Nauka i edukacja w Szwajcarii
Lista 20 miejsc z kategorii Nauka i edukacja w Szwajcarii — z opisami, zdjęciami i wizytami od społeczności NextOnTrip. Miejsca rozmieszczone są w 16 miejscowościach. Najpopularniejsze miejsca według społeczności: Naturmuseum Solothurn, Globe of Science and Innovation, Naturmuseum Thurgau.
-
Natur-Museum Luzern
Lucerna
Natur-Museum Luzern to muzeum przyrodnicze w Lucernie, w samym centrum szwajcarskiego miasta. Zbiory pokazują przyrodę Szwajcarii Centralnej: od skał i minerałów, przez wypchane zwierzęta, po bogatą kolekcję owadów. To dobry przystanek na deszczowy dzień i prosta propozycja dla rodzin z dziećmi. Gdzie leży muzeum i jak do niego trafić? Budynek stoi przy Kasernenplatz, tuż nad rzeką Reuss, kilka kroków od drewnianego mostu Spreuerbrücke. Ze Starego Miasta dojdziesz tu spacerem wzdłuż rzeki. Od dworca głównego w Lucernie to zwykły miejski spacer, więc samochód nie jest potrzebny. Muzeum działa jako część instytucji Museum Luzern, którą od 2022 roku tworzy razem z Muzeum Historycznym, a gmach przy Kasernenplatz jest jej głównym adresem. Co zobaczysz w środku? Wystawa stała opowiada o środowisku Szwajcarii Centralnej. Zaczyna się od podstaw historii Ziemi i pokazuje, jak krajobraz regionu zmieniał się od prastarego morza aż do powstania Alp. W salach znajdziesz preparaty zwierząt, minerały i kryształy oraz eksponaty dotyczące lokalnej fauny. Osobny wątek to „Wunderwelt Insekten", czyli wystawa owadów. Opiera się na kolekcji Linsenmaiera, którą muzeum nabyło w 2001 roku. Pokazano w niej wybór najpiękniejszych okazów, od barwnych motyli po chrząszcze. Okresowo pojawiają się wystawy czasowe. Jedna z nich, z 2016 roku, dotyczyła gabinetu osobliwości przyrodniczych Karla Nikolausa Langa (1670–1741) – kolekcjonera, od którego zaczęła się lucerneńska tradycja zbierania przyrody. Jaka jest historia muzeum? Zbiory przyrodnicze mają w Lucernie ponad 250 lat. Początek dał wspomniany Lang, a jego kolekcję nazywano Museum Lucernense Langianum. W 1820 roku powstał osobny gabinet przyrodniczy, a w 1849 roku połączono go ze zbiorem Langa. Kolekcje trafiły wtedy na Franziskanerplatz. Od około 1937 do 1976 roku część zbiorów przechowywano w miejskich piwnicach, a obecny budynek przy Kasernenplatz otwarto w 1978 roku. Kiedy przyjechać i ile to kosztuje? Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli, zwykle w godzinach 10:00–17:00, w poniedziałki zamknięte. Wstęp jest płatny. Aktualne ceny biletów i godziny w święta sprawdź na stronie museumluzern.ch przed wizytą. Na zwiedzanie wystarczy 1,5–2 godziny; z dziećmi warto zarezerwować więcej czasu na część z owadami. Wizytę łatwo połączyć ze spacerem po Spreuerbrücke i nabrzeżu Reuss, a także z drugą przyrodniczą atrakcją miasta, czyli Gletschergarten przy Denkmalstrasse, gdzie obejrzysz ślady epoki lodowcowej. Najczęstsze pytania Czy muzeum jest dobre dla dzieci? Tak. Wypchane zwierzęta, kryształy i kolorowe owady przemawiają do młodszych zwiedzających, a ekspozycja jest przejrzysta i nieduża. W które dni muzeum jest otwarte? Od wtorku do niedzieli, w poniedziałki jest zamknięte. Czy wstęp jest płatny? Tak, bilet jest płatny. Aktualny cennik znajdziesz na stronie museumluzern.ch. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Około półtorej do dwóch godzin wystarcza na całość wystawy stałej i wystawę owadów. Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu? Most Spreuerbrücke, bulwary nad Reuss oraz Stare Miasto Lucerny, do którego dojdziesz pieszo w kilka minut.
-
Naturama Aargau
Aarau
Naturama Aargau to muzeum przyrodnicze w Aarau, stolicy szwajcarskiego kantonu Argowia. Placówka opowiada o przyrodzie regionu: od jurajskiego morza sprzed milionów lat po dzisiejszy, szybko zabudowywany krajobraz kantonu. To dobry przystanek na deszczowy dzień i prosty pomysł na wycieczkę z dziećmi. Co zobaczysz w Naturama Aargau? Wystawa stała pokazuje, jak z morza epoki jury powstała okolica rzek, łęgów i terenów rolniczych, a w końcu jeden z dynamicznie rozwijających się kantonów Szwajcarii. Do zwiedzających przemawiają instalacje interaktywne, które można samodzielnie wypróbować. Jednym z najciekawszych eksponatów jest okaz alki olbrzymiej, nielotnego ptaka morskiego wytępionego przez człowieka. Na świecie zachowało się zaledwie około 80 takich okazów. Muzeum organizuje też wystawy czasowe. Wśród dawnych były m.in. „Auen” (łęgi rzeczne; od maja 2014 do marca 2015, ponad 10 tysięcy gości już jesienią 2014) oraz „FRAGILE – gesammelt, gejagt, erforscht”, pokazywana do kwietnia 2019. Aktualny program znajdziesz na naturama.ch. Jak powstało muzeum? Początki sięgają 1811 roku, gdy przyrodnicy, wśród nich Albrecht Rengger i Heinrich Zschokke, założyli Argowskie Towarzystwo Przyrodnicze (ANG). W 1827 roku prywatne kolekcje połączono w publiczny „gabinet historii naturalnej”, umieszczony w dawnej szkole kantonalnej. Zbiory szybko rosły i kilkakrotnie zmieniały siedzibę, aż w 1922 roku trafiły do neobarokowego budynku zaprojektowanego przez badeńskiego architekta Hansa Hächlera. W 1985 roku towarzystwo zdecydowało o przekształceniu muzeum w fundację. Stiftung Naturama Aargau utworzyły około 1998 roku wspólnie ANG, kanton i miasto Aarau; część źródeł podaje rok 1999. Rozbudowę zaprojektowaną przez Arthura Rüegga ukończono pod koniec 2000 roku, a nową wystawę i sale edukacyjne otwarto w kwietniu 2002 roku. Kiedy przyjechać i jak zaplanować wizytę? Według serwisu MySwitzerland muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00–17:00. Przed wyjazdem sprawdź aktualne godziny i ceny biletów na oficjalnej stronie, bo mogą się zmieniać. Na zwiedzanie wystarczy zwykle 1,5–2 godziny. Aarau leży na głównej linii kolejowej między Zurychem a Berno-Bazyleą, więc dojazd pociągiem jest wygodny. Najczęstsze pytania Czy Naturama Aargau jest dobra dla dzieci? Tak. Interaktywne instalacje i muzeum o przyrodzie regionu dobrze sprawdzają się przy zwiedzaniu z rodziną, a placówka prowadzi także zajęcia szkolne we własnych salach edukacyjnych. W które dni muzeum jest otwarte? Zgodnie z danymi MySwitzerland od wtorku do niedzieli, 10:00–17:00. Poniedziałek jest dniem wolnym. Co jest najcenniejszym eksponatem? Szczególną uwagę przyciąga okaz alki olbrzymiej, jednego z około 80 zachowanych na świecie. Czy jest tu wystawa czasowa? Muzeum regularnie zmienia wystawy czasowe. Bieżący program publikuje na naturama.ch.
