Zabytki w Niemczech
Lista 544 miejsc z kategorii Zabytki w Niemczech — z opisami, zdjęciami i wizytami od społeczności NextOnTrip. Miejsca rozmieszczone są w 480 miejscowościach. Najpopularniejsze miejsca według społeczności: Burg Sachsenstein, Hohenneuffen Castle, Herrenhaus Divitz.
-
Amtshof Harpstedt
Harpstedt
Amtshof Harpstedt to barokowy zespół zabudowy w centrum Harpstedt, małego miasteczka w Dolnej Saksonii, w powiecie Oldenburg. Powstał w latach 1741–1744 i do dziś pełni funkcję administracyjną, bo mieści ratusz gminy zbiorowej Harpstedt. Dla osób zainteresowanych architekturą północnych Niemiec to ciekawy przystanek na trasie przez region Geest. Czym jest Amtshof w Harpstedt? Słowo „Amtshof" oznacza dawną siedzibę urzędnika zarządzającego okręgiem administracyjnym, czyli Amtu. W Harpstedt taki urząd działał przez stulecia, a jego rezydencja stała w tym samym miejscu, w którym dziś widać barokowy budynek. Obiekt znajduje się przy ulicy Amtsfreiheit 1, w samym sercu miejscowości, więc łatwo go odnaleźć podczas spaceru. Jak wyglądała historia tego miejsca? Wcześniej na tym terenie stał obronny zamek otoczony wałami i fosą. Około 1740 roku pożar zniszczył warownię, a wewnętrzne umocnienia ziemne zostały zrównane z terenem. Zachowała się jedynie fosa, którą na zachodzie i południowym zachodzie poszerzono w staw. Wkrótce potem, w latach 1741–1744, na dawnych fundamentach wzniesiono obecny Amtshof. W 1859 roku Amt Harpstedt zlikwidowano i połączono z Amtem Freudenberg. Budynek przestał więc być siedzibą urzędu dawnego typu, ale nie opustoszał. Z czasem zaczął służyć jako ratusz miejscowości i ta rola przetrwała do dziś. Jak wygląda budynek? To dwukondygnacyjny, szachulcowy gmach na planie podkowy, nakryty dachem czterospadowym i zwieńczony ośmioboczną wieżyczką. Układ przypomina niewielką rezydencję i nadaje całości charakter zbliżony do pałacyku, choć przeznaczenie było czysto urzędowe. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Gruntowną renowację przeprowadzono na przełomie lat 1980 i 1981, dzięki czemu konstrukcja jest w dobrym stanie. Co warto zobaczyć w okolicy? Amtshof leży w historycznym centrum Harpstedt, gdzie zachowało się kilka innych zabytkowych domów przy tej samej ulicy. Spacer wokół budynku pozwala zobaczyć pozostałości dawnej fosy i staw, które przypominają o średniowiecznej warowni. Harpstedt jest położone w Naturparku Wildeshauser Geest, więc wizytę można połączyć z wycieczką pieszą lub rowerową po okolicznych lasach i wrzosowiskach. Najczęstsze pytania Czy do Amtshofu można wejść? Budynek jest czynnym urzędem, więc wnętrza służą przede wszystkim administracji. Zewnętrzną bryłę i otoczenie można oglądać swobodnie z ulicy i z terenu wokół. Jeśli zależy Ci na zwiedzaniu wnętrz, zapytaj w urzędzie o dostępność. Kiedy powstał obecny budynek? Został zbudowany w latach 1741–1744, po pożarze, który zniszczył wcześniejszy zamek. Gdzie dokładnie się znajduje? Pod adresem Amtsfreiheit 1 w Harpstedt, w powiecie Oldenburg w Dolnej Saksonii. Czy to zabytek? Tak, kompleks jest objęty ochroną konserwatorską. Ile czasu potrzeba na wizytę? Na obejrzenie budynku z zewnątrz i spacer wokół wystarczy około pół godziny, ale warto zarezerwować więcej czasu na przejście się po całej miejscowości i okolicznej przyrodzie.
-
Rathaus Nieheim
Nieheim
Rathaus Nieheim to zabytkowy ratusz przy Marktstraße 28 w Nieheim, niewielkim mieście w powiecie Höxter w Nadrenii Północnej-Westfalii. Budynek z początku XVII wieku jest przykładem renesansu weserskiego i do dziś stoi w samym centrum miasta, przy rynku. Jak wygląda ratusz w Nieheim? Ratusz powstał około 1610 roku. Zbudowano go z kamienia łamanego, a ściany pokryto tynkiem. To budynek o zwartej, masywnej bryle, typowej dla świeckiej architektury regionu Weserbergland z czasów renesansu. Styl, nazywany renesansem weserskim, rozwijał się w dorzeczu Wezery na przełomie XVI i XVII wieku i łączył włoskie wzorce z lokalnym rzemiosłem budowlanym. W XVIII wieku, prawdopodobnie w tym okresie, dobudowano północne skrzydło poprzeczne, które dziś współtworzy układ budynku. Kolejna zmiana przyszła w 1978 roku, kiedy do ratusza dodano klatkę schodową w formie osobnej wieży. Czy ratusz jest wpisany do rejestru zabytków? Tak. Obiekt figuruje na liście zabytków miasta Nieheim jako pozycja numer 2, wpisana 21 października 1985 roku. Adres Marktstraße 28 jest jednocześnie adresem historycznego ratusza, więc łatwo go odnaleźć na planie miasta. Co znajduje się w środku? Wnętrza gruntownie odnowiono pod koniec lat 70. XX wieku, dostosowując je do potrzeb administracji. Przy okazji przywrócono dawny układ piwnicznej sali rady miejskiej. Ma ona formę dwunawowej sali o pięciu przęsłach. Zachował się tam również renesansowy kominek, jeden z ciekawszych detali wnętrza. Dzięki temu budynek łączy dwie role: nadal jest miejscem pracy lokalnej administracji, a jednocześnie świadectwem historii miasta. Ratusz na tle historii Nieheim Nieheim ma za sobą burzliwe dzieje. W 1700 roku pożar zniszczył w mieście ponad 240 domów. Po tej katastrofie odbudowywano zabudowę, a w 1712 roku obok ratusza stanął drewniany, szachulcowy zajazd Ratskrug. Ratusz z 1610 roku jest więc starszy od tego pożaru i należy do najstarszych świeckich budowli w centrum miasta. Sąsiedztwo ratusza i szachulcowych kamienic nadaje rynkowi charakter, który przyciąga miłośników małomiasteczkowej architektury Westfalii. Jak zwiedzać ratusz i okolicę? Ratusz najlepiej oglądać z zewnątrz podczas spaceru po rynku i ulicy Marktstraße. Warto zwrócić uwagę na tynkowane ściany z kamienia, proporcje bryły oraz kontrast między renesansowym ratuszem a otaczającą go zabudową szachulcową. Ponieważ w budynku mieści się administracja miejska, wnętrza służą przede wszystkim urzędowi, a zwiedzanie zależy od jego pracy. Nieheim leży w regionie Weserbergland i stanowi dobry przystanek podczas podróży po wschodniej Westfalii. Spacer po historycznym centrum zajmuje niewiele czasu, a ratusz jest naturalnym punktem startowym. Najczęstsze pytania Kiedy powstał ratusz w Nieheim? Około 1610 roku. W jakim stylu jest zbudowany? W stylu renesansu weserskiego, z kamienia łamanego pokrytego tynkiem. Co zmieniono w XX wieku? W 1978 roku dodano klatkę schodową w formie wieży, a wnętrza gruntownie odnowiono, przywracając dwunawową salę w piwnicy z pięcioma przęsłami. Gdzie stoi ratusz? Przy Marktstraße 28 w Nieheim, w powiecie Höxter. Czy to zabytek? Tak, wpisany do rejestru zabytków 21 października 1985 roku jako pozycja numer 2 na liście miasta.
-
Rathaus
Volkach
Rathaus w Volkach to renesansowy ratusz stojący przy rynku miasteczka Volkach we Frankonii Dolnej, w Bawarii. Budowę rozpoczęto w 1544 roku, a budynek do dziś należy do najważniejszych zabytków starego miasta. Wpisano go na bawarską listę zabytków pod numerem D-6-75-174-78. Gdzie leży i jak go rozpoznać? Volkach położone jest w zakolu Menu, nazywanym Mainschleife, w regionie znanym z winiarstwa. Ratusz stoi w samym sercu miasta, przy rynku, więc trudno go ominąć podczas spaceru po starówce. Z daleka rozpoznasz go po renesansowej bryle oraz po dwóch charakterystycznych elementach: otwartych, dwubiegowych schodach prowadzących do wejścia i po narożnym wykuszu z muru pruskiego (konstrukcji szkieletowej), z którego niegdyś ogłaszano mieszczanom ważne wiadomości. Co oznacza słowo „Rathaus"? Po niemiecku Rathaus to siedziba władz gminy lub miasta, zwykle reprezentacyjny i starszy budynek, w którym obraduje rada. W wielu miastach ratusz pełni też funkcję biura burmistrza. Volkach jest tego dobrym przykładem: gmach z XVI wieku przez stulecia służył jako centrum życia miejskiego, a jego wygląd odzwierciedla ambicje i zamożność dawnych mieszczan. Krótka historia budynku Historię miasta tablice informacyjne prowadzą wstecz do 1258 roku. W 1413 roku wzniesiono nowy kościół miejski, a w 1544 roku rozpoczęto budowę nowego ratusza w stylu renaissance. Taka data sugeruje, że wcześniej istniała starsza siedziba władz miejskich, jednak źródła nie podają szczegółów jej wyglądu. Z późniejszych dziejów wiadomo kilka faktów. Po 1696 roku część pomieszczeń zajmowała szkoła niemiecka, która była stopniowo wyprowadzana z budynku w latach 1951–1976. W 1704 roku przy murze miejskim pojawił się arsenał (Rüsthaus), a w 1710 roku z budynku wyprowadzili się tkacze płótna. W 1965 roku odnowiono konstrukcję dachu. Ratusz był więc przez wieki wielofunkcyjny, a nie tylko siedzibą urzędników. Na co zwrócić uwagę podczas zwiedzania? Schody i wejście. Dwubiegowe, otwarte schody to najbardziej fotogeniczny element fasady. Wykusz. Narożny wykusz z drewnianym szkieletem dodaje bryle lekkości i zdradza lokalne tradycje budowlane. Otoczenie. Rynek i okoliczne uliczki starego miasta tworzą spójny, malowniczy zespół, który warto zwiedzać pieszo. Wnętrza. Ratusz nadal jest budynkiem urzędowym, więc dostępność wnętrz zależy od godzin pracy i organizowanych wydarzeń. Warto zapytać na miejscu lub w informacji turystycznej. Najczęstsze pytania Z jakiego okresu pochodzi ratusz w Volkach? Budowę rozpoczęto w 1544 roku, w czasach renesansu. Czy ratusz jest zabytkiem? Tak, znajduje się na liście zabytków Bawarii pod numerem D-6-75-174-78. Czy trzeba płacić za oglądanie budynku z zewnątrz? Nie, ratusz stoi przy publicznym rynku i fasadę można swobodnie obejrzeć o każdej porze. Ile czasu przeznaczyć na wizytę? Na obejrzenie fasady wystarczy kwadrans, ale najlepiej połączyć to ze spacerem po całej starówce i okolicznych winnicach Mainschleife. Jak dojechać? Volkach leży nad Menem, między Würzburgiem a Schweinfurtem. Ratusz znajduje się w centrum i dojdziesz do niego pieszo z większości miejsc w mieście.
