Abbaye de Saint-Jean-des-Prés

Abbaye de Saint-Jean-des-Prés to dawne opactwo kanoników regularnych, którego pozostałości stoją dziś w spokojnej gminie Guillac, w sercu Morbihan, w Bretanii. Choć klasztorne życie ustało tu ponad dwieście lat temu, zachowane budynki i historia sięgająca średniowiecza wciąż przyciągają osoby szukające mniej znanych zakątków bretońskiej wsi.

Kiedy i przez kogo założono opactwo?

Fundatorem klasztoru był Eon II, wicehrabia Porhoët, który powołał wspólnotę kanoników regularnych żyjących według reguły świętego Augustyna około 1159 roku. Opactwo znajdowało się na granicy wpływów kościelnych i w kolejnych stuleciach należało kolejno do diecezji Saint-Malo, a później Vannes — co samo w sobie pokazuje, jak zmieniały się granice administracyjne regionu na przestrzeni wieków.

Jak wyglądały pierwsze wieki istnienia klasztoru?

Około roku 1400 opat Robert zainicjował prace budowlane mające unowocześnić zabudowania przeznaczone dla kanoników. Klasztor funkcjonował w ten sposób przez kolejne stulecie, jednak w 1507 roku wspólnota trafiła pod system komendy — praktykę, w ramach której opat, często nieobecny na miejscu, był mianowany głównie po to, by pobierać dochody z majątku klasztornego. Taki układ osłabiał regularne życie zakonne i był powszechny w wielu francuskich opactwach tamtego okresu.

Co zmieniła reforma z XVII wieku?

Przełom nastąpił w 1663 roku, kiedy opactwo przyłączono do Kongregacji Świętej Genowefy, ruchu reformatorskiego dążącego do przywrócenia dyscypliny zakonnej wśród kanoników regularnych. Wraz z przyłączeniem rozpoczęto gruntowną przebudowę zabudowań klasztornych, która trwała od 1663 do 1682 roku. To właśnie z tego okresu pochodzi większość murów, które przetrwały do dziś. W kolejnym stuleciu prowadzono dalsze, mniejsze prace — w 1770 roku założono ogród warzywny, a w 1789 roku, tuż przed wybuchem Rewolucji Francuskiej, odnowiono główny budynek mieszkalny.

Co stało się z opactwem po Rewolucji Francuskiej?

Rewolucja Francuska przyniosła koniec działalności klasztoru. Majątek opactwa sprzedano jako dobro narodowe, a około 1800 roku rozebrano kościół klasztorny oraz nieukończony, nowy budynek opacki. Zachowały się natomiast budynki mieszkalne pochodzące z XVII-wiecznej przebudowy — to one stanowią dziś główny element historyczny miejsca.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Do naszych czasów przetrwały fasady i dachy budynków z XVII wieku, główny korpus mieszkalny wraz z przyległym skrzydłem, mur otaczający dawny teren klasztorny, brama wjazdowa oraz dwie klatki schodowe wewnątrz budynków. Elementy te zostały objęte ochroną jako zabytek historyczny na mocy decyzji z 3 grudnia 1998 roku. Opactwo znajduje się na terenie prywatnym, dlatego zwiedzanie wnętrz może być ograniczone — warto to sprawdzić przed planowaną wizytą, natomiast sama bryła budynków i otoczenie są dobrze widoczne z zewnątrz.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się opactwo? W gminie Guillac, w departamencie Morbihan, w Bretanii, na współrzędnych około 47,944 N, -2,539 E.

Kto założył Saint-Jean-des-Prés? Eon II, wicehrabia Porhoët, około 1159 roku, dla wspólnoty kanoników regularnych reguły świętego Augustyna.

Czy oryginalny kościół klasztorny nadal istnieje? Nie. Kościół oraz nieukończony nowy budynek opacki rozebrano około 1800 roku, po sprzedaży majątku podczas Rewolucji Francuskiej.

Co zachowało się do dziś? Budynki mieszkalne z przebudowy z lat 1663–1682, mur, brama wjazdowa i dwie klatki schodowe — chronione jako zabytek od 1998 roku.

Czy można zwiedzić opactwo? Teren ma charakter prywatny, więc dostęp do wnętrz bywa ograniczony. Zewnętrzną architekturę i otoczenie można jednak obejrzeć, spacerując po okolicy Guillac.