-
Centre Nature Les Cerlatez
Saignelégier
Centre Nature Les Cerlatez to ośrodek edukacji przyrodniczej w osadzie Les Cerlatez, należącej do gminy Saignelégier w regionie Franches-Montagnes (kanton Jura, Szwajcaria). Placówka działa przy rezerwacie torfowisk Étang de la Gruère i pokazuje, jak funkcjonuje przyroda płaskowyżu jurajskiego. Jest wpisana do rejestru muzeów szwajcarskich, a centrum prowadzi organizacja związana z regionalnym Parc du Doubs. Czym jest Centre Nature Les Cerlatez? To połączenie niewielkiego muzeum przyrodniczego z bazą wycieczek terenowych. Celem ośrodka jest budowanie świadomości ekologicznej: odwiedzający poznają siedliska regionu, w tym torfowiska, stawy i pastwiska leśne, oraz żyjące tam gatunki. Program obejmuje wystawy, spacery z przewodnikiem i zajęcia dla różnych grup wiekowych, także dla rodzin z dziećmi. Co zobaczysz na miejscu? Wystawy tematyczne poświęcone przyrodzie Franches-Montagnes, wymieniane z czasem; ekspozycje dotykały m.in. torfowisk i dużego głuszca. Wycieczki z przewodnikiem po rezerwacie Étang de la Gruère, jednym z najcenniejszych torfowisk w Jurze. Dni tematyczne, np. poświęcone rysiowi, które można zamówić z wyprzedzeniem. Pakiety dla grup: całodzienne wędrówki i warianty z posiłkiem. Grupy od 8 osób mogą rezerwować także w weekendy. Jak dojechać do Les Cerlatez? Osada leży około 3 km od centrum Saignelégier, w kierunku Tramelan. Przed centrum zatrzymuje się autobus pocztowy (CarPostal), więc dojazd bez samochodu jest możliwy. Można też dojść pieszo lub dojechać rowerem ścieżką rowerową prowadzącą w okolicy; trasę opisuje strona ośrodka. Adres: Les Cerlatez 23, 2350 Saignelégier. Kiedy przyjechać? Godziny otwarcia zależą od sezonu i zmieniają się z roku na rok. Różne wykazy podają odmienne dni i ceny, dlatego aktualny harmonogram i cennik sprawdź na stronie centre-cerlatez.ch lub zapytaj mailowo ([email protected]). Wiosna i wczesna jesień to dobre pory na spacer po torfowiskach, a płaskowyż Franches-Montagnes zimą nadaje się do narciarstwa biegowego i wypraw w rakietach śnieżnych. Czy to dobry pomysł na wizytę z dziećmi? Tak. Ośrodek jest nastawiony na edukację, a skala ekspozycji pozwala zwiedzić ją w kilkadziesiąt minut. Najlepiej połączyć ją ze spacerem nad Étang de la Gruère. Najczęstsze pytania Gdzie leży Centre Nature Les Cerlatez? W osadzie Les Cerlatez, około 3 km od Saignelégier w kantonie Jura. Czy dojadę tam komunikacją publiczną? Tak, przy ośrodku zatrzymuje się autobus pocztowy. Czy można zwiedzać z przewodnikiem? Tak, ośrodek organizuje wycieczki z przewodnikiem po rezerwacie Étang de la Gruère; grupy warto zgłosić wcześniej. Gdzie sprawdzić godziny i ceny? Na oficjalnej stronie centre-cerlatez.ch, ponieważ zewnętrzne wykazy się różnią.
-
Natural History Museum of Fribourg
Fribourg
Muzeum Historii Naturalnej we Fryburgu (Musée d'histoire naturelle / Naturhistorisches Museum Freiburg) to placówka w szwajcarskim Fryburgu, działająca od 1823 roku. Pokazuje przyrodę kantonu Fryburg i jest jednocześnie regionalnym ośrodkiem wiedzy o florze, faunie i ochronie przyrody. Wstęp jest bezpłatny, a opisy są dwujęzyczne, po francusku i niemiecku. Co zobaczysz w muzeum? Stała ekspozycja zajmuje cztery tematyczne sale poświęcone naukom o Ziemi oraz bioróżnorodności kantonu. Zobaczysz meteoryty, minerały i skały, skamieniałości ilustrujące dzieje planety i ewolucję życia oraz wypchane zwierzęta regionalne i z innych stron świata. Do ciekawostek należy skamieniała diugoniowata, licząca około 30 milionów lat. Placówka słynie też z wieloryba, który w 2026 roku jest bohaterem muzealnych wydarzeń. Jakie są zbiory? Kolekcja liczy ponad 260 tysięcy obiektów zoologicznych, geologicznych, botanicznych i mykologicznych. Fundamentem stał się legat z czasów założenia muzeum. Wśród zasobów są cenne zielniki, między innymi zielnik Jaquet, oraz zbiór liofilizowanych grzybów. Większość to materiał naukowy, więc na wystawie pokazana jest tylko część. Czy są wystawy czasowe? Tak, co roku muzeum otwiera kilka ekspozycji czasowych, często we współpracy z Uniwersytetem we Fryburgu. Stałym punktem programu jest wystawa kurcząt, a w ostatnich latach pokazywano także temat gatunków obcych (2018). W latach 2025–2026 trwała wystawa „Herbargeschichten” o historii zielników regionu. Programu szukaj na stronie muzeum. Jak dotrzeć i kiedy odwiedzić? Muzeum mieści się przy Chemin du Musée 6, na terenie kampusu Pérolles Uniwersytetu we Fryburgu, obok ogrodu botanicznego. Do centrum miasta dojdziesz w kilkanaście minut, a w pobliżu zatrzymują się autobusy miejskie. Według dostępnych źródeł placówka jest otwarta codziennie w godzinach 14:00–18:00, a 24 i 25 grudnia oraz 1 stycznia zwykle pozostaje zamknięta. Do większości sal wjedziesz wózkiem dzięki rampie i windzie. Wizyta zajmuje zazwyczaj godzinę do dwóch, co dobrze pasuje do dnia z deszczową pogodą i zwiedzaniem starego miasta. Uwaga: muzeum przygotowuje przeprowadzkę do nowej siedziby. Przed wyjazdem sprawdź aktualny adres i godziny na stronie nhmf.ch. Najczęstsze pytania Czy wstęp do muzeum jest płatny? Nie, wstęp jest bezpłatny. Czy opisy są po angielsku? Muzeum jest dwujęzyczne, z komunikacją po francusku i niemiecku. Przed wizytą sprawdź, jakie materiały w innych językach są dostępne. Czy muzeum nadaje się dla dzieci? Tak. Wypchane zwierzęta, skamieniałości i coroczna wystawa kurcząt dobrze trafiają do rodzin z dziećmi. Czy dostanę się tam na wózku? Do większości pomieszczeń prowadzą rampa i winda.