-
Rathaus Miesbach
Miesbach
Rathaus Miesbach to ratusz miasta Miesbach w Górnej Bawarii, zbudowany w latach 1878/79 przy Rathausplatz 1. Budynek jest chronionym zabytkiem (Baudenkmal) i do dziś pozostaje jednym z najważniejszych punktów w centrum miasta. Czym jest Rathaus Miesbach? Miesbach leży w południowej Bawarii i jest miastem w powiecie o tej samej nazwie. Ratusz stoi przy placu, który nosi jego imię, czyli w samym sercu miasta. To miejsce, od którego wygodnie zacząć spacer po okolicy, bo wokół znajdują się najważniejsze budynki publiczne i zabytkowe kamienice. Obiekt wpisano do bawarskiej listy zabytków. Ochrona konserwatorska oznacza, że fasada i bryła budynku mają być zachowane w historycznej formie, dlatego zewnętrzny wygląd ratusza niewiele zmienia się z biegiem lat. Jak wygląda budynek? Ratusz to trzykondygnacyjna budowla w stylu neorenesansowym. Od strony północnej, gdzie znajduje się wejście, fasadę akcentuje ryzalit zwieńczony szczytem, czyli lekko wysunięta przed lico ściany część ozdobiona trójkątnym lub schodkowym zwieńczeniem. Całość przykrywa dach czterospadowy, tak zwany Walmdach. Neorenesans był w drugiej połowie XIX wieku bardzo popularny przy budowie gmachów publicznych w Niemczech: odwoływał się do symetrii, porządku i reprezentacyjnego charakteru dawnych włoskich pałaców miejskich. Budowę prowadził miejscowy mistrz budowlany Johann Baptist Bernlochner. Dokumenty miejskie i bawarska lista zabytków wskazują go jako wykonawcę, czyli baumeistra, a nie architekta w ścisłym znaczeniu. Prace trwały w latach 1878 i 1879. Co było tu wcześniej? Od 1819 na tym miejscu stał Salzstadel, czyli magazyn soli. Sól była przez wieki ważnym towarem w Bawarii, a składy takie stawiano w miastach, które uczestniczyły w jej obrocie i przechowywaniu. Gdy w drugiej połowie XIX wieku miasto potrzebowało nowej siedziby władz, na tej działce powstał obecny ratusz. Ratusz i szkoła Ciekawostką jest to, że ratusz nie służył wyłącznie administracji. W latach 1884-1937 mieściła się w nim jednocześnie szkoła dla chłopców (Knabenschulhaus). Przez ponad pół wieku w tych samych murach załatwiano więc sprawy miejskie i uczono dzieci, co dobrze pokazuje, jak skromne były zasoby małych miast w tamtym okresie i jak praktycznie wykorzystywano każdy dostępny gmach. Rathausplatz Sam plac przed ratuszem też ma swoją historię. Według bawarskiej listy zabytków w 1926 roku wyrównano jego powierzchnię. Dzięki temu plac ma dziś spokojny, uporządkowany kształt, a budynek ratusza dobrze się z niego ogląda w całości. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano ratusz w Miesbach? W latach 1878/79. Kto go zbudował? Mistrz budowlany Johann Baptist Bernlochner. W jakim stylu jest budynek? W stylu neorenesansowym, z trzema kondygnacjami, ryzalitem ze szczytem od strony wejścia i dachem czterospadowym. Czy ratusz jest zabytkiem? Tak, jest wpisany do bawarskiej listy zabytków. Gdzie dokładnie stoi? Przy Rathausplatz 1 w centrum Miesbach, w Górnej Bawarii. Czy w ratuszu była szkoła? Tak, w latach 1884-1937 budynek pełnił jednocześnie funkcję szkoły dla chłopców.
-
Illenau
Achern
Illenau to rozległy zespół budynków w Achern, w Badenii, który przez ponad sto lat był jedną z najbardziej znanych lecznic psychiatrycznych w Niemczech, a dziś pełni funkcje miejskie. Spacer po dawnym kompleksie to podróż przez kilka epok europejskiej historii: od XIX-wiecznych reform medycznych, przez tragedię okresu nazistowskiego, po czasy garnizonu i współczesność. Czym była Illenau? Zakład wzniesiono w latach trzydziestych i czterdziestych XIX wieku, a oficjalnie otwarto w 1842 roku jako państwową Heil- und Pflegeanstalt, czyli zakład leczniczo-opiekuńczy. Inicjatorem przedsięwzięcia był badeński lekarz Christian Friedrich Wilhelm Roller, który kierował placówką aż do śmierci w 1878 roku. W języku epoki nazywano takie miejsca domami dla obłąkanych, jednak koncepcja Rollera była na swoje czasy nowatorska: celem miało być leczenie i powrót pacjentów do życia poza murami, a nie wyłącznie dożywotnie przechowywanie. Zabudowa ma charakter klasycystyczny i tworzy rozbudowany zespół. Zachowało się w nim m.in. dawne skrzydło opiekuńcze dla kobiet przy Illenauer Allee oraz dawny budynek dyrekcji. Całość uznawana jest za cenne świadectwo architektury swojej epoki i figuruje w rejestrach zabytków Badenii-Wirtembergii. Jak potoczyły się losy kompleksu? Zakład działał jako placówka państwowa do 1940 roku. Wtedy został zlikwidowany przez narodowych socjalistów w ramach akcji T4, czyli zorganizowanego mordowania osób chorych i niepełnosprawnych. Część pacjentów wywieziono do ośrodka w Grafeneck. To najciemniejszy rozdział w dziejach tego miejsca i warto o nim pamiętać, zwiedzając okolicę. Następnie budynki przeznaczono na szkołę nazistowską, tzw. Reichsschule für Volksdeutsche. Po II wojnie światowej, aż do 1994 roku, mieścił się tu garnizon francuskich sił zbrojnych. Po wyprowadzeniu wojska miasto Achern przejęło obiekty i po przebudowach zaczęło wykorzystywać je jako ratusz oraz do innych celów administracyjnych; w dawnym budynku dyrekcji działa dziś tzw. ratusz techniczny. Co warto wiedzieć przed wizytą? Lokalizacja: Illenau leży w Achern, w regionie Ortenau u podnóża Schwarzwaldu, więc łatwo połączyć wizytę z wycieczką po okolicy. Charakter miejsca: część zabudowań pełni funkcje urzędowe, dlatego wnętrza nie zawsze są dostępne jak w typowym muzeum. Najwięcej widać, spacerując po terenie i oglądając elewacje. Muzeum: w kompleksie działa ekspozycja poświęcona dziejom Illenau, która pomaga zrozumieć historię zakładu i jego pacjentów. Dla kogo: miejsce spodoba się miłośnikom historii medycyny, architektury XIX wieku oraz osobom zainteresowanym historią XX wieku w Niemczech. Najczęstsze pytania Czy w Illenau nadal leczy się pacjentów? Nie. Zakład przestał działać jako placówka lecznicza w 1940 roku. Dziś budynki służą m.in. administracji miejskiej. Kto założył Illenau? Inicjatorem był lekarz Christian Friedrich Wilhelm Roller, pierwszy dyrektor zakładu. Czy to ratusz Achern? Tak, miasto użytkuje część dawnych budynków jako ratusz i urzędy, od kiedy w 1994 roku opuściło je wojsko francuskie. Czy warto tu przyjechać? Tak, jeśli interesuje Cię historia i architektura. To miejsce, w którym widać, jak zmieniało się podejście do chorób psychicznych i jak ten gmach przetrwał kolejne epoki.
-
Rathaus Eisenach
Eisenach
Rathaus Eisenach to ratusz miasta Eisenach w Turyngii, wpisany do rejestru zabytków. Od końca XVI wieku mieści władze miejskie i urząd burmistrza, więc to jedno z tych miejsc, w których historia miasta wciąż toczy się na co dzień. Gdzie stoi ratusz w Eisenach? Budynek stoi po wschodniej stronie rynku (Markt), przy wylocie ulicy Karlstraße. Tuż obok znajduje się Stadtschloss, dawny pałac książąt Saksonii-Eisenach, a także historyczna apteka Ratsapotheke. Dzięki temu rynek tworzy zwarty zespół zabytkowych budynków, który łatwo obejść pieszo w kilkanaście minut. Ze Starego Miasta do ratusza dojdziesz bez trudu, a okolica jest jednym z naturalnych punktów startu spaceru po centrum. Jak powstał i jak zmieniał funkcję? Gmach wzniesiono w 1508 roku. Początkowo nie był siedzibą władz, lecz miejską piwnicą winną, czyli miejscem, gdzie miasto magazynowało i sprzedawało wino. Zmiana nastąpiła w 1596 roku. Dotychczasowy ratusz stał po północnej stronie kościoła św. Jerzego (Georgenkirche), ale miasto musiało oddać go księciu Janowi Ernestowi Saksońskiemu. Rada przeniosła się wtedy do obecnego budynku i od tamtej pory urzęduje w nim nieprzerwanie jako administracja miejska. Co zmieniło się w XX wieku? W 1996 roku od strony południowej i wschodniej dobudowano do historycznego gmachu nowoczesny kompleks. Włączono w niego stary ratusz, a użytkują go wspólnie administracja miasta i bank Wartburg-Sparkasse. Takie połączenie starej bryły z nową zabudową pokazuje, że zabytek nie jest tu eksponatem, lecz działającą instytucją. Czy warto zajrzeć do ratusza? To przede wszystkim budynek do obejrzenia z zewnątrz, jako część spaceru po rynku. Ponieważ pełni funkcję urzędu, wnętrza służą załatwianiu spraw mieszkańców, a nie zwiedzaniu na zasadach muzeum. Warto jednak poświęcić chwilę na obejrzenie bryły i sąsiadujących z nią zabytków. Eisenach słynie z zamku Wartburg, gdzie Marcin Luter tłumaczył Nowy Testament, oraz z domu rodzinnego Johanna Sebastiana Bacha. Ratusz dobrze uzupełnia te punkty, pokazując świecką, miejską stronę dawnej stolicy księstwa. Najczęstsze pytania Czy ratusz w Eisenach jest zabytkiem? Tak, budynek jest objęty ochroną konserwatorską jako zabytek w Turyngii. Od kiedy w budynku mieści się ratusz? Od 1596 roku, kiedy miasto przeniosło tu swoje władze, a od końca XVI wieku budynek służy administracji i burmistrzowi. Do czego służył budynek przed 1596 rokiem? Wzniesiony w 1508 roku, był miejską piwnicą winną. Co jest w pobliżu? Stadtschloss, apteka Ratsapotheke i pozostała część rynku z Karlstraße, a niedaleko także kościół św. Jerzego. Czy można wejść do środka? Budynek działa jako urząd, więc dostępność zależy od godzin pracy administracji. Sprawdź je na stronie miasta przed wizytą.
