Aldea somerxida de Aceredo

Aceredo, znana też jako Aldea somerxida de Aceredo, to opuszczona wieś w gminie Lobios, w prowincji Ourense w Galicii, tuż przy granicy z Portugalią. Miejsce zyskało światowy rozgłos jako "hiszpańska Atlantyda" - wieś, którą pochłonęła woda, a która przy skrajnie niskim poziomie zbiornika wynurza się z dna niemal nietknięta.

Dlaczego wieś jest pod wodą?

Aceredo zniknęła pod powierzchnią w 1992 roku, gdy uruchomiono zaporę i zbiornik Alto Lindoso na rzece Limia, płynącej przez teren Hiszpanii i Portugalii. Sama decyzja o budowie zapory zapadła znacznie wcześniej - w 1968 roku, na mocy porozumienia między władzami obu krajów z czasów rządów Franco i Salazara. Inwestycję realizowała strona portugalska: 8 stycznia 1992 roku spółka energetyczna EDP zamknęła bramy zapory i rozpoczęło się napełnianie zbiornika. Woda pochłonęła wtedy nie tylko Aceredo, ale też kilka mniejszych miejscowości w okolicy - między innymi A Reloeira, Buscalque, O Bao i Lantemil. Aceredo była z nich największa. Jedynym elementem, który uratowano, był miejscowy kościół - rozebrano go kamień po kamieniu i odbudowano w innym miejscu, zanim dolina zniknęła pod wodą.

Kiedy i dlaczego wieś wynurza się z wody?

Poziom zbiornika Alto Lindoso zmienia się w zależności od opadów i zużycia wody do produkcji energii. Gdy susza jest wyjątkowo dotkliwa, a poziom wody spada poniżej około 15 procent pojemności zbiornika, dno odsłania się na tyle, że widać całą dawną wieś. Najgłośniej było o tym w latach 2021-2022, kiedy fotografie i relacje z niemal całkowicie odsłoniętej Aceredo obiegły media na całym świecie. Ostatnia dekada przyniosła więcej suchych sezonów niż wcześniej, więc zjawisko powtarza się coraz częściej, a wieś bywa odwiedzana niemal każdego lata.

Co można zobaczyć na miejscu?

Gdy poziom wody pozwala na dostęp, turyści spacerują po spękanym, wyschniętym gruncie dawnego dna zbiornika. Zachowały się zarysy ulic, fundamenty i ruiny kamiennych domów, stare metalowe elementy - w tym zardzewiałe pojazdy - oraz uschnięte drzewa sterczące z mulistej ziemi. W niektórych relacjach wspomina się nawet o butelkach, które przetrwały dekady pod wodą na kontuarze dawnego baru. Widok jest surowy i robi wrażenie właśnie dzięki temu kontrastowi - zwyczajna wiejska zabudowa, zamrożona w czasie na dnie sztucznego jeziora.

Jak dojechać i co warto wiedzieć przed wizytą?

Punktem wyjścia jest miejscowość Lobios, siedziba gminy, oddalona od ruin o około 8 kilometrów. Gdy poziom wody jest wystarczająco niski, na teren dawnej wsi można wejść pieszo bezpośrednio po osuszonym dnie zbiornika. Nie ma tu biletów wstępu, wyznaczonych godzin otwarcia ani obowiązkowych przewodników - to odkryty teren, dostępny za darmo, gdy tylko warunki na to pozwalają. Warto jednak pamiętać, że widoczność wsi zależy wyłącznie od poziomu wody: w okresach napełniania zbiornika można zobaczyć jedynie fragmenty dachów albo nic w ogóle, dlatego przed wyprawą dobrze jest sprawdzić aktualny stan zbiornika.

Najczęstsze pytania

Czy Aceredo zawsze jest widoczna? Nie. Wieś odsłania się tylko wtedy, gdy poziom zbiornika Alto Lindoso znacząco spada, zwykle w okresach długotrwałej suszy.

Kiedy najlepiej jechać zobaczyć zatopioną wieś? Największe szanse na pełny widok dają suche lata i jesienie, gdy zużycie wody przewyższa opady - tak jak miało to miejsce w latach 2021-2022.

Czy trzeba płacić za wstęp? Nie, teren jest ogólnodostępny, bez biletów i bez ustalonych godzin zwiedzania.

Co zostało z dawnej wsi poza ruinami domów? Poza fundamentami i ścianami domów widoczne są ślady dawnych ulic, stare pojazdy oraz uschnięte drzewa; kościół wsi został wcześniej przeniesiony w inne miejsce i nie znajduje się pod wodą.