Cmentarz Skalny Alhucemas

Cmentarz Skalny Alhucemas to niewielkie miejsce pochówku położone na skalistej wysepce zwanej La Pulpera, sąsiadującej z Peñón de Alhucemas — hiszpańską skałą-twierdzą leżącą u wybrzeży Maroka, niedaleko miasta Al Hoceima. Choć dziś opuszczony i pozbawiony pochówków, przez dziesięciolecia był miejscem spoczynku żołnierzy i mieszkańców tej odizolowanej hiszpańskiej placówki wojskowej.

Gdzie dokładnie leży cmentarz?

La Pulpera to skalista wysepka położona tuż obok głównej skały Peñón de Alhucemas, jednej z tzw. plazas de soberanía — hiszpańskich terytoriów suwerennych na północnoafrykańskim wybrzeżu. Między głównym Peñón a wysepką z cmentarzem zbudowano kładkę ze schodami, która umożliwiała przejście pieszo między twierdzą a miejscem pochówku. Sam Peñón de Alhucemas znajduje się około 300 metrów od wybrzeża, w pobliżu marokańskiego miasta Al Hoceima, w połowie drogi między Ceutą a Melillą.

Jaka jest historia tego miejsca?

Hiszpańska obecność na Peñón de Alhucemas sięga XVI wieku — w 1559 roku dynastia Saadytów przekazała Hiszpanii kilka nadmorskich punktów w zamian za pomoc wojskową przeciwko wojskom osmańskim. Stały garnizon hiszpański stacjonuje na skale nieprzerwanie od 1673 roku, co czyni to miejsce jedną z najdłużej utrzymywanych hiszpańskich placówek w Afryce Północnej.

Cmentarz na wysepce La Pulpera służył jako miejsce pochówku dla garnizonu i związanej z nim społeczności. Znajdowały się tam groby sięgające XVIII wieku, pochodzące z nieistniejącego już kościoła, a także indywidualne mogiły oraz galerie ścienne z niszami grobowymi z przełomu XIX i XX wieku. Szczególne miejsce zajmowało siedemnaście pochówków żołnierzy, którzy zginęli w latach 1922–1923 — w okresie intensywnych walk kolonialnych w Rifie, gdy hiszpańskie placówki na wybrzeżu Maroka regularnie znajdowały się pod ostrzałem.

Co stało się z pochówkami?

Wszystkie szczątki pochowane na cmentarzu zostały ostatecznie przeniesione do Melilli, mimo że struktury grobowe pozostawały w dobrym stanie technicznym. Decyzja o ekshumacji i przeniesieniu wiązała się prawdopodobnie z trudnościami logistycznymi związanymi z utrzymaniem cmentarza na odizolowanej, trudno dostępnej wysepce oraz z ograniczoną liczebnością garnizonu, który nie był w stanie zapewnić stałej opieki nad miejscem pochówku.

Dlaczego warto wiedzieć o tym miejscu?

Cmentarz Skalny Alhucemas to świadectwo niezwykłej historii hiszpańskich terytoriów na wybrzeżu Maroka — enklaw, które od wieków pozostają pod hiszpańską administracją, choć są też przedmiotem roszczeń ze strony Maroka od czasu uzyskania przez ten kraj niepodległości w 1956 roku. Dziś na Peñón de Alhucemas stacjonuje jedynie niewielki oddział wojskowy, a samo miejsce pozostaje niedostępne dla zwykłych turystów — teren jest zamknięty i podlega hiszpańskiemu wojsku.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzić Cmentarz Skalny Alhucemas? Nie — Peñón de Alhucemas i przylegająca do niego wysepka z cmentarzem to teren wojskowy zamknięty dla ruchu turystycznego.

Ile osób pochowano na tym cmentarzu? Udokumentowano siedemnaście pochówków żołnierzy poległych w latach 1922–1923, a także starsze groby sięgające XVIII wieku.

Gdzie obecnie znajdują się szczątki pochowanych tam osób? Zostały przeniesione do Melilli, mimo że oryginalne struktury grobowe były w dobrym stanie.

Dlaczego cmentarz powstał na osobnej wysepce? Ze względu na ograniczoną przestrzeń na głównej skale Peñón, pochówki umieszczano na sąsiedniej wysepce La Pulpera, połączonej z twierdzą kładką.