-
Moulagenmuseum
Zürich
Moulagenmuseum w Zurychu (Moulagen-Sammlung, po angielsku Museum of Wax Moulages) to niewielkie muzeum uniwersyteckie, w którym zobaczysz woskowe odlewy chorób skóry. Placówką opiekują się Uniwersytet Zuryski i Szpital Uniwersytecki w Zurychu, a wstęp jest bezpłatny. Czym są moulage i co tu zobaczysz? Moulage to realistyczna kopia fragmentu ludzkiego ciała, wykonana z wosku i pomalowana tak, by wiernie oddawała wygląd zmiany chorobowej. Zanim powszechne stały się fotografie barwne, służyły lekarzom i studentom jako pomoc dydaktyczna. W Zurychu są to głównie modele chorób dermatologicznych: nowotworów skóry, schorzeń zawodowych i chorób wenerycznych. Całość liczy według różnych źródeł od ponad 1800 do prawie 2500 obiektów. Na wystawie pokazano około 600. Część ekspozycji to nadal kolekcja dydaktyczna dla studentów medycyny, część to wystawa dla zwiedzających, więc spodziewaj się raczej wnętrza szkoleniowego niż klasycznej galerii. Widoki bywają mocne, ale to rzetelna, naukowa dokumentacja. Skąd się wzięła kolekcja? Zbiór powstał razem z kliniką dermatologiczną, rozbudowywaną od 1916 roku. Lotte Volger poznała technikę moulage w Berlinie, a potem zaczęła budować zurychską kolekcję. Modele wykonywano tu nieprzerwanie od 1917 roku. W latach 1919–1927 powstawały też moulages chirurgiczne. Technikę długo trzymano w tajemnicy: nie zapisywano jej, tylko przekazywano ustnie następcom Volger. Jak dotrzeć i kiedy odwiedzić? Muzeum mieści się przy Haldenbachstrasse 14, 8091 Zürich. Najwygodniej dojechać tramwajami linii 9 lub 10 do przystanku Haldenbach. Zwiedzisz je w środy w godzinach 14–18 oraz w soboty od 13 do 17. W pozostałe dni możliwa jest wizyta po umówieniu się, a dla grup organizuje się oprowadzanie. Kontakt telefoniczny: +41 44 255 56 85. Na obejrzenie całości wystarczy zwykle około godziny. Najczęstsze pytania Czy wstęp jest płatny? Nie, muzeum jest bezpłatne. Ile eksponatów można zobaczyć? Wystawiono około 600 moulages z kilkutysięcznego zbioru. Dokładna liczba całej kolekcji różni się w zależności od źródła. Czy to miejsce dla dzieci i osób wrażliwych? Modele przedstawiają realne zmiany chorobowe, także zaawansowane, więc nie każdemu będzie to odpowiadać. Dla młodszych dzieci to raczej nie jest dobry cel. Czy trzeba się umawiać? W środy i soboty w godzinach otwarcia nie. W inne dni wizyta wymaga wcześniejszego uzgodnienia, podobnie jak zwiedzanie z przewodnikiem w grupie.
-
Jurassica Museum (building)
Porrentruy
Jurassica Museum w Porrentruy to budynek muzeum przyrodniczego w kantonie Jura w Szwajcarii, część wielolokalizacyjnej instytucji Jurassica. Placówka opowiada o przyrodzie i dziejach geologicznych łuku jurajskiego, a tuż obok rozciągają się szklarnie i parki ogrodu botanicznego. Czym jest Jurassica? Jurassica to instytucja naukowo-turystyczna prowadzona przez Fundację Jules'a Thurmanna, nazwaną na cześć botanika i geologa. Dwa filary jej działalności to paleontologia i botanika. W Szwajcarii uchodzi za punkt odniesienia w badaniach nauk o Ziemi i przyrodzie regionu Jury. Muzeum wchodzi w skład kompleksu obejmującego także ogród botaniczny i stanowisko wykopaliskowe. Co zobaczysz w muzeum? Ekspozycja przybliża historię naturalnego dziedzictwa Jury. Zobaczysz skamieniałości morskich zwierząt, wypchane zwierzęta żyjące w regionie oraz minerały. Zbiory instytucji liczą według szwajcarskiego portalu turystycznego blisko 130 tysięcy okazów. Muzeum mieści się w budynku w centrum Porrentruy, w sąsiedztwie dawnych zabudowań jezuickich i ogrodu. Skąd wzięła się nazwa i dinozaury? Początki sięgają roku 2002, gdy podczas budowy autostrady Transjurane odkryto ślady dinozaurów. Program badawczy nosił początkowo nazwę PaléoJura. Później przemianowano go na Jurassica, aby nazwa nie kojarzyła się wyłącznie z dinozaurami i obejmowała całe przyrodnicze dziedzictwo regionu. Co jeszcze zwiedzić w pobliżu? Ogród botaniczny – według szwajcarskich źródeł turystycznych ma ponad dwa stulecia i jest drugim najstarszym ogrodem botanicznym w kraju po bazylejskim. Szklarnie i parki leżą obok muzeum. Banné – stanowisko, gdzie goście mogą samodzielnie szukać skamieniałości morskich. Znajduje się około kilometra od muzeum. Stare miasto Porrentruy – spacer po historycznym centrum z barokowymi budynkami łatwo połączyć z wizytą. Jak zaplanować wizytę? Porrentruy leży w północno-zachodniej Szwajcarii, w pobliżu granicy z Francją, i jest dobrze skomunikowane koleją z Delémont oraz Bazyleą z przesiadkami. Muzeum i ogród znajdują się blisko siebie, więc można je zwiedzić podczas jednej wizyty. Godziny otwarcia i ceny biletów w różnych źródłach się różnią, a portal MySwitzerland podaje okres zamknięcia obiektu, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualne informacje na stronie jurassica.ch lub zapytaj pod adresem [email protected]. Najlepszy czas na ogród i wykopaliska to sezon wiosenno-jesienny, od kwietnia do października. Najczęstsze pytania Czy w Jurassica zobaczę dinozaury? Instytucja wywodzi się z badań śladów dinozaurów odkrytych w Jurze, ale ekspozycja obejmuje szersze dziedzictwo przyrodnicze: skamieniałości morskie, zwierzęta regionu i minerały. Czy da się samodzielnie szukać skamieniałości? Tak. Na stanowisku Banné, około kilometra od muzeum, odwiedzający mogą poszukiwać skamieniałości morskich. Czy muzeum jest w jednym miejscu z ogrodem botanicznym? Są bardzo blisko siebie. Szklarnie i parki ogrodu botanicznego sąsiadują z budynkiem muzeum. Gdzie sprawdzić aktualne godziny i ceny? Na oficjalnej stronie jurassica.ch. Dane w serwisach turystycznych bywają rozbieżne. Czym jest Jurassica Museum w Porrentruy? Jest to budynek muzeum przyrodniczego, w którym prezentowane jest geologiczne i biologiczne dziedzictwo łuku jurajskiego.
