A Joan Güell i Ferrer

Pomnik A Joan Güell i Ferrer stoi w Barcelonie, na Gran Via de les Corts Catalanes, w miejscu gdzie aleja przecina Rambla de Catalunya, na granicy Eixample. To jeden z tych monumentów, które łatwo przeoczyć, mijając je w tłumie na jednej z głównych arterii miasta — a szkoda, bo kryje się za nim kawałek historii katalońskiej burżuazji przemysłowej XIX wieku.

Kim był Joan Güell i Ferrer?

Pomnik honoruje Joana Güella i Ferrera (1800–1872), przemysłowca, polityka i ekonomistę urodzonego w Torredembarze. Güell wyemigrował do Kuby, gdzie zbudował znaczną fortunę, a po powrocie do Hiszpanii w 1830 roku zainwestował ją w rozwój przemysłu tekstylnego. To on założył fabrykę Vapor Vell w dzielnicy Sants, jedną z ważniejszych manufaktur bawełnianych w regionie. Był też ojcem Eusebiego Güella — słynnego mecenasa Antoniego Gaudiego, twórcy Park Güell i Pałacu Güella. Rodzina Güell odegrała kluczową rolę w uprzemysłowieniu Barcelony i finansowaniu jej modernistycznej architektury.

Jak wygląda monument i jaka jest jego historia?

Oryginalny pomnik zaprojektował architekt Joan Martorell i Montells, a przy dekoracji pracowali rzeźbiarze Rossend Nobas, Torquat Tasso, Eduard B. Alentorn, Maximí Sala i Francisco Pagés Serratosa. Odsłonięto go 31 maja 1888 roku, w trakcie Wystawy Powszechnej w Barcelonie — wydarzenia, które na trwałe zmieniło oblicze miasta. Konstrukcja sięgała 16 metrów wysokości: na cokole umieszczono alegoryczne figury symbolizujące Handel, Przemysł, Rolnictwo i Sztukę, a całość wieńczyła statua samego Güella i Ferrera.

W 1936 roku, w chaosie pierwszych miesięcy wojny domowej, pomnik został zniszczony przez grupy anarchistyczne — typowy los monumentów kojarzonych z burżuazją i Kościołem w tamtym okresie. Odbudowano go w 1941 roku dzięki pracy rzeźbiarza Frederica Marèsa, jednego z najważniejszych katalońskich artystów XX wieku. Rekonstrukcja opierała się na dokumentacji fotograficznej poprzedniej wersji, choć sam cokół zaprojektowano od nowa.

Jak dotrzeć do pomnika?

Monument stoi na otwartej przestrzeni przy Gran Via de les Corts Catalanes, jednej z głównych arterii Barcelony łączących Eixample z resztą miasta. Najłatwiej dojechać metrem do stacji w okolicy Passeig de Gràcia lub Rambla de Catalunya i przejść kilka minut pieszo. To miejsce dobrze wpisuje się w trasę spacerową po Eixample, obok modernistycznych kamienic i słynnych budynków Gaudiego.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Pomnik można zwiedzać bezpłatnie i bez ograniczeń czasowych — stoi na otwartej przestrzeni publicznej. Najlepsze światło do zdjęć jest wczesnym rankiem lub późnym popołudniem, gdy słońce nie stoi w zenicie. Warto połączyć wizytę z przejściem główną osią Eixample, gdzie w promieniu kilkuset metrów znajdziemy inne modernistyczne detale architektoniczne.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Na Gran Via de les Corts Catalanes, w punkcie gdzie aleja styka się z Rambla de Catalunya, na obrzeżach dzielnicy Eixample w Barcelonie.

Kim był Joan Güell i Ferrer? Katalońskim przemysłowcem i politykiem (1800–1872), który zbudował fortunę na Kubie, a po powrocie do Hiszpanii założył fabrykę tekstylną Vapor Vell w Sants. Był ojcem Eusebiego Güella, mecenasa Gaudiego.

Czy to oryginalny pomnik z XIX wieku? Nie w całości. Oryginał z 1888 roku zniszczono w 1936 roku podczas wojny domowej. Obecna wersja to rekonstrukcja z 1941 roku, wykonana przez rzeźbiarza Frederica Marèsa na podstawie dokumentacji fotograficznej.

Czy zwiedzanie jest płatne? Nie — pomnik stoi na otwartej przestrzeni publicznej i można go oglądać bezpłatnie w dowolnym momencie.