-
Rathaus
Haßfurt
Rathaus w Haßfurcie to stary ratusz przy rynku miasta w Dolnej Frankonii, w Bawarii. Budynek jest wpisany na bawarską listę zabytków pod numerem D-6-74-147-82 i do dziś należy do najstarszych świeckich budowli w centrum. Dziś mieści Biuro Obsługi Mieszkańców (BürgerBüro), więc nadal pełni funkcję miejskiej administracji. Jak wygląda ratusz w Haßfurcie? O charakterze budynku decyduje zestawienie dwóch epok. Masywna, kamienna kondygnacja dolna z gotyckim portalem pochodzi z XIV wieku. Nad nią wznosi się szkieletowa nadbudowa w konstrukcji ryglowej (Fachwerk), młodsza mniej więcej o sto lat. Taki układ, ciężka podstawa i lżejsze, drewniane piętra, jest typowy dla frankońskich ratuszy, a w Haßfurcie widać go wyjątkowo wyraźnie, bo budynek stoi na rynku i można obejść go dookoła. Kiedy powstał ratusz? Kroniki miejskie wiążą budowę ratusza przy rynku z latami 1514–1516. Inne źródła określają go po prostu jako zabytkowy ratusz z XVI wieku i mówią o starszym podmurowaniu, co dobrze pasuje do opisu gotyckiej dolnej części. Można to rozumieć tak: dolna część jest średniowieczna, a obecna forma budynku ukształtowała się na przełomie XV i XVI wieku. Remont starego ratusza zakończono w 2004 roku, dzięki czemu budynek jest w dobrym stanie i nadal użytkowany. Co jeszcze zobaczyć w pobliżu? Stary ratusz to naturalny punkt wyjścia do spaceru po Haßfurcie. Stąd blisko do najważniejszych zabytków miasta: Ritterkapelle, późnogotycka kaplica wznoszona w latach 1431–1465 w miejscu starszego kościoła Marii Panny. Miasto uważa ją za swój symbol i najważniejszą budowlę. Na gzymsie dachu prezbiterium znajduje się 230 kamiennych herbów, a w latach 1856–1865 kaplicę restaurował Carl Alexander Heideloff. Kościół parafialny św. Kiliana, datowany na 1390 rok, w którym stoją dwie rzeźby Tilmana Riemenschneidera: Jan Chrzciciel oraz Madonna z Dzieciątkiem. Wieże bramne, wzniesione przed 1230 rokiem, należące do najstarszych elementów dawnych fortyfikacji. Miasto organizuje też spacery z przewodnikiem, które zaczynają się przy starym ratuszu. Aktualne terminy i ceny najlepiej sprawdzić na stronie miasta lub w informacji turystycznej. Czy można wejść do środka? Ponieważ w budynku działa BürgerBüro, wnętrze służy przede wszystkim załatwianiu spraw urzędowych i zwiedzanie ma charakter praktyczny. Największą wartość dla turysty ma bryła zewnętrzna: kamienny parter, gotycki portal i ryglowe piętra, które najlepiej oglądać z rynku. Najczęstsze pytania Czy ratusz w Haßfurcie jest zabytkiem? Tak, figuruje na bawarskiej liście zabytków pod numerem D-6-74-147-82. Z jakiej epoki pochodzi budynek? Dolna część z gotyckim portalem to XIV wiek, drewniana nadbudowa jest młodsza o około sto lat, a miasto podaje lata 1514–1516 jako czas budowy ratusza przy rynku. Do czego służy dziś? Mieści Biuro Obsługi Mieszkańców (BürgerBüro). Od czego zacząć zwiedzanie miasta? Od rynku i starego ratusza, a stąd przejść do Ritterkapelle i kościoła św. Kiliana.
-
Altes Rathaus Lindau
Lindau (Bodensee)
Altes Rathaus Lindau, czyli Stary Ratusz, to jeden z najbardziej charakterystycznych budynków na wyspie Lindau, historycznym centrum miasta nad Jeziorem Bodeńskim w bawarskiej Szwabii. Stoi przy Maximilianstraße, głównej ulicy starego miasta, i od wieków jest jednym z pierwszych punktów, które odwiedzają goście spacerujący po wyspie. Kiedy powstał Stary Ratusz w Lindau? Budowę rozpoczęto w 1422 roku, a prace trwały według dostępnych opisów około czternastu lat, czyli do 1436 roku. Pierwotna bryła miała charakter gotycki. W drugiej połowie XVI wieku, w 1576 roku, budynek przebudowano w duchu renesansu i wtedy zyskał schodkowy szczyt, który dziś wyróżnia go na tle okolicznych kamienic. Połączenie późnośredniowiecznego rdzenia z renesansowymi dodatkami sprawia, że ratusz dobrze pokazuje, jak zmieniał się gust miasta przez kolejne stulecia. Co wyróżnia fasadę? Elewację zdobią kolorowe malowidła, które powstały w 1930 roku. Ich autorem jest malarz Wilhelm Nida-Rümelin. Jasne, narracyjne obrazy nadają budynkowi pogodny, niemal bajkowy wygląd i sprawiają, że łatwo go rozpoznać nawet z daleka. Warto więc pamiętać, że to nie średniowieczna polichromia, lecz dzieło XX wieku, nawiązujące do dawnej tradycji zdobienia fasad. Dlaczego ten ratusz ma znaczenie w historii Rzeszy? W 1496 roku cesarz Maksymilian I zwołał do Lindau sejm Rzeszy (Reichstag). Według informacji miasta obrady odbywały się w obitej drewnem sali rady Starego Ratusza. Dla Lindau, wolnego miasta cesarskiego, było to wydarzenie wyjątkowe: niewielka wyspa na jeziorze gościła na kilka miesięcy przedstawicieli władz Rzeszy. Zaproszenia na sejm rozsyłano z Augsburga już w maju 1496 roku, a źródła historyczne mówią o obradach trwających w latach 1496–1497. Ten rozdział dziejów warto mieć w pamięci, stojąc przed fasadą. Do czego służy budynek dziś? W gmachu mieści się dawna Reichsstädtische Bibliothek, czyli biblioteka miasta cesarskiego. Dzięki temu ratusz nie jest tylko zabytkiem do oglądania z zewnątrz, lecz nadal pełni funkcję związaną z książką i pamięcią o mieście. Obiekt najlepiej podziwiać z ulicy, a zwiedzanie wnętrz warto zaplanować po sprawdzeniu aktualnych godzin udostępniania na stronie miasta. Najczęstsze pytania Czy Stary Ratusz w Lindau jest średniowieczny? Tak, jego początki sięgają lat 1422–1436, ale obecny wygląd to efekt renesansowej przebudowy z 1576 roku oraz malowideł z 1930 roku. Kto namalował obrazy na fasadzie? Malowidła z 1930 roku wykonał Wilhelm Nida-Rümelin. Co wydarzyło się w ratuszu w 1496 roku? Odbył się tam sejm Rzeszy zwołany przez cesarza Maksymiliana I. Gdzie go znaleźć? Przy Maximilianstraße, na wyspie Lindau, w samym sercu starego miasta nad Jeziorem Bodeńskim. Ile czasu zająć na zwiedzanie? Wystarczy kilkanaście minut na obejrzenie fasady, a przy okazji warto przespacerować się po okolicznych uliczkach i nadbrzeżu wyspy.
-
Windbergstraße 22
Dresden
Dawny ratusz w Coschütz (Windbergstraße 22) to zabytkowy budynek w południowo-zachodniej części Drezna, który na początku XX wieku był siedzibą władz samodzielnej gminy Coschütz. Dziś dawny urząd gminy pełni zupełnie inne funkcje, ale wciąż wyróżnia się w pejzażu ulicy wieżą zegarową i reprezentacyjnym portalem. Co to za budynek i gdzie stoi? Gmach znajduje się przy ulicy Windbergstraße 22 w dzielnicy Coschütz, na południe od centrum Drezna. Ulica nosiła dawniej nazwę Körnerstraße. Budynek jest wpisany do rejestru zabytków Saksonii, a urzędowy opis określa go jako ratusz wraz z bramą wjazdową i ogrodzeniem. To ważny element lokalnego dziedzictwa architektonicznego dawnej wsi, którą później wchłonęło miasto. Kto go zaprojektował i kiedy powstał? Ratusz wzniesiono w latach 1902–1903 według projektu architekta Richarda Schleinitza. Od 1903 do 1921 roku mieściła się tu administracja niezależnej gminy Coschütz. Budowa nowego, okazałego urzędu pokazuje, jak dynamicznie rozwijały się podmiejskie miejscowości wokół Drezna na przełomie XIX i XX wieku i jak chciały zaznaczyć swoją pozycję. Jak wygląda architektura? Zabytkowy opis wymienia go jako wyrazisty budynek administracyjny z bocznym ryzalitem, reprezentacyjnym portalem i wieżą zegarową. W jego formie łączą się elementy neorenesansu, baroku i secesji. Taki eklektyczny miks był typowy dla budowli publicznych tego okresu, a zegar na wieży pełnił jednocześnie funkcję praktyczną i symboliczną. Do kompleksu należą też brama wjazdowa i ogrodzenie, które również objęto ochroną konserwatorską. Co działo się w budynku po 1921 roku? W 1921 roku Coschütz włączono do Drezna i gmina utraciła samodzielność. Mimo to w budynku przez kolejne lata pozostały miejskie biura administracyjne. Później mieściła się tu filia przychodni Poliklinik Süd. Po remoncie w latach 90. XX wieku obiekt zyskał nowe przeznaczenie jako budynek o profilu medycznym. Do czego służy dzisiaj? Budynek należy do prywatnego właściciela i nie jest udostępniony jako muzeum. W środku działają gabinety lekarskie oraz prywatne przedszkole. Swoją siedzibę ma tu także korporacja studencka KDStV Chursachsen, a na poddaszu urządzono dwa mieszkania. Zwiedzanie wnętrz nie jest więc możliwe jak w typowej atrakcji turystycznej, ale fasadę i wieżę można obejrzeć z ulicy. Najczęstsze pytania Czy do ratusza w Coschütz można wejść jako turysta? Nie ma tu ekspozycji dla zwiedzających. Budynek jest użytkowany przez przychodnię, przedszkole i inne podmioty, dlatego najlepiej podziwiać go z zewnątrz. Kiedy został zbudowany? W latach 1902–1903, według projektu Richarda Schleinitza. Dlaczego nazywany jest dawnym ratuszem? Do 1921 roku Coschütz było samodzielną gminą, a ten gmach był jej urzędem. Po włączeniu do Drezna budynek przestał pełnić funkcję ratusza. Czy jest objęty ochroną? Tak, jest zabytkiem wpisanym do rejestru wraz z bramą wjazdową i ogrodzeniem. Co warto zobaczyć w pobliżu? Budynek dobrze pasuje do spaceru po dzielnicach południowego Drezna, gdzie zachowały się ślady dawnej wiejskiej zabudowy włączonej do miasta.