-
Cantonal Museum of Natural History
Muzeum Historii Naturalnej Kantonu Ticino (Museo cantonale di storia naturale) to bezpłatne muzeum przyrodnicze w Lugano, w południowej Szwajcarii. Mieści się przy Viale Carlo Cattaneo 4 i prowadzi je kanton Ticino. Ekspozycja pokazuje przyrodę regionu alpejsko-śródziemnomorskiego: od zwierząt i roślin po skały, minerały i skamieniałości. Co zobaczysz w muzeum? Stała wystawa zajmuje około 1100 m². Jej główną część tworzą duże rekonstrukcje środowisk naturalnych, czyli dioramy. Pokazują one najbardziej charakterystyczne gatunki zwierząt i roślin kantonu w ich siedliskach, więc łatwo zrozumieć, czym różni się świat alpejskich stoków od cieplejszych dolin południa. Osobne sekcje poświęcono skałom, minerałom i skamieniałościom. Wśród eksponatów znajdują się szczątki gadów z Monte San Giorgio, góry nad Jeziorem Lugano. Ta okolica należy do najważniejszych w Europie stanowisk skamieniałości z okresu triasu i jest wpisana na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jeśli interesuje cię paleontologia, ta część będzie dla ciebie głównym powodem wizyty. Wyróżnia się również rozbudowany dział grzybów. W muzeum zobaczysz zatem nie tylko okazy zwierząt, lecz także świat organizmów, które na co dzień łatwo przeoczyć. Jaka jest historia zbiorów? Początki instytucji sięgają XIX wieku, kiedy przyrodnik Luigi Lavizzari przekazał kantonowi swoje kolekcje, a władze Ticino powołały na ich bazie muzeum. Dziś placówka opiekuje się ponad pół milionem obiektów: minerałów, skał, skamieniałości, zwierząt, roślin i grzybów. Ma też specjalistyczną bibliotekę. Muzeum działa równolegle jako ośrodek badawczy, a nie wyłącznie sala wystawowa, dlatego większość zbiorów znajduje się w magazynach. Jak dotrzeć i kiedy odwiedzić? Muzeum leży w Lugano pod adresem Viale Carlo Cattaneo 4, 6900 Lugano. Z centrum miasta dojdziesz tam pieszo lub dojedziesz komunikacją miejską. Wstęp jest bezpłatny. Zwykle placówka otwiera się przed południem i po przerwie wczesnym popołudniem, mniej więcej w godzinach 9–12 i 14–17, z dniem wolnym w tygodniu oraz w święta. Dokładne dni sprawdź przed wyjazdem na stronie kantonu (ti.ch/mcsn) lub pod numerem 091 815 47 61. Zwiedzanie zajmuje zwykle od godziny do dwóch. To dobry pomysł na deszczowy dzień nad jeziorem. Muzeum szczególnie spodoba się rodzinom z dziećmi, które lubią dioramy ze zwierzętami, oraz osobom planującym wyprawę na Monte San Giorgio, bo wizyta pomaga zrozumieć kontekst tamtejszych znalezisk. Najczęstsze pytania Czy wstęp jest płatny? Nie, wstęp do muzeum jest bezpłatny. Gdzie znajduje się Museo cantonale di storia naturale? W Lugano, w kantonie Ticino, przy Viale Carlo Cattaneo 4. Czy to dobre miejsce dla dzieci? Tak. Dioramy ze zwierzętami i roślinami oraz skamieniałości gadów są czytelne także dla młodszych zwiedzających. Ile czasu zarezerwować na wizytę? Na stałą wystawę wystarczy od jednej do dwóch godzin. Jakie godziny otwarcia obowiązują? Zwykle 9–12 i 14–17, z jednym dniem wolnym w tygodniu i w święta. Aktualne dane podaje strona ti.ch/mcsn.
-
focusTerra
Zürich
focusTerra w Zurychu to ośrodek popularyzujący nauki o Ziemi, prowadzony przez uczelnię ETH Zürich. Mieści się przy Sonneggstrasse 5, w dzielnicy uniwersyteckiej nad centrum miasta, i można go zwiedzać bez biletu. To dobry przystanek dla rodzin i każdego, kto chce zobaczyć, jak naukowcy tłumaczą trzęsienia ziemi, minerały i historię planety. Co zobaczysz w focusTerra? Stała ekspozycja pokazuje okazy z kolekcji nauk o Ziemi ETH: minerały i skamieniałości, ułożone tak, by laik zrozumiał, skąd się biorą i co mówią o przeszłości Ziemi. Poza nią regularnie zmieniają się wystawy czasowe, więc przy kolejnej wizycie program bywa inny. Czym jest symulator trzęsień ziemi? Największą atrakcją jest symulator wstrząsów. Urządzenie waży ponad trzy tony i odtwarza ruch gruntu podczas trzęsień ziemi aż do magnitudy 8. Do kabiny wchodzi się w czasie publicznego oprowadzania w niedzielę, między 11:00 a 16:00. Dzieci w wieku 5–11 lat mogą skorzystać wyłącznie z opiekunem. Symulator nie jest przeznaczony dla maluchów poniżej 5 lat, osób z problemami kręgosłupa lub karku ani dla kobiet w zaawansowanej ciąży. Jak dotrzeć na Sonneggstrasse 5? Najwygodniej tramwajem: linie 6, 9 i 10 zatrzymują się na przystanku ETH/Universitätsspital, kilka minut pieszo od budynku. Z dworca głównego Zürich HB to krótki spacer w górę lub jedna przejażdżka tramwajem. Współrzędne obiektu to około 47,3778 N, 8,5477 E. Kiedy przyjechać i ile to kosztuje? Wstęp jest bezpłatny. W dni robocze ośrodek jest otwarty zwykle od 9:00 do 17:00, a w niedzielę odbywają się oprowadzania z symulatorem. Zaplanuj około godziny do dwóch, a w niedzielę dłużej, jeśli chcesz wejść do symulatora. Przed wyjazdem sprawdź aktualne godziny na stronie focusterra.ethz.ch, bo w święta i podczas przebudowy wystaw mogą się różnić. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Pobliski taras Polybahn i główny budynek ETH oferują widok na starówkę, jezioro i Alpy. Niedaleko leży też Uniwersytet Zuryski oraz Niederdorf z kawiarniami i sklepami. Najczęstsze pytania Czy wstęp do focusTerra jest płatny? Nie, wstęp jest wolny. Kiedy mogę wejść do symulatora trzęsień ziemi? W czasie publicznego oprowadzania w niedzielę, między 11:00 a 16:00. Czy to miejsce nadaje się dla dzieci? Tak, ekspozycja jest przyjazna rodzinom. Do symulatora dzieci od 5 do 11 lat wchodzą z dorosłym. Jak dojechać komunikacją miejską? Tramwajami 6, 9 lub 10 do przystanku ETH/Universitätsspital.
