Abîme de Saint-Ferréol

Abîme de Saint-Ferréol to okazała przepaść krasowa (aven) na krawędzi Causse de Campestre, wapiennego płaskowyżu wchodzącego w skład regionu Causse de Blandas, na pograniczu Cévennes, w gminie Campestre-et-Luc w departamencie Gard. Otwór znajduje się na trasie między miejscowościami Alzon a La Couvertoirade i od dziesięcioleci przyciąga grotołazów oraz miłośników krajobrazów krasowych południowej Francji.

Jak głęboka jest przepaść i co znajduje się w środku?

Główny pionowy komin liczy około 45 metrów od dawnej krawędzi z wyciągiem, a całkowita głębokość jaskini sięga 70–80 metrów. U dołu otwiera się rozległa hala, częściowo oświetlona światłem wpadającym z góry, z rumowiskiem skalnym na dnie. Ściany pokrywają miejscami naciekowe polewy kalcytowe, jednak charakterystycznych stalaktytów czy stalagmitów tu nie uświadczymy — wnętrze ma surowy, otwarty charakter właściwy dla dużych awenów krasowych regionu.

Skąd wzięła się historia z serem Roquefort?

Na przełomie XIX i XX wieku przepaść pełniła nietypową funkcję: od 1883 do 1929 roku wykorzystywano ją jako naturalną piwnicę do dojrzewania sera Roquefort. Stałe niskie temperatury i wilgotność panujące głęboko pod ziemią sprzyjały leżakowaniu serów, które spuszczano na dno za pomocą drewnianego wyciągu zamontowanego przy krawędzi otworu — konstrukcję wzniesiono w 1882 roku. Ślady tego kamiennego budynku z mechanizmem wyciągowym są widoczne przy wejściu do dziś.

Czym jest sztuczny tunel prowadzący do wnętrza?

Aby uniknąć żmudnego opuszczania i wyciągania serów wyciągiem, wykuto później w litej skale tunel o długości około 200 metrów, łączący sąsiednią dolinę (zapadlisko) z komorą jaskini. Korytarz opada łagodnym spadkiem i kończy się drewnianymi drzwiami prowadzącymi wprost do wnętrza przepaści. Prace przy drążeniu tunelu wiązały się z sąsiadującą z Causse de Campestre dawną kolonią karną dla nieletnich — ośrodkiem działającym w dwóch okresach: jako kolonia rolnicza dla młodocianych więźniów (1856–1904), a następnie jako szkoła rolnicza dla trudnej młodzieży objętej opieką publiczną (1904–1929). To właśnie młodzi podopieczni tej instytucji mieli brać udział w robotach ziemnych przy tunelu.

Czy przepaść Saint-Ferréol można dziś zwiedzać?

Miejsce znajduje się na terenie prywatnym, a zejście wymaga sprzętu i doświadczenia typowego dla speleologii — stare, skorodowane elementy wyciągu nie nadają się do bezpiecznego użytku, dlatego zejście odbywa się dziś przy użyciu nowoczesnych kotw wspinaczkowych i lin. Ze względu na ryzyko zawalenia tunelu i sklepienia komory dostęp uznawany jest za niebezpieczny i wymaga towarzystwa doświadczonych grotołazów lub udziału w zorganizowanym wyjściu speleologicznym, jakie oferują lokalne kluby i stowarzyszenia z regionu Gard i Aveyron.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży Abîme de Saint-Ferréol? W gminie Campestre-et-Luc (Gard), na płaskowyżu Causse de Campestre, w obrębie szerszego regionu krasowego Causse de Blandas i Cévennes, między Alzon a La Couvertoirade.

Jak głęboka jest ta przepaść? Całkowita głębokość wynosi około 70–80 metrów, przy czym sam pionowy komin od dawnej krawędzi wyciągu ma około 45 metrów.

Do czego służyła jaskinia w przeszłości? Od 1883 do 1929 roku była wykorzystywana jako podziemna piwnica do dojrzewania sera Roquefort, z drewnianym wyciągiem zamontowanym w 1882 roku oraz późniejszym tunelem dostępowym.

Czy można samodzielnie wejść do środka? Nie jest to zalecane — teren jest prywatny, a zejście niebezpieczne z powodu ryzyka zawalenia. Zwiedzanie wymaga doświadczenia speleologicznego i odpowiedniego sprzętu, najlepiej w towarzystwie lokalnych klubów grotołazów.

Czy w jaskini są stalaktyty i stalagmity? Nie ma tam typowych form naciekowych w postaci stalaktytów czy stalagmitów — występują jedynie polewy kalcytowe na ścianach, a wnętrze ma charakter dużej, otwartej hali skalnej.