-
Am Markt 1 (Brilon)
Brilon
Ratusz w Brilon (Am Markt 1) to jeden z najstarszych budynków miejskich w Hochsauerlandkreis i dawny dom gildii kupieckiej, który po wiekach przemian wciąż służy jako siedziba burmistrza. Stoi przy rynku w historycznym centrum Brilon, miasta należącego niegdyś do Hanzy. Czym jest ratusz w Brilon? Budynek pod adresem Am Markt 1 powstał jako dom gildii, czyli miejsce spotkań i handlu miejscowych kupców. Z czasem pełnił funkcję ratusza, a dziś jest zabytkiem chronionym. Mieszkańcy i turyści widzą w nim przede wszystkim symbol dawnej zamożności miasta z czasów hanzeatyckich. Ile ma lat i kiedy go zbudowano? Dokładna data budowy nie jest jednoznaczna. Najczęściej wskazuje się rok 1217 jako prawdopodobny początek prac, a rok 1250 jako powszechnie podawany termin ukończenia. Część opracowań mówi o budowie około 1220 roku. Badania konserwatorskie prowadzone na zlecenie Landschaftsverband Westfalen-Lippe wykazały natomiast, że dach istniał najpóźniej w 1329 roku, a sam budynek może być jeszcze starszy. Oznacza to, że ratusz liczy ponad sześć i pół wieku, a prawdopodobnie znacznie więcej. Jak wygląda budynek? Fasadę przebudowano w stylu barokowym około połowy XVIII wieku, zwykle podaje się lata 1750–1755. Prace przypisuje się budowniczemu Johannesowi Matthiasowi Kitzowi. Mimo barokowej przebudowy zachowały się gotyckie ostrołukowe arkady, więc budynek łączy dwie epoki: średniowieczną konstrukcję i barokowe wykończenie. Na schodach ratusza stoi kamienny Bildstock, czyli kapliczka słupowa z 1688 roku. Z budynkiem związany jest też miejski dzwon z 1578 roku. Do czego służył przez wieki? Po okresie hanzeatyckim, gdy działał jako dom gildii, budynek przechodził przez wiele ról. Mieścił szkołę, szpital, więzienie i posterunek policji, a także zwykłe biura administracji. Ta różnorodność zastosowań dobrze pokazuje, jak długo i intensywnie był używany przez społeczność miasta. Do dziś mieści gabinet burmistrza, dzięki czemu pozostaje żywym centrum lokalnej władzy, a nie tylko eksponatem. Co warto zobaczyć w okolicy? Ratusz stoi na rynku, od którego wygodnie zacząć spacer po starówce Brilon. Z pobliskich uliczek widać zabudowę dawnego miasta hanzeatyckiego, a sam rynek dobrze nadaje się na krótki odpoczynek. Warto obejrzeć fasadę z różnych stron, by zauważyć kontrast między ostrymi gotyckimi łukami a bardziej wyrazistą dekoracją barokową. Ponieważ w budynku działa urząd, zwiedzanie wnętrz zależy od godzin pracy i bieżących wydarzeń, natomiast zewnętrze jest dostępne o każdej porze. Najczęstsze pytania Czy ratusz w Brilon jest zabytkiem? Tak, budynek jest wpisany jako zabytek. Kiedy przebudowano fasadę? Barokową fasadę wykonano około 1750–1755 roku, a gotyckie łuki pozostawiono. Czy w ratuszu nadal urzęduje burmistrz? Tak, burmistrz Brilon ma tam swoją siedzibę do dziś. Do czego budynek służył wcześniej? Był domem gildii kupieckiej, a później szkołą, szpitalem, więzieniem i komisariatem.
-
Rathaus Beilstein
Beilstein
Rathaus Beilstein to zabytkowy ratusz w Beilstein nad Mozelą, niewielkim miasteczku w powiecie Cochem-Zell w Nadrenii-Palatynacie, które nazywa się „Śpiącą Królewną Mozeli". Barokowy budynek w konstrukcji szachulcowej od stuleci należy do historycznego centrum, a jego dzieje dobrze oddają burzliwą historię całej okolicy. Jak powstał ratusz w Beilstein? Pierwotny budynek pochodzi z końca XVI wieku. Do dziś przypomina o nim tylko data 1598 wykuta nad kilkoma oknami. Starsza zabudowa nie przetrwała wojny o sukcesję palatynacką: w 1693 roku wojska francuskie podpaliły miasteczko, które niemal w całości spłonęło. Razem z zabudową zniknęła też znaczna część dokumentów dotyczących historii miasta. Co przetrwało pożar z 1693 roku? Ocalała piwnica ze sklepieniem, a właśnie na niej wzniesiono nowy dom urzędowy, czyli dzisiejszy ratusz. Odbudowa trwała w latach 1706–1712. Powstał wówczas budynek szachulcowy na dawnych fundamentach. Osoby odwiedzające piwnicę mogą wypatrywać śladów pożaru sprzed ponad trzystu lat, o których wspominają opisy tego miejsca. Dlaczego fasada bywała zakryta? W 1775 roku konstrukcję szachulcową otynkowano z powodów przeciwpożarowych, bo ogień był w tym czasie największym zagrożeniem dla drewnianych budynków. Przed drugą wojną światową belki ponownie odsłonięto, dzięki czemu ratusz odzyskał charakterystyczny, ciemno-biały wygląd, jakiego oczekuje się od zabytkowych miasteczek nad Mozelą. Jak ratusz wpisuje się w miasteczko? Cały ośrodek miejski Beilstein jest objęty ochroną konserwatorską. Wąskie uliczki, domy szachulcowe z murowanym parterem, schody klasztorne, kościół karmelitów oraz ruiny zamku Metternich tworzą zwarty zespół, który przyciąga turystów, a miejscowość bywała też plenerem filmowym. Ratusz jest jednym z elementów tego krajobrazu, wartym zatrzymania się podczas spaceru po starym mieście. Czy można wejść do środka? Ratusz pozostaje przede wszystkim budynkiem administracyjnym i symbolem historii miasteczka, dlatego najlepiej podziwiać go z zewnątrz, razem z otaczającą zabudową. Dokładne zasady zwiedzania wnętrz warto sprawdzić w urzędzie lub informacji turystycznej. Najczęstsze pytania Z jakiego okresu pochodzi obecny ratusz? Z lat 1706–1712, czyli z czasu odbudowy po pożarze z 1693 roku. Data 1598 nad oknami wskazuje na wcześniejszy budynek. Czy to ten sam Beilstein co w Badenii-Wirtembergii? Nie. Istnieje też Beilstein w powiecie Heilbronn, z własnym ratuszem szachulcowym. Opisywany tutaj leży nad Mozelą w powiecie Cochem-Zell. Dlaczego ratusz był kiedyś otynkowany? Tynk z 1775 roku chronił drewniane elementy przed ogniem. Belki odsłonięto ponownie przed drugą wojną światową. Co zobaczyć obok ratusza? Zabytkowy rynek, schody klasztorne, kościół karmelitów i ruiny zamku Metternich wznoszące się nad miasteczkiem. Czy ratusz jest dobrze zachowany? Budynek ma ponad trzy wieki i wymaga troski konserwatorskiej, a o jego utrzymaniu dyskutuje się w kontekście remontów, dlatego zakres dostępności bywa zmienny.
-
Ratusz w Osnabrück
Osnabrück
Ratusz w Osnabrück to jeden z najważniejszych zabytków miasta w Dolnej Saksonii i miejsce, z którym związane jest zakończenie wojny trzydziestoletniej. To tutaj toczyły się rokowania prowadzące do pokoju westfalskiego, dlatego budynek nazywany jest często ratuszem pokoju westfalskiego. Gdzie stoi ratusz w Osnabrück? Budynek znajduje się przy zachodniej pierzei rynku Starego Miasta, tuż obok kościoła farnego pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny. Rynek, ratusz i kościół tworzą razem najbardziej rozpoznawalny zespół zabytkowy w centrum Osnabrück, więc zwiedzanie warto zacząć właśnie od tego miejsca. Jak powstał ratusz? Ratusz przy rynku jest w źródłach poświadczony już w 1244 roku, a starszy budynek służył miastu jeszcze w XVI wieku. Obecna, późnogotycka budowla powstawała w latach 1487–1512. Reprezentacyjna bryła z kamienia dobrze oddaje zamożność i ambicje miejskiej rady z końca średniowiecza. Dlaczego ratusz jest tak ważny w historii Europy? W 1641 roku Osnabrück wyznaczono, obok Münster, na miejsce kongresu pokojowego. Ratusz był wówczas w kiepskim stanie, a naprawa dachu przeciągnęła się do 1646 roku. Mimo to od 1643 roku obradowała w nim część delegacji. Po zawarciu pokoju w wielkiej sali rady zawieszono portrety 42 posłów uczestniczących w rokowaniach. Od tego czasu sala nosi nazwę Friedenssaal, czyli Sali Pokoju. Pokój westfalski z 1648 roku zakończył wojnę trzydziestoletnią i na długo wpłynął na układ sił w Europie. Dla wielu historyków to symboliczny początek nowoczesnego systemu państw europejskich, a Osnabrück chętnie przypomina o swojej roli w tych wydarzeniach. Przebudowy i zniszczenia W latach 1846–1880 salę przekształcono we wnętrze o pompatycznym, reprezentacyjnym charakterze. Na początku XX wieku te zmiany cofnięto. Późniejsze ingerencje obejmowały między innymi piec kaflowy, obudowane belki stropu i zamalowane polichromie ścienne. W czasie II wojny światowej, zwłaszcza po nalotach we wrześniu 1944 roku, budynek został poważnie uszkodzony. Wyposażenie wcześniej wywieziono w bezpieczne miejsce, dzięki czemu cenne elementy przetrwały. W 1948 roku, w trzechsetną rocznicę pokoju, salę ponownie otwarto; materiały budowlane przekazały wtedy władze brytyjskiej strefy okupacyjnej. Co zobaczyć na miejscu? Fasadę późnogotyckiego ratusza od strony rynku. Friedenssaal z portretami uczestników rokowań. Sąsiedni kościół farny Najświętszej Marii Panny. Okolice rynku i uliczki Starego Miasta. Najczęstsze pytania Czy ratusz nadal pełni funkcje urzędowe? Tak, budynek jest wciąż używany jako siedziba władz miejskich, a Friedenssaal jest dostępny dla zwiedzających. Czy w ratuszu naprawdę podpisano pokój westfalski? Osnabrück był jednym z dwóch miast kongresu pokojowego, obok Münster. Ratusz w Osnabrück to miejsce negocjacji i podpisania części ustaleń, które złożyły się na pokój westfalski. Gdzie dokładnie leży ratusz? Przy zachodniej stronie rynku w Starym Mieście, obok kościoła Najświętszej Marii Panny. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Na obejrzenie fasady i sali wystarczy zwykle około godziny, a z kościołem i spacerem po rynku nieco więcej. Czy warto połączyć wizytę z Münster? Tak, oba miasta łączy historia pokoju westfalskiego, więc zwiedzanie ich razem pozwala poznać całą opowieść o kongresie.