-
fossils museum of Monte San Giorgio
Mendrisio
Muzeum skamieniałości Monte San Giorgio (Museo dei fossili del Monte San Giorgio) to placówka w miejscowości Meride, w gminie Mendrisio w szwajcarskim kantonie Ticino. Pokazuje skamieniałości z góry Monte San Giorgio, jednego z najważniejszych na świecie stanowisk paleontologicznych z okresu triasu, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Co zobaczysz w muzeum? Ekspozycja zajmuje cztery kondygnacje i odtwarza morze oraz wybrzeże, które w triasie znajdowały się na terenie dzisiejszego południowego Ticino. Zbiory obejmują skamieniałości zwierząt i roślin wydobytych w okolicznych złożach: gady morskie, ryby i bezkręgowce. Zwiedzających wita rekonstrukcja Ticinosuchusa, gada o długości około 2,5 m. Dlaczego Monte San Giorgio jest tak ważne? Góra znana jest z wyjątkowo dobrze zachowanych szczątków życia morskiego sprzed ponad 240 milionów lat. Szwajcarska część została wpisana na listę UNESCO w 2003 roku, a włoska w 2010 roku. Badania prowadzili tu paleontolodzy z Uniwersytetu w Zurychu, Bernhard Peyer i Emil Kuhn-Schnider, a muzeum działa w Meride od 1973 roku. Obecnie zarządza nim Fondazione del Monte San Giorgio. Jaki jest budynek? Obecny kształt muzeum zawdzięcza projektowi Mario Botty, znanego architekta z Ticino, który przebudował i rozbudował obiekt. Otwarcie po zmianach odbyło się 13 października 2012 roku. Rocznie muzeum odwiedza około 10 tysięcy osób, a w 2021 roku odnotowano 21 200 wejść. Jak dojechać do Meride? Adres muzeum to Via Bernardo Peyer 9, 6866 Meride. Pociągiem dojedziesz do Mendrisio, stamtąd autobusem linii 524 z przystanku przy dworcu w kierunku Meride paese. Bezpłatny parking znajduje się około 450 m od muzeum, a płatny około 230 m. Kiedy odwiedzić i ile to kosztuje? Muzeum jest zwykle czynne od wtorku do niedzieli w godzinach 9:00–17:00, a zamknięte w dniach 24, 25 i 31 grudnia oraz 1 stycznia. Bilet normalny kosztował 12 CHF, ulgowy 10 CHF, dzieci w wieku 6–16 lat płacą 6 CHF, a młodsze wchodzą bezpłatnie. Dostępny jest bilet rodzinny i audioprzewodnik. Zwiedzanie z przewodnikiem trwa około 90 minut. Aktualne godziny i ceny sprawdź na stronie museodeifossili.ch. Najczęstsze pytania Gdzie leży muzeum? We wsi Meride w gminie Mendrisio, w południowej części kantonu Ticino. Czy muzeum jest związane z UNESCO? Tak. Skamieniałości pochodzą z Monte San Giorgio, wpisanego na listę UNESCO w 2003 roku (część włoska w 2010). Kto zaprojektował obecny budynek? Przebudowę i rozbudowę zaprojektował Mario Botta, a otwarcie nastąpiło w październiku 2012 roku. Jak dojechać bez samochodu? Pociągiem do Mendrisio, następnie autobusem nr 524 do Meride.
-
Sauriermuseum Frick
Frick
Sauriermuseum Frick (Muzeum Dinozaurów we Frick) to niewielkie muzeum paleontologiczne w miejscowości Frick w kantonie Argowia w północnej Szwajcarii. Stoi tuż obok glinianki Gruhalde, skąd pochodzi większość eksponatów, i pokazuje szkielety dinozaurów żyjących ponad 200 milionów lat temu. Co zobaczysz w muzeum? Gwiazdą ekspozycji jest plateozaur (Plateosaurus engelhardti), roślinożerny dinozaur osiągający 6–8 metrów długości. Według informacji szwajcarskiej organizacji turystycznej to jedyne muzeum w kraju, w którym stoi kompletny szkielet tego gatunku. Obok znajdziesz kości i zęby wydobyte z pobliskiej glinianki oraz szczątki pierwszego w Szwajcarii dinozaura drapieżnego. Osobną atrakcją jest młody plateozaur o przezwisku „Fabian”. Jego niemal pełny szkielet opisali paleontolodzy z Uniwersytetu w Bonn. Krótki film opowiada o odkryciu fricktalskich dinozaurów. Skąd w Frick tyle dinozaurów? Historia zaczęła się w 1962 roku. Ernst Wälchli, pracownik laboratorium zakładów Tonwerke Keller i pasjonat minerałów, zauważył w glinie niebieskofioletowe kawałki skały ze strukturą kości. Uniwersytet w Zurychu zainteresował się znaleziskiem, lecz odradził wydobycie, bo materiał kruszył się w rękach. Z czasem okazało się, że Gruhalde to wyjątkowe stanowisko. Warstwa z dinozaurami ma zaledwie około metra grubości, a szkielet trafia się w niej średnio co 10 metrów. Władze Argowii podkreślają, że na północ od Alp nie ma drugiego miejsca o takiej gęstości znalezisk. Wydobyciem zajmuje się lokalna komisja saurierska wspólnie z operatorem glinianki, przy wsparciu finansowym kantonu. W 2017 roku ekipa badaczy odkopała tu także kości niewielkiego, około 1,5-metrowego drapieżnika, który może należeć do nieopisanego dotąd gatunku. Szkielet miał trafić do badań na Uniwersytet w Zurychu. Czy można samemu szukać skamieniałości? Tak. Przy muzeum wyznaczono strefę w glince Gruhalde, w której zwiedzający mogą sami szukać okazów. Wejście nie wymaga wcześniejszego zapisu. Od muzeum do miejsca wykopalisk prowadzi ścieżka dydaktyczna o dinozaurach. Cała wizyta z muzeum, ścieżką i poszukiwaniami zajmuje od 2 do 4 godzin. Jak dotrzeć i kiedy przyjechać? Frick leży w górnym Fricktalu (okręg Laufenburg), na trasie między Bazyleą a Zurychem, co ułatwia dojazd koleją lub samochodem. Muzeum znajduje się na skraju miejscowości, przy glinianie. Według informacji kantonu Argowia placówka jest otwarta w niedziele od 14:00 do 17:00. Przed wyjazdem sprawdź aktualne godziny i ceny na stronie muzeum, bo grupy i szkoły mogą umawiać się osobno. Poszukiwania w glinie najlepiej planować przy suchej pogodzie, kiedy teren jest przystępny. Najczęstsze pytania Czy muzeum nadaje się dla dzieci? Tak. Dzieci oglądają szkielety w skali naturalnej, a na zewnątrz mogą szukać własnych skamieniałości i przejść ścieżką tematyczną. Jaki dinozaur jest najważniejszy w kolekcji? Plateozaur, długi na 6–8 metrów roślinożerca sprzed ponad 200 milionów lat. Kompletny szkielet jest unikatem w skali Szwajcarii. Czy trzeba rezerwować wizytę w glince Gruhalde? Nie. Strefę poszukiwań można odwiedzić bez zapowiedzi. Ile czasu zarezerwować? Od 2 do 4 godzin, jeśli łączysz muzeum, ścieżkę dydaktyczną i szukanie okazów.
