Amandinahuis

Amandinahuis to zabytkowe gospodarstwo w Schakkebroek, dzielnicy Herk-de-Stad w belgijskiej Limburgii, znane przede wszystkim jako miejsce narodzin świętej Amandiny — jedynej limburskiej świętej czasów nowożytnych. To właśnie tutaj, w 1872 roku, przyszła na świat Maria-Paulina Jeuris, która jako zakonnica misyjna wyjechała do Chin i zginęła śmiercią męczeńską podczas powstania bokserów w 1900 roku. Papież ogłosił ją świętą w 2000 roku, co jeszcze bardziej podniosło rangę rodzinnego gospodarstwa jako miejsca pamięci.

Skąd wzięła się nazwa gospodarstwa?

Nazwa Amandinahuis nawiązuje bezpośrednio do siostry Amandiny, choć sam budynek pierwotnie był zwykłym gospodarstwem rolnym. Pierwsze wzmianki o zabudowaniach w tym miejscu pochodzą z lat 40. XIX wieku, kiedy niewielki dom mieszkalno-gospodarczy należał do rolnika Melchiora Goossensa. Po jego śmierci w 1855 roku majątek odziedziczyła Maria-Agnes Thijs, która zamieszkała tu po ślubie z Cornelisem Jeurisem — to właśnie ich córką była przyszła siostra Amandina.

Jak rozwijało się gospodarstwo na przestrzeni lat?

Prawdziwa rozbudowa nastąpiła pod koniec XIX wieku, gdy właścicielem został Lambert Mommen. Od 1895 roku dom mieszkalny został powiększony i przebudowany, dobudowano też skrzydło z chlewami. W kolejnych latach gospodarstwo wzbogaciło się o piekarnię (1907) oraz stodołę na planie krzyża (1909). Ten układ zabudowań, charakterystyczny dla regionalnego budownictwa gospodarskiego z przełomu XIX i XX wieku, w dużej mierze przetrwał do dziś i stał się podstawą do objęcia obiektu ochroną konserwatorską.

Dlaczego obiekt jest chroniony?

15 czerwca 2000 roku, w tym samym roku, w którym Amandina została kanonizowana, flamandzka komisja ds. zabytków i krajobrazu wpisała Amandinahuis na listę obiektów chronionych. Decyzja ta uwzględniała zarówno wartość architektoniczną zespołu gospodarskiego w konstrukcji ryglowej, jak i jego znaczenie społeczno-kulturowe jako miejsca związanego z kultem lokalnej świętej.

Jak wyglądała renowacja gospodarstwa?

Miasto Herk-de-Stad zdecydowało się na kompleksową restaurację całego zespołu budynków, a łączny koszt inwestycji sięgnął 2,7 miliona euro, częściowo dofinansowanych przez władze Flandrii. Prace nie przebiegały bez przeszkód — w kwietniu 2024 roku restaurację czasowo wstrzymano po wykryciu w budynku substancji rakotwórczej, jednak wznowiono ją jeszcze tego samego miesiąca po usunięciu zagrożenia. Dawny chlew przekształcono w salę wielofunkcyjną, a cały teren ma docelowo pełnić funkcję centrum edukacyjno-doświadczalnego poświęconego historii miejsca i postaci świętej Amandiny.

Co można dziś zobaczyć w Amandinahuis?

Po zakończeniu prac renowacyjnych zespół obejmuje odrestaurowany dom mieszkalny, dawną stodołę oraz przebudowany chlew pełniący funkcję sali spotkań i wydarzeń. W budynku znajduje się także niewielkie muzeum oraz kaplica poświęcone pamięci świętej Amandiny. Mimo zakończenia inwestycji miasto od dłuższego czasu poszukuje operatora gastronomicznego, który prowadziłby lokal w odrestaurowanych murach, co ma ożywić to miejsce i przyciągnąć więcej odwiedzających do Schakkebroek.

Najczęstsze pytania

Co to jest Amandinahuis? To zabytkowe gospodarstwo w Schakkebroek pod Herk-de-Stad, miejsce narodzin świętej Amandiny, chronione jako zabytek od 2000 roku.

Kim była święta Amandina? Urodzona tu w 1872 roku Maria-Paulina Jeuris została zakonnicą misyjną i zginęła śmiercią męczeńską w Chinach w 1900 roku podczas powstania bokserów; kanonizowana w 2000 roku.

Czy Amandinahuis można zwiedzać? Tak, po renowacji obiekt pełni funkcję miejsca pamięci z muzeum i kaplicą, choć część funkcji gastronomicznych wciąż czeka na operatora.

Ile kosztowała renowacja? Kompleksowa restauracja gospodarstwa kosztowała łącznie około 2,7 miliona euro.