-
Rathaus Klotzsche
Dresden
Rathaus Klotzsche (ratusz w Klotzsche) to zabytkowy budynek administracyjny przy Kieler Straße 52 w drezdeńskiej dzielnicy Klotzsche. Powstał na początku XX wieku jako siedziba władz dawnej, samodzielnej wsi, a dziś mieści urząd okręgu miejskiego. To dobry przystanek dla osób, które lubią secesyjną architekturę użyteczności publicznej i historię lokalną z dala od największych atrakcji Drezna. Jak powstał ratusz w Klotzsche? Budowę rozpoczęto 22 października 1906 roku, a gotowy gmach oddano do użytku w latach 1906–1907. Stanął przy ówczesnej Gartenstraße, czyli ulicy, która później otrzymała nazwę Kieler Straße. Inwestycję sfinansowano z pożyczki w wysokości 60 tysięcy marek, udzielonej przez Landwirtschaftlicher Kreditverein für das Königreich Sachsen, saksońskie towarzystwo kredytowe działające na rzecz rolnictwa. Autorem projektu był architekt o nazwisku Rudolph. Jego znak architektoniczny widnieje w górnej, prawej części nad głównym wejściem, więc warto spojrzeć w górę, stojąc przed drzwiami. Źródła nie są zgodne co do imienia projektanta, dlatego bezpieczniej mówić po prostu o architekcie Rudolphu z Drezna. Jak wygląda budynek? Ratusz jest wpisany do rejestru zabytków i opisywany jako reprezentacyjny budynek administracyjny w stylu secesji (Jugendstil). Dla mieszkańców wsi, która w tamtych latach szybko się rozwijała, miał być widocznym znakiem samorządowej samodzielności. Dziś nadal wyróżnia się na tle zabudowy dzielnicy, a jego fasada przyciąga uwagę zwłaszcza osób zainteresowanych architekturą początku XX wieku. Co kryje wnętrze? Najciekawszym pomieszczeniem jest sala posiedzeń rady. Wisi w niej obraz Friedricha Alfreda Oehmego z lat 1934–1935, przedstawiający widok na wieś Klotzsche. Sala została odnowiona i od 1998 roku jest udostępniona publicznie jako Bürgersaal, czyli sala obywatelska. Jeśli akurat trwa wydarzenie albo urzędowe godziny przyjęć, można zapytać o możliwość zobaczenia wnętrza. Jak zmieniało się przeznaczenie budynku? Od 1935 roku w gmachu urzędowała administracja miejska Klotzsche, aż do włączenia miejscowości w granice Drezna w 1950 roku. Od 1992 roku mieści się tu Stadtbezirksamt Klotzsche, czyli urząd okręgu miejskiego, w którym mieszkańcy załatwiają sprawy administracyjne. Budynek służy więc nieprzerwanie administracji od ponad stu lat, co jest rzadkością i dobrze pokazuje ciągłość lokalnych instytucji. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się ratusz Klotzsche? Pod adresem Kieler Straße 52, w dzielnicy Klotzsche, w północnej części Drezna. Kiedy został zbudowany? Budowa ruszyła jesienią 1906 roku, a budynek ukończono w latach 1906–1907. Czy ratusz jest zabytkiem? Tak, jest objęty ochroną konserwatorską jako zabytek w stylu secesji. Czy można zwiedzić wnętrze? Budynek pełni funkcję urzędu, ale sala rady, od 1998 roku Bürgersaal, jest udostępniona publicznie. Warto sprawdzić aktualne zasady wejścia na miejscu. Co jest szczególnie warte uwagi? Znak architekta nad głównym wejściem oraz obraz Friedricha Alfreda Oehmego w sali rady, przedstawiający dawną wieś. Dla kogo ta wizyta? Ratusz Klotzsche polecamy osobom zainteresowanym historią Saksonii, architekturą secesyjną i życiem dawnych podmiejskich wsi, które z czasem stały się częścią dużego miasta. To krótki, spokojny przystanek, który dobrze łączyć ze spacerem po dzielnicy.
-
Rathaus
Hallstadt
Rathaus w Hallstadt to zabytkowy ratusz przy Marktplatz 2, w sercu małego miasta w Górnej Frankonii w Bawarii, niedaleko Bambergu. Budynek z końca XVI wieku objęty jest ochroną jako zabytek (numer na liście zabytków: D-4-71-140-40) i należy do najważniejszych obiektów historycznego centrum Hallstadt. Jak wygląda ratusz w Hallstadt? To trzykondygnacyjny budynek z ciosów piaskowca, o układzie pięciu na pięć osi okiennych. Parter jest kamienny, a wyższe kondygnacje mają tynkowane ściany zewnętrzne. W przyziemiu zachowały się trzy półkoliste arkady, które świadczą o tym, że pierwotnie mieściła się tu otwarta hala, typowa dla dawnych budynków miejskich. Na kamiennej tablicy herbowej od strony południowej widnieją daty 1580 i 1862, które porządkują historię budowli. Od budynku szkieletowego do gmachu z piaskowca Według informacji miasta ratusz powstał w latach 1576–1580 jako budynek o konstrukcji szachulcowej. W ciągu kolejnych stuleci, gdy drewniana konstrukcja zaczęła ulegać zniszczeniu, elementy szachulcowe usunięto. Podczas odnowienia w latach 1951–1952 pozostawiono kamienny parter, a pozostałe ściany zewnętrzne otynkowano. Dzięki temu obecny wygląd jest wynikiem kilku epok, a nie jednego projektu. Do czego służył budynek? Przez wieki gmach pełnił wiele funkcji, często równocześnie. Służył jako magazyn i więzienie, miejsce handlu cechów, izba rady i sąd, szkoła, poczta, a także muzeum regionalne. Według miasta był też dawnym biskupim urzędem książęcym. Wnętrza zdobiły malowidła sufitowe, wykonane przez malarza Jakoba Turbana na zlecenie Stapfa. Ta różnorodność dobrze pokazuje, że ratusz był przez długi czas centrum codziennego życia miasteczka. Renowacja i nagroda Od 2010 roku budynek stał pusty, po czym przeprowadzono jego gruntowny remont. Za renowację ratusz otrzymał Bawarską Nagrodę Ochrony Zabytków (Bayerischer Denkmalpflegepreis) w 2018 roku w kategorii złotej. W grudniu 2016 roku administracja miejska wróciła do ratusza z Bürgerhaus, więc budynek znów pełni funkcję siedziby władz. Co warto wiedzieć przed wizytą? Adres: Marktplatz 2, 96103 Hallstadt. Gdzie: w centrum miasta, w pobliżu rynku; łatwo połączyć zwiedzanie z krótkim spacerem po Hallstadt. Zwiedzanie: ratusz jest czynnym budynkiem administracyjnym, więc najlepiej oglądać go z zewnątrz; zasady wejścia do środka warto sprawdzić na stronie miasta. Dla kogo: dla miłośników architektury, historii regionu i zabytków Frankonii, szczególnie podczas wizyty w okolicach Bambergu. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano ratusz w Hallstadt? Według miasta w latach 1576–1580, a data 1580 widnieje na tablicy herbowej. Czy ratusz jest zabytkiem? Tak, figuruje na liście zabytków pod numerem D-4-71-140-40. Czy ratusz nadal pełni funkcję administracyjną? Tak. Po remoncie administracja miejska wróciła tu w grudniu 2016 roku. Czy ratusz otrzymał nagrodę? Tak, Bawarską Nagrodę Ochrony Zabytków 2018 w kategorii złotej, za renowację. Czym różnił się pierwotny wygląd? Pierwotnie był to budynek szachulcowy z otwartą halą w przyziemiu; ślad po niej stanowią trzy zachowane arkady.
-
Rostock town hall
Rostock
Ratusz w Rostocku stoi po wschodniej stronie Neuer Markt, placu w samym sercu miasta, i jest jednym z najważniejszych świeckich budynków gotyku ceglanego nad Bałtykiem. Pod różową barokową fasadą kryje się średniowieczny gmach, a o jego dziejach można opowiedzieć jak o historii samego Rostocku. Dlaczego warto zobaczyć ratusz w Rostocku? To budowla, w której spotykają się dwie epoki. Front od strony placu ma barokowy wygląd i pastelowy, różowy kolor, który wyróżnia go na tle ceglanych kościołów i kamienic Hanzy. Za tą dekoracją zachował się gotycki rdzeń z XIII wieku. Pod względem rangi historycznej ratusz zestawia się z ratuszami w Lubece i Stralsundzie, czyli z najsłynniejszymi przykładami ceglanej architektury miejskiej regionu. Jak powstał ratusz w Rostocku? Po połączeniu trzech osobnych miast w 1265 roku Neuer Markt wybrano na miejsce nowego, większego ratusza. Główną halę wzniesiono po wschodniej stronie placu. Budynek powstał z połączenia trzech domów, a jego początki sięgają właśnie XIII wieku. Wykopaliska z 1999 roku odsłoniły na Neuer Markt pozostałości wcześniejszej budowli, którą zinterpretowano jako ratusz średniej wielkości miasta. To ślad jeszcze starszego ośrodka władzy, zanim Rostock urósł do rangi potężnego miasta hanzeatyckiego. Barokowa fasada Obecny barokowy front pochodzi z 1727 roku. Według jednej z relacji zastąpił on pierwotną ceglaną fasadę gotycką, która uległa zawaleniu. Dobudowane barokowe elementy zasłaniają dziś znaczną część średniowiecznego lica, dlatego ratusz łączy w jednej bryle dwa zupełnie różne style. Rozbudowy w XX i XXI wieku Gmach rósł wraz z potrzebami administracji. W 1907 roku dobudowano Stadthaus po wschodniej stronie, połączony z ratuszem mostkiem nad uliczką Hinter dem Rathaus. W 1935 roku włączono do kompleksu budynki pod numerami Neuer Markt 33 i 34. W latach 2010–2012 powstał południowy aneks przy Neuer Markt 1a. Dzięki temu zabytkowy ratusz nadal pełni funkcję siedziby władz miejskich, a nie tylko muzealnej pamiątki. Co zobaczyć w okolicy? Neuer Markt to jeden z głównych placów starego miasta. Ratusz najlepiej oglądać z jego środka, skąd widać całą szerokość barokowego frontu i ceglane sylwety okolicznych budynków. Warto obejść budynek dookoła, by dostrzec różnice między częściami z różnych epok, a także mostek łączący ratusz ze Stadthausem. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się ratusz w Rostocku? Przy Neuer Markt, w centrum starego miasta, po wschodniej stronie placu. Z jakiej epoki pochodzi ratusz? Jego początki sięgają XIII wieku, a barokowa fasada pochodzi z 1727 roku. Czy to gotyk ceglany? Tak. Gotycki rdzeń uznaje się za jeden z ważniejszych świeckich obiektów gotyku ceglanego nad Bałtykiem, porównywalny z ratuszami w Lubece i Stralsundzie. Czy ratusz był rozbudowywany? Tak, w 1907, 1935 oraz w latach 2010–2012. Dlaczego fasada jest różowa? To barokowa kolorystyka frontu, który przesłania większość średniowiecznego lica budynku. Czy mogę wejść do środka? Ratusz nadal służy miastu, dlatego zakres dostępu dla zwiedzających warto sprawdzić przed wizytą w informacji turystycznej.