-
Zoological museum of the university of Zurich
Zürich
Muzeum Zoologiczne Uniwersytetu w Zurychu (Zoologisches Museum der Universität Zürich) w Zurychu to jedna z największych szwajcarskich kolekcji zoologicznych, dostępna dla zwiedzających bez opłat. Od marca 2024 działa w ramach Muzeum Historii Naturalnej Uniwersytetu w Zurychu, które połączyło je z Muzeum Paleontologicznym. Adres to Karl-Schmid-Strasse 4, w uniwersyteckiej dzielnicy nad centrum miasta. Co zobaczysz w muzeum? Ekspozycja pokazuje świat zwierząt na przykładzie preparatów i szkieletów. Według portali turystycznych zwiedzający oglądają okazy ponad 1500 gatunków. Zwierzęta lokalne i towarzyszące człowiekowi stoją na parterze, a fauna z innych regionów świata znajduje się na niższej kondygnacji. Całe zbiory są znacznie większe i obejmują dziesiątki tysięcy gatunków, ale większość trafia do magazynów i badań naukowych. Osobną atrakcją jest wystawa stała „Masterpieces”: 50 skamieniałości z Muzeum Dinozaurów w Aathal, wypożyczonych długoterminowo i pokazanych w nowo wybudowanej „skarbcowej” sali. To dobry punkt dla osób, które lubią paleontologię, a dzięki połączeniu muzeów w jednej wizycie zobaczysz zarówno żywe, jak i wymarłe gatunki. Jaka jest historia kolekcji? Podstawę zbiorów stworzyło Towarzystwo Badaczy Przyrody w Zurychu, założone w 1746 roku. W 1833 roku kolekcję włączono do świeżo utworzonego uniwersytetu, a w 1837 roku przejął ją kanton Zurych. W latach 1864–1914 uniwersytet mieścił się w budynku Politechniki Federalnej i muzeum przeniosło się razem z nim. W 2016 roku muzeum odwiedziło około 143 tysięcy osób, co plasuje je wśród najczęściej odwiedzanych miejsc tego typu w mieście. Jak dojechać? Muzeum leży niedaleko głównego kampusu ETH i uniwersytetu. Tramwajami 6, 9 lub 10 dojedziesz do przystanku ETH/Universitätsspital, a tramwajem 8 do przystanku Platte. Z dworca głównego to krótki przejazd, a do starego miasta można też dojść pieszo. Kiedy przyjechać i ile to kosztuje? Muzeum jest otwarte od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00–17:00, a w czwartki do 20:00 (z krótką przerwą 17:00–17:30). W poniedziałki jest zamknięte. Nie działa także w Boże Narodzenie, w Sylwestra i Nowy Rok, w Poniedziałek Wielkanocny i Zielonoświątkowy, 1 maja oraz 1 sierpnia. Wstęp jest bezpłatny, a fotografowanie dozwolone wyłącznie do użytku prywatnego. Godziny mogą się zmieniać, dlatego przed wizytą sprawdź stronę muzeum. Dla kogo jest to miejsce? Szczególnie dla rodzin z dziećmi, bo okazy stoją blisko i wystarczy około godziny, by obejrzeć główne sale. Czwartkowe wieczory to dobry termin, gdy w ciągu dnia brakuje czasu. Miłośnicy nauki znajdą tu także elementy badań prowadzonych przez uniwersytet. Najczęstsze pytania Czy wstęp do muzeum jest płatny? Nie, wstęp jest wolny. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Zwykle wystarczy od godziny do dwóch, zależnie od zainteresowań i tego, czy oglądasz też wystawę skamieniałości. Czy muzeum jest czynne w poniedziałek? Nie. Otwarte jest od wtorku do niedzieli, a w czwartki do 20:00. Czy w muzeum można robić zdjęcia? Tak, ale tylko do prywatnego użytku.
