A la Hispanidad

A la Hispanidad to pomnik w Madrycie, stojący przy Ciudad Universitaria, dokładnie przed budynkiem Museo de América. To jedno z tych miejsc, które łatwo przegapić, spiesząc się do samego muzeum – a warto zatrzymać się na chwilę i przyjrzeć kompozycji, bo jej historia mówi więcej o Hiszpanii XX wieku niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.

Co przedstawia pomnik?

Rzeźba ukazuje hiszpańskiego konnego wojownika, który pomaga podnieść się kobiecie symbolizującej rdzenną Amerykę. Autor, Agustín de la Herrán Matorras, zaprojektował ją jako alegorię "spotkania dwóch cywilizacji" – motyw, który w latach 70. miał podkreślać więzi łączące Hiszpanię z Ameryką Łacińską. Charakterystyczne jest też to, że główną formę wyrzeźbiono z pnia starego dębu ostrolistnego (encina), co odróżnia ten pomnik od typowych brązowych czy kamiennych realizacji spotykanych w innych częściach miasta.

Jaki jest kontekst historyczny?

Monument odsłonięto 5 czerwca 1971 roku, w czasach reżimu frankistowskiego. Uroczystości otwarcia towarzyszył książę Juan Carlos de Borbón, przyszły król Hiszpanii Juan Carlos I. Pomnik powstał jako część szerszego programu upamiętnień w Madrycie, mającego wzmacniać symboliczne więzi iberoamerykańskie – w podobnym duchu powstały wcześniej monumenty poświęcone Simónowi Bolívarowi, José de San Martínowi czy Vasco Núñezowi de Balboa. Warto wiedzieć, że dziś kompozycja bywa krytykowana – niektórzy komentatorzy uważają jej przekaz za mocno przestarzały, a nawet niepokojący w kontekście kolonialnym, co czyni ją interesującym punktem do dyskusji o tym, jak zmienia się interpretacja historii.

Jak dotrzeć na miejsce?

Pomnik znajduje się na terenie kampusu Ciudad Universitaria, w zachodniej części Madrytu, w sąsiedztwie Museo de América. Najłatwiej dojechać metrem – najbliższa stacja to Ciudad Universitaria (linia 6), skąd do pomnika jest kilka minut spokojnego marszu przez tereny uniwersyteckie. Dla osób zwiedzających muzeum to naturalny punkt przystankowy przed lub po wizycie w środku.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Museo de América, przed którym stoi pomnik, gromadzi jedną z najważniejszych w Europie kolekcji sztuki i artefaktów przedkolumbijskich oraz kolonialnych z Ameryki Łacińskiej. Sam kampus Ciudad Universitaria to też ciekawa przestrzeń architektoniczna – warto rozejrzeć się po okolicznych budynkach uczelnianych, z których część pochodzi z okresu międzywojennego i nosi śladów po wojnie domowej.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Pomnik jest dostępny cały czas, bo stoi na otwartej przestrzeni kampusu – nie ma tu godzin otwarcia ani biletów. Najprzyjemniej zwiedza się okolicę w godzinach porannych lub późnym popołudniem, kiedy kampus jest spokojniejszy, a światło korzystniej pada na rzeźbę. Jeśli planujesz połączyć wizytę z muzeum, sprawdź wcześniej jego godziny otwarcia, bo to właśnie one wyznaczą sensowny plan wycieczki.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do pomnika jest płatny? Nie, pomnik stoi w przestrzeni publicznej kampusu i można go obejrzeć bezpłatnie w każdej chwili.

Kto jest autorem pomnika? Rzeźbę zaprojektował hiszpański artysta Agustín de la Herrán Matorras, a odsłonięto ją w 1971 roku.

Z czego wykonano pomnik? Główną formę wyrzeźbiono z pnia starego dębu ostrolistnego, co jest rzadkością w porównaniu z typowymi pomnikami z brązu czy kamienia.

Czy warto połączyć wizytę z Museo de América? Tak, pomnik stoi dosłownie przed wejściem do muzeum, więc to naturalne uzupełnienie jednej wycieczki po Ciudad Universitaria.