Apat

Apat to zabytkowy spichlerz zbożowy (hiszp. hórreo) należący do gospodarstwa Casa Apat w miejscowości Aria, położonej w Dolinie Aezkoa w północnej Nawarze. Obiekt należy do niewielkiej grupy drewniano-kamiennych spichlerzy, jakie do dziś zachowały się w tej części Pirenejów, i stanowi jeden z symboli lokalnego krajobrazu wiejskiego.

Czym jest hórreo w Aria?

Hórreo to tradycyjny magazyn zbożowy, budowany na słupach, którego zadaniem było chronienie ziarna przed wilgocią i gryzoniami. Spichlerz Apat ma plan kwadratowy i dwuspadowy dach kryty drewnianymi deseczkami. Cała konstrukcja opiera się na kamiennych słupach zwieńczonych okrągłymi płytami, tzw. tornarratas – ich zadaniem było uniemożliwienie gryzoniom wejścia do środka po pionowej podporze. Ten sposób budowy, spotykany w wielu wsiach Doliny Aezkoa, pozwalał przechowywać zboże suche i bezpieczne niezależnie od wilgotnego, górskiego klimatu regionu.

Dlaczego akurat taka konstrukcja?

Uniesienie spichlerza nad ziemię i oddzielenie go od gruntu miało dwa cele: ochronę przed wilgocią unoszącą się z ziemi oraz utrudnienie dostępu szkodnikom. Kamienne słupy z okrągłymi kapitelami są rozwiązaniem znanym z całego północnego pasa Półwyspu Iberyjskiego, jednak w Dolinie Aezkoa zachowała się jedna z najgęstszych koncentracji tego typu obiektów w Nawarze.

Jaki status ochrony ma Apat?

Spichlerz Apat został wpisany do rejestru dóbr o znaczeniu kulturowym (hiszp. bien de interés cultural) 24 maja 1993 roku, otrzymując numer identyfikacyjny RI-51-0008221. Formalna ochrona objęła wówczas większość zachowanych hórreo w regionie, ponieważ władze Nawarry uznały je za świadectwo dawnego rolniczego trybu życia w Pirenejach.

Jakie inne spichlerze można zobaczyć w Aria?

Aria jest jedną z niewielu wsi Doliny Aezkoa, w których zachował się nie jeden, a kilka takich obiektów. Poza Apat do dziś stoją tu spichlerze przy gospodarstwach Jauki, Etxeberri i Jamar. Dolina Aezkoa jako całość zachowała 15 z 22 znanych hórreo w Nawarze, co czyni ją głównym miejscem, w którym warto szukać tego typu architektury w regionie. Zwiedzanie kilku spichlerzy w jednej wsi pozwala zobaczyć niewielkie różnice w detalach konstrukcyjnych – proporcjach dachu, liczbie podpór czy wykończeniu okrągłych płyt zabezpieczających.

Jak dojechać do Aria i zwiedzić spichlerz?

Aria leży w górskiej części Nawarry, w Dolinie Aezkoa, i jest dostępna lokalnymi drogami prowadzącymi w głąb Pirenejów. Spichlerz Apat, podobnie jak inne hórreo we wsi, znajduje się na terenie prywatnego gospodarstwa, dlatego oglądać go można z zewnątrz, przy zachowaniu zasad grzeczności wobec mieszkańców. Najlepszym punktem wyjścia do zwiedzania jest spacer po głównej części wsi, gdzie kilka spichlerzy znajduje się w niewielkiej odległości od siebie.

Najczęstsze pytania

Co to jest hórreo Apat? To tradycyjny, podniesiony na słupach spichlerz zbożowy przy gospodarstwie Casa Apat we wsi Aria, wpisany do rejestru dóbr kultury Nawarry.

Kiedy spichlerz otrzymał ochronę prawną? 24 maja 1993 roku, jako dobro o znaczeniu kulturowym, z numerem identyfikacyjnym RI-51-0008221.

Czy w Aria są inne podobne spichlerze? Tak, oprócz Apat we wsi zachowały się hórreo przy gospodarstwach Jauki, Etxeberri i Jamar.

Czy spichlerz można zwiedzać od wewnątrz? Obiekt stoi na terenie prywatnego gospodarstwa, dlatego zwiedzanie ogranicza się do oglądania z zewnątrz.