-
Musée d'histoire des sciences de la Ville de Genève
Genewa
Musée d'histoire des sciences de la Ville de Genève to małe, bezpłatne muzeum w Genewie, w którym zobaczysz instrumenty naukowe używane przez genewskich uczonych od XVII do XIX wieku. Mieści się w klasycystycznej Villa Bartholoni z 1830 roku, w parku Parc de La Perle du Lac nad brzegiem Jeziora Genewskiego. Co zobaczysz w muzeum? Zbiory pochodzą z gabinetów naukowych dawnych genewskich badaczy i są ułożone tematycznie. Astronomia – teleskopy, planetaria i astrolabia, w dużej części z dawnego obserwatorium założonego w 1772 roku. Fizyka – baterie elektryczne, mikroskopy i przyrządy z gabinetów fizycznych rodzin Pictet, Chapeaurouge i Senebier oraz kolekcja związana z Horace-Bénédictem de Saussure'em. Nawigacja i geodezja – sekstanty, oktanty, kompasy, graniometry, teodolity i alidady. Medycyna – stetoskopy, zestawy chirurgiczne i modele anatomiczne. Meteorologia – higrometry i barometry. Wśród eksponatów jest higrometr Saussure'a, przyrząd do pomiaru wilgotności powietrza. Ekspozycje czasowe poświęcone są wybranym zagadnieniom naukowym, więc przed wizytą warto sprawdzić aktualny program. Dlaczego warto zajrzeć do samej willi? Villa Bartholoni to jeden z najładniejszych neoklasycystycznych budynków nad genewskim jeziorem. Wnętrza i otoczenie stanowią część wizyty: po obejrzeniu zbiorów możesz przejść się alejkami parku Perle du Lac, tuż przy wodzie. Jak dotrzeć? Adres to Rue de Lausanne 128, 1202 Genewa. Muzeum leży po prawej stronie jeziora, w dzielnicy Pâquis, na północ od centrum, przy głównej ulicy prowadzącej w stronę Palais des Nations. Z okolic dworca Cornavin dojdziesz tu pieszo spacerem przez Pâquis, a dojazd komunikacją miejską ułatwiają przystanki przy Rue de Lausanne i parku. Kiedy przyjechać i ile to kosztuje? Wstęp jest wolny dla wszystkich. Muzeum czynne jest od środy do poniedziałku w godzinach 10:00–17:00, a we wtorki zamknięte. Aktualne godziny sprawdzisz na stronie ville-ge.ch/mhs lub telefonicznie pod numerem +41 22 418 50 60. Na zwiedzanie wystarczy godzina; w ładną pogodę dołóż czas na park. Najczęstsze pytania Czy wejście do Musée d'histoire des sciences jest płatne? Nie. Muzeum jest bezpłatne dla wszystkich zwiedzających. W który dzień muzeum jest zamknięte? We wtorki. Pozostałe dni tygodnia otwarte jest od 10:00 do 17:00. Ile czasu zająć na zwiedzanie? Około godziny. To niewielkie muzeum, dlatego łatwo połączyć je ze spacerem po parku Perle du Lac i nabrzeżu jeziora. Co jest najciekawszym eksponatem? Największe wrażenie robią instrumenty astronomiczne z dawnego obserwatorium oraz przyrządy związane z de Saussure'em, genewskim przyrodnikiem i pionierem badań Alp.
-
Naturmuseum Winterthur
Winterthur
Naturmuseum Winterthur (Muzeum Przyrody w Winterthur) to miejskie muzeum historii naturalnej przy Museumstrasse 52, kilka minut od centrum Winterthuru w kantonie Zurych. Placówka działa od 1917 roku i jest jednym z najchętniej odwiedzanych muzeów miasta, szczególnie przez rodziny z dziećmi. Co zobaczysz w Naturmuseum Winterthur? Wystawa stała opowiada o przyrodzie najbliższej okolicy. Zwiedzający poznają lokalne siedliska wraz z żyjącymi tam zwierzętami i roślinami, dowiadują się, jak kształtował się krajobraz regionu, oglądają minerały i skały oraz modele szwajcarskich gór. Osobny wątek to skamieniałości, między innymi z łupków posydoniowych i z węgla w molasie koło Elgg. Ekspozycja rozłożona jest na dwóch piętrach. Wystawa stała zdobyła w 2006 roku nagrodę Prix Expo przyznawaną przez Szwajcarską Akademię Nauk Przyrodniczych, a w 2007 roku była nominowana do tytułu Europejskiego Muzeum Roku. Zbiory muzeum, obejmujące kolekcje przyrodnicze, geologiczne i etnologiczne miasta, liczą ponad 125 000 obiektów. Na bieżąco pokazywane są też wystawy czasowe, a w programie są wykłady i oprowadzania. Czy muzeum jest dobre dla dzieci? Tak. Na terenie muzeum działa Kindermuseum Kerala, gdzie najmłodsi poznają przyrodę przez zabawę i dotyk. Jest też Naturfundbüro, czyli punkt, w którym można przynieść znalezioną skałę, skamielinę czy inny przyrodniczy okaz i poprosić o pomoc w jego rozpoznaniu. Jak dotrzeć i kiedy przyjść? Muzeum leży przy Museumstrasse 52, 8400 Winterthur, w dzielnicy kulturalnej miasta, w której znajdziesz także inne muzea. Z dworca głównego dojdziesz pieszo lub dojedziesz lokalnym autobusem. Według informacji miasta z 2025 roku muzeum jest otwarte od środy do niedzieli w godzinach 10-17, we wtorki do 20:00, a w poniedziałki jest zamknięte. Przed wizytą sprawdź stronę natur.winterthur.ch, bo tam publikowane są wyjątki od tego grafiku. Ile kosztuje wejście? Bilet normalny kosztuje 5 CHF, ulgowy 3 CHF. Wstęp jest bezpłatny dla osób poniżej 16. roku życia, szwajcarskich klas szkolnych z nauczycielem, instytucji społecznych i członków Museumsgesellschaft Winterthur. Muzeum można też zwiedzić z Museumspass Winterthur. Najczęstsze pytania Ile czasu zająć na zwiedzanie? Na wystawę stałą wystarczy 1,5-2 godziny. Z dziećmi i wizytą w Kindermuseum Kerala warto zarezerwować więcej czasu. Czy wstęp jest płatny? Tak, 5 CHF za bilet normalny. Dzieci i młodzież do 16 lat wchodzą bezpłatnie. Czy jest otwarte w poniedziałek? Nie, w poniedziałki muzeum jest zamknięte. We wtorki działa najdłużej, do 20:00. Co tu wyróżnia się na tle innych muzeów przyrodniczych? Skupienie na przyrodzie regionu: lokalne siedliska, geologia i skamieniałości z okolic Winterthuru, a także nagradzana wystawa stała.
