa iglaste — zgromadzono tu jeden z najcenniejszych zbiorów tego typu w całych Czechach, liczący ponad 100 taksonów. Obecnie na terenie arboretum rośnie około 90 gatunków iglastych oraz 50 gatunków liściastych, co czyni to miejsce prawdziwym rezerwuarem różnorodności botanicznej jak na tak skromny obszar. Wśród najbardziej rozpoznawalnych okazów wymienia się jeden z największych w Czechach egzemplarzy chilijskiej araukarii (Araucaria araucana) — drzewa o charakterystycznym, kolczastym pokroju, które w Europie Środkowej rzadko osiąga tak imponujące rozmiary.

Poza samą roślinnością na terenie arboretum znajdują się dwa obiekty o wymiarze symbolicznym. Pierwszy to pomnik „Stromy" (Drzewa) — sięgająca 6-7 metrów wysokości konstrukcja powstała jeszcze przed drugą wojną światową, na której umieszczono przysłowia i mądrości ludowe o lesie pochodzące z blisko dwudziestu narodów świata, zapisane zarówno w językach oryginalnych, jak i w tłumaczeniu na czeski. Drugi to źródło „Prosba lesa" (Prośba lasu), również przedwojenne, nawiązujące do tej samej idei szacunku wobec przyrody leśnej.

Kiedy można zwiedzać?

Arboretum nie jest ogólnodostępne przez cały rok — to teren badawczy, a nie publiczny park. Dla zwiedzających otwiera się raz w roku, podczas dnia otwartego organizowanego w ostatnią sobotę lutego. Wówczas odwiedzający mogą liczyć na oprowadzanie z udziałem dendrologów z Wydziału Leśnictwa i Drewnoznawstwa Uniwersytetu Mendla, którzy opowiadają o historii kolekcji i osobliwościach poszczególnych gatunków. Poza tym terminem grupy zorganizowane mogą zwiedzać arboretum po wcześniejszym uzgodnieniu z zarządcą terenu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Arboretum Řícmanice? Między wsiami Řícmanice i Babice nad Svitavou, w katastrze Babic nad Svitavou, w powiecie Brno-venkov, w kraju południowomorawskim.

Kto zarządza arboretum? Szkolne Gospodarstwo Leśne Masarykův les Křtiny, powiązane z Uniwersytetem Mendla w Brnie.

Czy wstęp jest bezpłatny? Dzień otwarty w lutym jest ogólnodostępny dla zwiedzających; szczegóły opłat i zasad wstępu poza tym terminem warto ustalić bezpośrednio z zarządcą.

Co jest największą atrakcją kolekcji? Zbiór drzew iglastych liczący ponad 100 taksonów, w tym jeden z największych w Czechach okazów araukarii chilijskiej.