-
Town hall Belgern
Belgern-Schildau
Ratusz w Belgern to renesansowa budowla stojąca w samym centrum miasta w Saksonii, w gminie Belgern-Schildau. Ze względu na charakterystyczną wieżyczkę z dzwonem i towarzyszącą mu figurę Rolanda jest jednym z głównych punktów spacerów po starówce. Czym jest ratusz w Belgern? Ratusz pełnił przez stulecia rolę siedziby władz miejskich, a dziś jest najbardziej rozpoznawalnym budynkiem miasteczka nad Łabą. Powstał w stylu renesansowym w drugiej połowie XVI wieku; większość źródeł podaje lata 1575–1578, a jedna z baz zdjęć wymienia 1576/1578. Należy do tych obiektów, które widać z daleka: obok masywnej wieży warownego kościoła to właśnie dzwonnica ratusza kształtuje panoramę miasta. Jak wygląda budynek? Renesansowa bryła ma elegancką, ale niepretensjonalną formę typową dla mniejszych miast saskich. Najbardziej wyróżnia ją wieżyczka z dzwonem, opisywana przez przewodniki jako filigranowa i „zabawna" w proporcjach, co dobrze kontrastuje z ciężką sylwetką sąsiedniej wieży kościelnej. Według części źródeł nadbudówka wieży pochodzi z 1842 roku, a więc z czasu późniejszej przebudowy. Historia odbudowy Ratusz nie przetrwał wieków bez szwanku. Źródła wspominają o odnowieniu budynku w latach 1661/1662, a według innych o pracach trwających od 1652 do 1662 roku, po pożarze. Daty w różnych opracowaniach nieco się różnią, dlatego warto traktować je jako przybliżone. Pokazują jednak, że budynek przeszedł typową dla historycznych miast drogę: zniszczenie, odbudowa i kolejne przeróbki. Rolandstadt, czyli miasto Rolanda Przy lewym narożniku ratusza stoi piaskowcowy posąg Rolanda, symbol Belgern, który dał miastu przydomek „Rolandstadt". Uchodzi za jedyną figurę Rolanda w Saksonii. Z ratuszem tworzy zestaw, który najlepiej fotografować razem. Wysokość posągu bywa podawana różnie, od około 5,25 metra do niemal sześciu metrów. Jedno ze źródeł wiąże obecną rzeźbę z rokiem 1610 i wspomina o wcześniejszym posągu z 1502 roku, który uległ zniszczeniu. Figury Rolanda w miastach Europy Środkowej tradycyjnie symbolizowały prawa miejskie i samorząd, co dobrze współgra z funkcją ratusza. Belgern w pigułce Pierwsza wzmianka o Belgern pochodzi z 973 roku. Od 2013 roku miasto tworzy wspólną gminę z Schildau, a ratusz pozostaje symbolem tożsamości dawnego Belgern. Miejscowość leży między Łabą a wrzosowiskami Dahlener Heide, więc ratusz bywa przystankiem podczas wycieczek rowerowych i pieszych. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano ratusz w Belgern? Według większości źródeł w latach 1575–1578, w stylu renesansowym. Co stoi obok ratusza? Przy jego lewym narożniku znajduje się piaskowcowy Roland, uznawany za jedyny w Saksonii. Czy ratusz był odnawiany? Tak, w XVII wieku (około 1652–1662, po pożarze), a nadbudówka wieży ma pochodzić z 1842 roku. Czy zwiedzanie jest płatne? Budynek i Rolanda ogląda się z zewnątrz na rynku; przed wizytą wnętrz sprawdź aktualne informacje w urzędzie miasta.
-
Rathaus
Oberhausen
Rathaus w Oberhausen to ratusz z lat 1927–1930, uznawany za jedno z najważniejszych dzieł ekspresjonizmu ceglanego w Zagłębiu Ruhry. Budynek stoi w centrum miasta, przy parku Grillopark, i do dziś jest siedzibą władz miejskich. Wpisano go do rejestru zabytków. Kto zaprojektował ratusz w Oberhausen? Za projekt odpowiadają dwaj architekci. Wstępną koncepcję przygotował Eduard Jüngerich, a ostateczny kształt nadał budynkowi Ludwig Freitag. Freitag był uczniem Friedricha Pützera, który zmarł w 1922 roku, i rozwinął ideę swojego nauczyciela. Freitag zaprojektował także wnętrza razem z meblami, dzięki czemu całość tworzy spójną kompozycję od elewacji po wyposażenie sal. Kiedy powstał i jak wygląda? Budowa trwała od 1927 roku. Gmach ukończono w marcu 1930 roku, a oficjalnie otwarto go 20 maja 1930 roku podczas specjalnego posiedzenia rady miasta. Data otwarcia pochodzi z serwisu turystycznego, więc traktuj ją jako orientacyjną; lata budowy 1927–1930 potwierdza kilka źródeł. Budynek reprezentuje ekspresjonizm ceglany i nurt tzw. Nowego Budownictwa. Jego cechą rozpoznawczą jest wyrazisty kontrast jasnego kamienia naturalnego i ciemnej cegły. Bryła jest surowa i monumentalna, a podziały elewacji budują rytm zamiast ozdób. Co warto zobaczyć w środku? Sala obrad rady miejskiej ma strop z reliefem z kubicznych form sztukateryjnych. To dobry przykład tego, jak Freitag projektował wnętrza w duchu epoki. Wejście do części urzędowych zależy od godzin pracy urzędu, więc przed wizytą sprawdź na stronie miasta, co jest dostępne dla zwiedzających. Ratusz w kontekście miasta Ratusz zamyka dzielnicę urzędów, a leżący przed nim park Grillopark stanowi z nim jedną całość urbanistyczną. Opis zabytku wskazuje właśnie na taki związek budynku z parkiem. Oberhausen jest miastem przemysłowym, rozwiniętym wokół kopalń i hut, a reprezentacyjny gmach z lat 20. XX wieku pokazuje ambicje młodego miasta, które chciało mieć siedzibę z prawdziwego zdarzenia. Zniszczenia wojenne i odbudowa Ratusz został uszkodzony w czasie wojny i później odnowiony. W czasie wojny dostawiono tymczasowy aneks, który zlikwidowano w 1957 roku, po ukończeniu skrzydła wschodniego. Ta informacja pochodzi z jednego serwisu turystycznego, a opis zabytku wspomina tylko o odtworzeniu budynku po zniszczeniach. Najczęstsze pytania Czy ratusz w Oberhausen jest zabytkiem? Tak, budynek jest wpisany do listy zabytków miasta Oberhausen. W jakim stylu zbudowano ratusz? W stylu ekspresjonizmu ceglanego, z cechami Nowego Budownictwa. Charakterystyczny jest kontrast jasnego kamienia i ciemnej cegły. Kto go zaprojektował? Eduard Jüngerich przygotował wstępny projekt, a Ludwig Freitag nadał mu ostateczną formę i zaprojektował wnętrza. Gdzie stoi ratusz? W centrum Oberhausen, przy parku Grillopark, w dzielnicy urzędów miejskich. Czy warto go zobaczyć, jeśli interesuje mnie architektura? Tak. To jeden z lepszych przykładów architektury ceglanej lat 20. w regionie i dobry punkt na trasie po mieście, razem z położonym obok parkiem.
-
Bezirksamt Rheinhausen
Duisburg
Bezirksamt Rheinhausen to urząd dzielnicy w Duisburgu, mieszczący się w dawnym budynku szkolnym przy placu Körnerplatz. Gmach, zwany też Bezirksrathaus, czyli ratuszem dzielnicowym, to jeden z najciekawszych zabytków związanych z historią Rheinhausen i huty Kruppa. Czym jest Bezirksamt Rheinhausen? Rheinhausen leży na lewym brzegu Renu, naprzeciw centrum Duisburga. Dziś jest jedną z dzielnic miasta, a jej sprawy administracyjne załatwia się właśnie w budynku przy Körnerplatz. Oprócz urzędu dzielnicy mieści się tu także agencja pracy (Agentur für Arbeit). Budynek stoi na liście obiektów chronionych jako zabytek, podobnie jak inne pozostałości epoki Kruppa w dzielnicy, na przykład osiedla Bliersheim i Margarethenhof. Jak powstał budynek? Gmach nie został zbudowany jako ratusz. Wzniesiono go w latach 1915–1918 jako budynek szkolny, przeznaczony dla średniej szkoły w Rheinhausen. W roku szkolnym 1916/17 wprowadziły się do niego szkoła realna oraz wyższa szkoła żeńska. Projektantem był Hans Tietmann z Düsseldorfu. Według opracowań regionalnych na wybór architekta i na formę budynku wpływ miała firma Krupp, która współfinansowała utrzymanie szkoły na podstawie statutu z 1913 roku. Niezwykle staranne wykonanie świadczy o sile ekonomicznej huty w tamtych latach. Od szkoły do ratusza W 1928 roku w budynku działało uznane liceum żeńskie (Lyzeum). Rheinhausen uzyskało prawa miejskie w 1934 roku, a nowe miasto potrzebowało siedziby władz. 28 października 1935 roku złożono wniosek budowlany o zmianę sposobu użytkowania dawnego liceum na biura administracji. Tak szkoła stała się ratuszem miasta Rheinhausen. Po włączeniu do Duisburga W 1975 roku Rheinhausen włączono do Duisburga i ratusz stał się siedzibą urzędu dzielnicy. Po tej zmianie od strony wschodniej dobudowano przeszkloną halę wejściową, która pełni funkcję głównego wejścia. Według miejskich konserwatorów była to najpoważniejsza ingerencja w zewnętrzny wygląd budynku. Archiwum miejskie Duisburga przechowuje zespół akt „Bezirksamt Rheinhausen” pod sygnaturą 916 wśród akt urzędów dzielnicowych. Dla kogo to miejsce? Obiekt zainteresuje miłośników architektury początku XX wieku, historii przemysłowej Zagłębia Ruhry oraz osoby szukające śladów epoki Kruppa w Duisburgu. Budynek można dobrze obejrzeć z zewnątrz od strony Körnerplatz, a wnętrza służą jako czynny urząd, więc zwiedzanie ogranicza się do zwykłych godzin pracy i spraw urzędowych. Najczęstsze pytania Czy budynek jest zabytkiem? Tak, Bezirksrathaus Rheinhausen należy do chronionych obiektów z epoki Kruppa. Kiedy powstał? W latach 1915–1918, jako szkoła. Kto go zaprojektował? Hans Tietmann z Düsseldorfu. Od kiedy jest ratuszem? Od 1935 roku, gdy przebudowano go na biura administracji miasta Rheinhausen. Co mieści się tam dziś? Urząd dzielnicy oraz agencja pracy. Czy to w centrum Duisburga? Nie, leży w dzielnicy Rheinhausen na lewym brzegu Renu.
