Antic Institut Ravetllat-Pla

Antic Institut Ravetllat-Pla to zabytkowy budynek w dzielnicy Guinardó w Barcelonie, ukryty wśród zieleni Ogrodów Doktora Pla i Armengol. Miejsce łączy w sobie historię dawnej rezydencji, kontrowersyjnego eksperymentu medycznego i architektury inspirowanej katalońską wsią.

Co kryje się za tą nazwą?

Historia działki sięga XVII wieku, gdy stała tu posiadłość znana jako Torre Fitona. Pod koniec XVIII wieku teren przeszedł w ręce Kongregacji Misjonarzy, którzy prowadzili w nim ośrodek szkolący przyszłych księży — stąd późniejsza nazwa „Els Seminaris". Po hiszpańskiej sekularyzacji dóbr kościelnych z 1836 roku majątek trafił do skarbu państwa, a w 1841 roku został sprzedany na licytacji Antoniemu Rovirze.

Prawdziwą sławę przyniosło mu jednak XX stulecie. W 1919 roku weterynarz Joaquim Ravetllat i lekarz Ramon Pla założyli tu instytut badawczy poświęcony leczeniu gruźlicy. Metoda, którą opracowali, była wówczas uznawana przez oficjalną medycynę za niekonwencjonalną — badacze wykorzystywali konie hodowane na miejscu do produkcji surowicy oraz preparatu zwanego hemoantytoksyną, który w Barcelonie zyskał potoczne miano „końskiej krwi".

Co zobaczysz na miejscu?

Obecny budynek instytutu został wzniesiony w 1930 roku według projektu architekta Adolfa Florensy. Zamiast typowej dla tamtych lat architektury szpitalnej, Florensa sięgnął po formy tradycyjnej katalońskiej masii z XVIII wieku — stąd charakterystyczna, kamienna bryła przypominająca raczej wiejski dwór niż placówkę naukową. Budynek jest wpisany na listę dóbr kultury o znaczeniu lokalnym (BCIL), co chroni jego fasady i bryłę przed przebudową.

Ciekawym epizodem w historii obiektu był okres hiszpańskiej wojny domowej, kiedy budynek gościł Rząd Baskijski na uchodźstwie w Barcelonie. Dziś, po latach należąc do miasta, mieści muzeum prezentujące kolekcję Núrii Pla, córki doktora Ramona Pla, która zgromadziła pamiątki po działalności instytutu i jego założycielach.

Jak dotrzeć?

Budynek znajduje się w sercu Ogrodów Doktora Pla i Armengol, w dzielnicy Guinardó, na wzgórzach na północny wschód od centrum Barcelony. To spokojna, mieszkalna okolica, dobrze skomunikowana z centrum miasta metrem i autobusami — warto połączyć wizytę ze spacerem po parku Guinardó, który sąsiaduje z ogrodami.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na spacer po ogrodach i obejrzenie budynku od zewnątrz są miesiące wiosenne i jesienne, gdy temperatury w Barcelonie są łagodne, a zieleń w parku najbardziej bujna. Latem okolica bywa gorąca, ale cień drzew w ogrodach rekompensuje upał.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzić wnętrze budynku? Tak, obiekt mieści muzeum z kolekcją Núrii Pla — warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia przed wizytą, ponieważ dostępność bywa ograniczona.

Skąd wzięła się nazwa instytutu? Pochodzi od nazwisk założycieli — weterynarza Joaquima Ravetllata i lekarza Ramona Pla, którzy w 1919 roku otworzyli tu ośrodek badawczy nad leczeniem gruźlicy.

Dlaczego budynek wygląda jak wiejski dom, a nie klinika? Architekt Adolf Florensa świadomie zaprojektował go w 1930 roku na wzór tradycyjnej katalońskiej masii z XVIII wieku, nadając mu wiejski, a nie instytucjonalny charakter.

Co łączy to miejsce z wojną domową w Hiszpanii? W czasie wojny domowej budynek służył jako siedziba Rządu Baskijskiego przebywającego na uchodźstwie w Barcelonie.