-
Düren city hall
Düren
Ratusz w Düren (Rathaus Düren) to modernistyczny gmach administracji miejskiej przy Kaiserplatz, w samym centrum miasta w Nadrenii Północnej-Westfalii. Powstał po zniszczeniach wojennych jako symbol odbudowy i od 1989 roku jest wpisany na listę zabytków. Dlaczego ratusz stoi dziś na Kaiserplatz? Dawniej siedziba władz miejskich znajdowała się przy rynku (Markt), czyli dawnym głównym placu Düren. Stary ratusz sięgał korzeniami średniowiecza: miejska strona internetowa wskazuje na najstarszą, późnoromańską fazę budowli, a rdzeń gmachu pochodził z połowy XVI wieku. W latach 1788–1790 późnogotycki budynek przebudowano, a pod koniec XIX wieku rozbudowano. Wszystko zakończyło się 16 listopada 1944 roku, gdy nalot bombowy niemal doszczętnie zniszczył miasto, a ratusz legł w gruzach. Na jego miejscu w 1954 roku kasa oszczędnościowa wzniosła własną siedzibę. Jak wygląda nowy ratusz? Nowy gmach zaprojektował Denis Boniver, architekt z Mettmann, który wygrał konkurs rozstrzygnięty spośród 74 prac. Kamień węgielny położono 17 października 1956 roku podczas skromnej uroczystości, a otwarcie nastąpiło w styczniu 1959 roku. Budowa trwała więc około trzech lat. Kompleks składa się z dziewięciokondygnacyjnej, wydłużonej bryły głównej oraz dwóch niższych skrzydeł. Elewacja ma rastrowy, geometryczny układ, typowy dla powojennego modernizmu. Wypełniają ją mozaiki w żółtym i czarnym kolorze, nawiązującym do barw herbu miasta. Nad zegarem w 1958 roku umieszczono herb ułożony z drobnych kamyczków mozaiki. Co warto wiedzieć przed wizytą? Ratusz nadal pełni funkcję administracyjną, więc to przede wszystkim budynek urzędowy, a nie muzeum. W latach 2012–2015 przeszedł gruntowną modernizację w projekcie pracowni programat4architektur z Kassel, która dostosowała wnętrza do współczesnych potrzeb. Architektura jest ciekawym przykładem tego, jak niemieckie miasta po 1945 roku odbudowywały centra w duchu funkcjonalnego modernizmu zamiast rekonstruować zniszczone zabytki. Przy rynku stoi dziś Maryjna kolumna, odsłonięta w 1957 roku jako następczyni poprzedniej z 1857 roku, co dobrze pokazuje, jak mocno wojna zmieniła śródmieście. Najczęstsze pytania Czy ratusz w Düren jest zabytkiem? Tak. Wpisano go na listę zabytków 4 lipca 1989 roku, mimo że jest budynkiem powojennym. Kto zaprojektował ratusz? Autorem projektu jest Denis Boniver, który zwyciężył w konkursie architektonicznym. Kiedy otwarto budynek? Uroczystość otwarcia odbyła się w styczniu 1959 roku, trzy lata po wmurowaniu kamienia węgielnego. Czy dawny ratusz przetrwał wojnę? Nie. Średniowieczny budynek przy rynku został zniszczony podczas nalotu w listopadzie 1944 roku i nigdy go nie odbudowano. Co oznaczają żółto-czarne mozaiki? To kolory herbu Düren, które projektanci wykorzystali, by powiązać nowoczesną fasadę z tożsamością miasta. Ratusz w Düren to dobry punkt na spacerze po centrum: pozwala zrozumieć, jak miasto podniosło się po wojnie i jakie wartości estetyczne towarzyszyły jego odbudowie.
-
Rathaus Erfurt
Erfurt
Ratusz w Erfurcie (Rathaus Erfurt) stoi przy placu Fischmarkt w centrum stolicy Turyngii i jest zabytkiem wpisanym do rejestru. To neogotycki gmach z drugiej połowy XIX wieku, który do dziś pełni funkcję reprezentacyjnego budynku miejskiego i należy do najczęściej fotografowanych miejsc w starym mieście. Gdzie znajduje się ratusz w Erfurcie? Budynek stoi pod adresem Fischmarkt 1, 99084 Erfurt. Fischmarkt, czyli dawny Rynek Rybny, to jeden z głównych placów historycznego centrum, dlatego ratusz łatwo połączyć ze spacerem po okolicznych uliczkach i zabytkach miasta. Kiedy i przez kogo został zbudowany? Obecny ratusz powstał w latach 1869–1882 według projektu architekta Theodora Sommera. Wybrał on styl neogotycki, popularny w niemieckim budownictwie publicznym tamtych dekad. W różnych publikacjach i opisach spotyka się nieco inne daty budowy, na przykład lata 1870–1874, co wynika z odmiennego liczenia początku i końca prac. Wcześniejszy budynek ratusza w tym miejscu źródła wymieniają już w 1275 roku, a według części opracowań korzenie siedziby władz miejskich sięgają nawet XI wieku. Ratusz, który widać dziś, jest więc kolejnym ogniwem bardzo długiej tradycji. Co warto zobaczyć w środku? Najbardziej znanym wnętrzem jest sala uroczysta (Festsaal). Jej wystrój wykonał malarz historyczny Johann Peter Theodor Janssen. Wielkoformatowe obrazy przedstawiają sceny z dziejów Erfurtu oraz z życia Marcina Lutra, który był związany z miastem. Według jednego z przewodników to dziewięć dużych malowideł ściennych, powstałych w latach 1878–1882. Sala jest wykorzystywana do koncertów, wykładów i debat publicznych. Do 1920 roku wystawiano w niej także Złotą Księgę miasta. Relacje odwiedzających wspominają również duże obrazy na klatce schodowej, ale to informacja z pojedynczej opinii. Czy można zwiedzać ratusz? Ratusz jest czynnym budynkiem miejskim, a godziny wejścia do wnętrz i możliwość udziału w zwiedzaniu z przewodnikiem mogą się zmieniać. Przed wizytą w środku warto zapytać w erfurckiej informacji turystycznej lub w urzędzie miasta. Samą fasadę i otoczenie placu można oglądać o każdej porze. Najczęstsze pytania Jaki to styl architektoniczny? Neogotycki. Kto zaprojektował ratusz? Architekt Theodor Sommer. Kto stworzył malowidła w sali uroczystej? Johann Peter Theodor Janssen. Gdzie dokładnie jest ratusz? Przy placu Fischmarkt, pod numerem 1.
-
Rathaus Krempe
Krempe
Rathaus Krempe to zabytkowy ratusz w samym sercu Krempe, najmniejszego miasta Holsztynu, położonego w powiecie Steinburg w Szlezwiku-Holsztynie. Budowla z 1570 roku uchodzi za jeden z najważniejszych przykładów świeckiej architektury renesansu ceglanego w tej części Niemiec. Dlaczego warto zobaczyć ratusz w Krempe? Ratusz to najlepiej zachowane świadectwo dawnej świetności miasta. W XV i XVI wieku Krempe przeżywało okres rozkwitu gospodarczego, a bogato rozczłonkowana bryła budynku pokazuje, że mieszczanie chcieli ten sukces zamanifestować w kamieniu, a właściwie w cegle. Dla miłośników architektury to jeden z ciekawszych punktów na Szlaku Ceglanego Renesansu w regionie, a dla zwykłego turysty – urokliwy akcent w niewielkim, spokojnym mieście. Jak wygląda budynek? Najważniejsza jest południowa strona, pomyślana jako fasada reprezentacyjna. Zwrócono ją ku rynkowi, czyli ku miejscu, w którym od wieków toczyło się życie handlowe i towarzyskie miasta. Przechodząc przez plac, widzisz więc dokładnie to, co miało robić wrażenie na kupcach i gościach w XVI stuleciu. Tył budynku zwrócony jest w stronę rzeczki Kremper Au. Dawniej była ona żeglowna i stanowiła ważny element życia miasta, dziś jednak jest ujęta w rury i płynie pod ziemią, więc trudno się domyślić, że ratusz stał kiedyś tuż przy wodzie. Co zmieniało się na przestrzeni wieków? Pierwotnie budowla miała schodkowy szczyt. W 1784 roku szczyt wyprostowano i dodano wieżyczkę, co nadało budynkowi nieco inny charakter niż w czasach renesansu. Na początku XX wieku, w latach 1908–1909, przeprowadzono przebudowę, a kolejne prace konserwatorskie trwały od 1987 do 1991 roku. Ratusz przetrwał również wojnę trzydziestoletnią, podczas której miasto utraciło znaczną część swoich fortyfikacji. Krempe w skrócie Krempe powstało około 1234 roku, a niedługo później otrzymało prawa miejskie lubeckie. Dziś to maleńkie miasteczko, w którym historyczne centrum można obejść spacerem w około półtorej godziny. Ratusz jest naturalnym punktem orientacyjnym takiego spaceru, bo stoi przy rynku, wokół którego koncentruje się dawna zabudowa. Miasto promuje własne trasy spacerowe po historycznym centrum, więc łatwo połączyć zwiedzanie ratusza z oglądaniem innych zabytków. Najczęstsze pytania Gdzie stoi ratusz w Krempe? W centrum miasta, przy rynku, w powiecie Steinburg w Szlezwiku-Holsztynie. Z jakiego okresu pochodzi budynek? Został zbudowany w 1570 roku, w stylu renesansu ceglanego. Czy warto przyjechać do Krempe tylko dla ratusza? Jeśli interesuje cię architektura północnych Niemiec albo małe, historyczne miasta, tak. Ratusz najlepiej połączyć ze spacerem po całym centrum. Czy ratusz zmieniał wygląd? Tak. W 1784 roku wyprostowano pierwotny szczyt schodkowy i dodano wieżyczkę, a w XX wieku budynek był przebudowywany i restaurowany. Co jest po drugiej stronie ratusza? Biegnie tam dawna żeglowna rzeczka Kremper Au, obecnie ukryta w rurach pod ziemią. Wskazówki dla odwiedzających Najlepiej obejrzeć fasadę od strony rynku, stojąc w pewnej odległości, aby ogarnąć całość bryły i jej bogate podziały. Warto zwrócić uwagę na szczyt i wieżyczkę, które pokazują, jak budynek zmieniał się na przestrzeni stuleci. Spacer po historycznym centrum miasta zajmuje niewiele czasu, więc ratusz łatwo włączyć do jednodniowej wycieczki po Holsztynie, na przykład razem z innymi małymi miastami regionu. Przed wizytą wewnątrz warto sprawdzić aktualne informacje na stronie miasta, ponieważ funkcje budynku mogły się zmieniać.
-
Schule
Thüngersheim
Dawna szkoła w Thüngersheim to zabytkowy budynek przy Untere Hauptstraße 14, w którym od lat osiemdziesiątych XX wieku mieści się ratusz gminy. Obiekt wpisano do bawarskiej listy zabytków pod numerem D-6-79-194-61. Dziś jest sercem lokalnej administracji, a jednocześnie jednym z najstarszych świadectw dawnego życia w tej winiarskiej miejscowości w Dolnej Frankonii. Czym jest ten budynek? To trzykondygnacyjny, murowany dom z czterospadowym dachem. Elewację zdobią kamienne narożniki z ciosów, okna otrzymały profilowane obramienia z charakterystycznymi „uszami", a na dachu stoi wieżyczka, w niemieckich opisach zwana Dachreiter. Lista zabytków określa go jako dawną szkołę, obecnie ratusz, i łączy jego wygląd z końcem XVIII wieku. Jak wyglądała jego historia? Według informacji gminy budowę rozpoczęto w 1697 roku, a zakończono w 1699. Dom od początku miał służyć jako szkoła. Koszty poniosła częściowo parafia, resztę pokryła gmina, co dobrze pokazuje, jak ściśle w tamtych czasach splatały się sprawy kościelne i szkolne. Wcześniejszy, pierwszy budynek szkolny w Thüngersheim powstał jeszcze w 1573 roku. Obecny kształt budynek zawdzięcza przebudowie z 1828 roku. Wtedy został znacznie wydłużony i podwyższony o jedno piętro. Gdy w 1906 roku wzniesiono nowy gmach szkolny, a w 1962 roku szkołę centralną, stary dom stracił dotychczasową funkcję i służył jako budynek mieszkalny. W 1981 roku całość gruntownie przebudowano, a od 1982 roku urzęduje tu zarząd gminy. Dawna szkoła przeszła więc drogę od miejsca nauki dzieci do siedziby samorządu. Co ciekawego warto zauważyć? Szkolny dzwon z dawnych czasów zaginął. Został później zastąpiony nowym, ufundowanym z darowizny. Dziś dzwoni nim para młoda po ślubie, dlatego mieszkańcy nazywają go dzwonem weselnym. To miły, lokalny zwyczaj, który nadaje budynkowi ciepły, żywy charakter. Nie pomyl z Alte Schule W Thüngersheim są dwa budynki, które łatwo pomylić. Tak zwana Alte Schule przy Schulstraße 1 to inny obiekt. Powstała w 1906 roku poza dawnymi umocnieniami miejscowości i służyła do 2005 roku, do likwidacji szkoły Teilhauptschule. Dziś mieści między innymi zakwaterowanie dla młodzieży uchodźczej. Zabytkiem z numerem D-6-79-194-61 jest natomiast dawna szkoła przy Untere Hauptstraße 14, czyli obecny ratusz. Jak zwiedzać? Budynek stoi w centrum wsi, przy głównej ulicy, więc łatwo go zobaczyć podczas spaceru po Thüngersheim. Zwiedza się go głównie z zewnątrz: warto przyjrzeć się narożnym ciosom, obramieniom okien i wieżyczce na dachu. Ponieważ w środku działa urząd, wejście zależy od godzin pracy administracji. Spacer dobrze połączyć z zaglądaniem do pobliskich uliczek i winnic, z których słynie okolica Würzburga. Najczęstsze pytania Czy w dawnej szkole nadal uczą? Nie. Funkcję szkoły budynek utracił w XX wieku, a od 1982 roku mieści się w nim urząd gminy. Gdzie dokładnie stoi? Przy Untere Hauptstraße 14 w Thüngersheim, w Bawarii. Czy to ta sama szkoła co Alte Schule? Nie. Alte Schule przy Schulstraße 1 pochodzi z 1906 roku i jest innym budynkiem. Skąd wziął się dzwon weselny? Zaginiony dzwon szkolny zastąpiono nowym, ufundowanym z darowizny, a dziś biją w niego nowożeńcy.
-
Old Townhall, Potsdam
Potsdam
Stary Ratusz w Poczdamie (Altes Rathaus) to klasycystyczno-palladiańska budowla stojąca przy Alten Markt, czyli Starym Rynku, w samym sercu historycznego centrum stolicy Brandenburgii. Dziś mieści Muzeum Poczdamu, a jego charakterystyczny kształt jest jednym z najczęściej fotografowanych widoków na rynku. Czym jest Stary Ratusz w Poczdamie? Budynek stoi w miejscu, gdzie ratusz funkcjonował już w średniowieczu. Obecna budowla pochodzi ze środka XVIII wieku, z czasów, gdy Poczdam rozbudowywano jako rezydencję królewską. Architektura nawiązuje do włoskiego palladianizmu: symetryczna bryła, wyraźne podziały elewacji i spokojne, klasyczne proporcje nadają jej elegancki, nieco południowy charakter. Zwieńczeniem jest wieża z kopułą, która dobrze widać z różnych punktów rynku. Jak wyglądała historia budynku? Przez wieki ratusz pełnił funkcję siedziby władz miejskich. Od 1840 roku w budynku działała miejska kasa oszczędnościowa, a na początku XX wieku Towarzystwo Muzeum Poczdamu organizowało tu wystawy czasowe. Administracja miasta urzędowała w nim do 1945 roku. W czasie II wojny światowej budynek został poważnie zniszczony, jak większość zabudowy rynku, a po wojnie odbudowano go w latach 60. XX wieku. Po kolejnych pracach konserwatorskich, prowadzonych w latach 2010–2012, do ratusza wprowadziło się Muzeum Poczdamu. Co można tu zobaczyć? Ratusz jest częścią muzeum o nazwie Potsdam Museum – Forum für Kunst und Geschichte. Instytucja zajmuje kilka połączonych obiektów: sam Stary Ratusz, sąsiedni Dom Knobelsdorffa (zwany też Lehmannsches Haus), zbudowany około 1750 roku według projektu Georga Wenzeslausa von Knobelsdorffa, oraz dawny dom kultury. Ratusz z domem Knobelsdorffa łączy nowoczesna przybudówka. Wystawy opowiadają o dziejach miasta, jego rozwoju od czasów pruskich po współczesność oraz o sztuce związanej z regionem. Adres muzeum to Am Alten Markt 9. Jak zwiedzać okolicę? Ratusz warto połączyć ze spacerem po Starym Rynku. W pobliżu znajdziesz m.in. kościół św. Mikołaja z dużą kopułą, dominujący nad placem, oraz Pałac Miejski, w którym dziś zasiada parlament krajowy Brandenburgii. Cała okolica jest odbudowywana i porządkowana od lat, dlatego rynek wygląda dziś znacznie bliżej swojego dawnego, barokowo-klasycystycznego wizerunku niż jeszcze dwie dekady temu. Dojście od dworca głównego zajmuje kilkanaście minut spacerem, a komunikacją miejską dojedziesz w okolice rynku bez trudu. Na zwiedzanie samego muzeum zaplanuj co najmniej godzinę lub dwie, zależnie od zainteresowania wystawami. Najczęstsze pytania Czy w Starym Ratuszu można wejść do środka? Tak, budynek jest częścią Muzeum Poczdamu, więc zwiedza się go jako muzeum. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów sprawdź na stronie muzeum przed wizytą. Co mieści się w budynku? Muzeum Poczdamu, prezentujące historię miasta oraz sztukę, w połączeniu z sąsiednimi budynkami przy Alten Markt. Czy to oryginalna budowla z XVIII wieku? Konstrukcja pochodzi ze środka XVIII wieku, lecz po zniszczeniach wojennych budynek odbudowano w latach 60. XX wieku i później odnawiano. Gdzie dokładnie się znajduje? Przy Starym Rynku (Alter Markt) w centrum Poczdamu, w sąsiedztwie kościoła św. Mikołaja i dawnego pałacu miejskiego. Czy warto tu wejść, jeśli mam mało czasu? Nawet krótki przystanek się opłaca: sam budynek i widok na rynek są ciekawe, a wnętrza dobrze wprowadzają w historię Poczdamu.
-
Rathaus (Pfaffenhofen)
Pfaffenhofen a.d. Ilm
Rathaus w Pfaffenhofen an der Ilm to neogotycki ratusz, który zamyka wschodnią stronę głównego placu miasta w Górnej Bawarii. Jego smukła, szpiczasta wieża jest jednym z najłatwiej rozpoznawalnych elementów panoramy centrum i naturalnym punktem orientacyjnym dla każdego, kto spaceruje po Hauptplatz. Co to za budynek i kiedy powstał? Ratusz zbudowano w latach 1865–1868 w stylu neogotyckim. Wieża ma około 39 metrów wysokości i nadaje placowi wyraźne zakończenie od wschodu. Projekt przygotował Franz Xaver Beyschlag, uczeń znanego monachijskiego architekta Friedricha von Gärtnera, który wcześniej nadzorował budowę Bramy Zwycięstwa (Siegestor) w Monachium. Budynek pełni funkcję siedziby władz miejskich i jest chronionym zabytkiem architektury. Dlaczego stanął akurat tutaj? W miejscu obecnego ratusza stał dawniej szpital Świętego Ducha (Heiliggeistspital) z gotyckim kościołem. Po sekularyzacji na początku XIX wieku szpital stracił znaczenie, a kościół służył m.in. jako spichlerz i magazyn. Gdy w połowie XIX wieku miasto nie miało własnej siedziby i korzystało z budynku prywatnego, zdecydowano się rozebrać zniszczony kościół i wznieść w jego miejscu nowy ratusz. Dane o dokładnym roku założenia szpitala różnią się w zależności od opracowania, dlatego warto traktować je ostrożnie. Co zobaczyć na miejscu? Fasadę i wieżę – neogotycki detal najlepiej oglądać z placu, z dystansu, który pozwala objąć całą bryłę. Dzwony – w wieży zawieszono dwa dzwony pochodzące ze starego kościoła szpitalnego, co przypomina o dawnym przeznaczeniu tego miejsca. Otoczenie placu – ratusz jest częścią zabytkowego zespołu zabudowy wokół Hauptplatz. Jak ratusz wpisuje się w plac? Po zachodniej stronie placu dominują kościół parafialny św. Jana Chrzciciela oraz Haus der Begegnung. Ratusz stanowi dla nich architektoniczny przeciwwagę: neogotycka, wyraźnie pionowa bryła po jednej stronie, sakralna zabudowa po drugiej. Dzięki temu plac ma czytelną kompozycję i dobrze sprawdza się jako tło do zdjęć. Renowacja W latach 2006–2008 przeprowadzono gruntowny remont, w którym przywrócono oryginalny wygląd elewacji z 1868 roku. Dzięki temu dziś budynek wygląda tak, jak zamierzali jego twórcy w XIX wieku. Najczęstsze pytania Czy ratusz w Pfaffenhofen jest zabytkiem? Tak, jest chronionym zabytkiem i częścią zabytkowego zespołu zabudowy głównego placu. Kto zaprojektował ratusz? Franz Xaver Beyschlag, uczeń Friedricha von Gärtnera. Czy w tym miejscu było coś wcześniej? Tak, szpital Świętego Ducha z kościołem, rozebrany pod budowę ratusza. Czy warto tu przyjść? Jeśli odwiedzasz centrum miasta, tak. Ratusz to jeden z głównych punktów Hauptplatz i dobry początek spaceru po starówce. Praktyczne wskazówki Ratusz stoi przy głównym placu, więc łatwo połączyć jego oglądanie ze spacerem po całym centrum. Najlepiej przyjść w ciągu dnia, gdy fasadę i wieżę dobrze widać z placu. W pobliżu znajdziesz także kościół parafialny św. Jana Chrzciciela, który warto zobaczyć w tej samej wizycie, aby porównać dwie zupełnie różne strony tego samego placu.
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.