-
Naturzentrum Thurauen
Flaach
Naturzentrum Thurauen w Flaach (kanton Zurych) to centrum przyrodnicze, które służy za punkt wyjścia do największego obszaru łęgów w szwajcarskim Mittellandzie. Znajdziesz tu interaktywną wystawę o rzece Thur, ścieżkę edukacyjną prowadzącą przez las łęgowy i program zajęć dla rodzin. Co zobaczysz w Naturzentrum Thurauen? Wystawa stała opowiada o życiu w dolinie rzecznej i o losach Thur. Rzekę najpierw uregulowano i wyprostowano, a potem przywrócono jej bardziej naturalny bieg. Ekspozycja jest interaktywna, więc dobrze sprawdza się z dziećmi. Co sezon pojawia się wystawa czasowa. W 2026 roku poświęcono ją zimorodkowi, który gnieździ się nad Thur. Na zewnątrz czeka ścieżka edukacyjna z 14 stanowiskami. Prowadzi przez naturalny las łęgowy, gdzie widać, jak woda kształtuje brzegi, starorzecza i roślinność. Sam obszar łęgów jest ogólnodostępny, a spacer po nim nie wymaga biletu. Jak dojechać do Flaach? Centrum leży przy Steubisallmend 3, 8416 Flaach, w regionie Weinland na północy kantonu Zurych. Autobusem dojedziesz do przystanku „Flaach, Ziegelhütte”. Stamtąd do budynku idzie się około dziesięciu minut. Rozkłady jazdy sprawdzisz w aplikacji ZVV lub na stronie SBB. Kiedy przyjechać i ile kosztuje wstęp? Wystawa i ścieżka działają sezonowo, od początku kwietnia do połowy października. W sezonie 2026 godziny były następujące: od środy do soboty 13:00–17:00, w niedziele i święta 11:00–17:00. Latem, od połowy lipca do połowy sierpnia, centrum otwierano dodatkowo we wtorki po południu. Godziny na kolejne sezony sprawdź na naturzentrum-thurauen.ch lub pod numerem 052 355 15 55. Bilet normalny kosztuje 7 CHF, ulgowy (legitymacja studencka, osoby z niepełnosprawnością) 5 CHF, bilet rodzinny 15 CHF. Dzieci do 6 lat wchodzą bezpłatnie. Posiadacze ZVV-ActionPass mają wstęp wolny. Co jeszcze warto wiedzieć przed wizytą? Najlepszy czas na spacer po łęgach to wiosna i wczesne lato, kiedy ptaki są najbardziej aktywne. Weź wygodne buty, bo ścieżki prowadzą przez teren naturalny i po deszczu bywają błotniste. Placówka organizuje też wycieczki z przewodnikiem i wydarzenia sezonowe, a program publikuje PanEco, organizacja związana z centrum. Najczęstsze pytania Czy do łęgów Thurauen trzeba mieć bilet? Nie. Obszar przyrodniczy jest otwarty. Bilet kupujesz tylko na wystawę i ścieżkę edukacyjną przy centrum. Czy to dobre miejsce dla dzieci? Tak. Wystawa jest interaktywna, a ścieżka ma 14 stanowisk. Dzieci do 6 lat nie płacą za wstęp. Czy centrum działa zimą? Wystawa jest otwarta sezonowo, od kwietnia do października. Poza sezonem możesz spacerować po okolicznych łęgach. Jak dojechać bez samochodu? Autobusem do przystanku „Flaach, Ziegelhütte”, potem około dziesięciu minut pieszo.
-
Besucherzentrum psi forum
Siggenthal Station
Besucherzentrum psi forum to centrum dla odwiedzających Instytutu Paula Scherrera (PSI), położone przy Forschungsstrasse 111 w Villigen PSI w kantonie Argowia, kilka kilometrów od Siggenthal Station. Instytut zajmuje się badaniami nad materią, materiałami i zdrowiem człowieka, a psi forum pokazuje tę naukę zwiedzającym bez wchodzenia do laboratoriów. Wstęp jest bezpłatny. Co zobaczysz w psi forum? Główną atrakcją jest wystawa „Zu Besuch bei Forschenden" (w wolnym tłumaczeniu: wizyta u badaczy). Składa się z 13 tematycznych stanowisk, przy których poznasz kierunki pracy instytutu w badaniach nad materią, materiałami i zdrowiem. Całość uzupełniają filmy 3D, przygotowane na potrzeby centrum. Zwiedzanie na własną rękę nie wymaga wcześniejszej rezerwacji. Wystawa jest przystępna także dla osób bez wykształcenia przyrodniczego. Sprawdza się u rodzin ze starszymi dziećmi, uczniów i wszystkich, których ciekawi, czym zajmuje się duży szwajcarski ośrodek badawczy. Kiedy jest otwarte? Centrum przyjmuje gości od poniedziałku do piątku oraz w niedzielę, w godzinach 13:00–17:00. W soboty i w dni świąteczne jest zamknięte. Godziny warto potwierdzić przed wyjazdem na stronie psi.ch lub telefonicznie pod numerem +41 56 310 21 00 (e-mail: [email protected]). Jak dojechać? Adres: Forschungsstrasse 111, 5232 Villigen PSI. Najbliższy przystanek autobusowy to „Villigen PSI Ost", położony zaledwie kilka minut spacerem od wejścia. Dojazd z okolic Siggenthal Station i Baden jest możliwy komunikacją publiczną. Czy można zwiedzać z przewodnikiem? Tak, ale oferta dotyczy grup. Prowadzone wizyty są przeznaczone dla grup liczących od 12 do 50 osób. Pełna wersja trwa od dwóch do trzech godzin i obejmuje także obiekty badawcze instytutu. Dostępna jest też krótsza, 90-minutowa wersja realizowana wyłącznie w centrum dla odwiedzających. Oprowadzanie odbywa się po niemiecku, angielsku lub francusku, a inne języki można uzgodnić z zespołem. Rezerwacji dokonuje się przez formularz na stronie instytutu; terminy ustalane są w dni robocze od poniedziałku do soboty. Najczęstsze pytania Czy wstęp do psi forum jest płatny? Nie. Wejście na wystawę jest bezpłatne. Czy muszę rezerwować wizytę? Indywidualni goście nie muszą się zapisywać. Rezerwacja jest potrzebna tylko przy zwiedzaniu grupowym z przewodnikiem. Ile czasu zaplanować? Na samodzielne obejrzenie wystawy i filmów 3D wystarczy zwykle około godziny. Wizyta grupowa ze zwiedzaniem obiektów to nawet trzy godziny. W jakich językach jest wizyta z przewodnikiem? Standardowo po niemiecku, angielsku i francusku. Inne języki są możliwe po uzgodnieniu.
-
Stemmler Museum
Schaffhausen
Museum Stemmler w Schaffhausen to niewielkie muzeum przyrodnicze, ukryte w bocznej uliczce starówki przy Sporrengasse 7. Jego historia zaczyna się od jednego człowieka: Carla Stemmlera (1882–1971), z zawodu kuśnierza, a z przekonań wczesnego obrońcy przyrody i zwierząt. Muzeum otwarto w 1962 roku. Co zobaczysz w Museum Stemmler? Trzon ekspozycji stanowią preparaty zoologiczne: ptaki i ssaki z Europy oraz Syberii, a do tego czaszki, futra, skóry węży i zęby. Szczególne miejsce zajmują ptaki drapieżne, przede wszystkim orły przednie i orłosępy. Stemmler zebrał je jako głos sprzeciwu wobec ich tępienia, więc zbiór ma wymiar zarówno naukowy, jak i manifestu. Osobną ciekawostką jest mała pracownia kuśnierska, która przypomina o zawodzie założyciela. Wśród eksponatów jest też ostatnie gniazdo głuszca z Randen, wzgórz otaczających Schaffhausen. Dzięki temu możesz zobaczyć, jak wyglądała lokalna przyroda, zanim ten ptak zniknął z regionu. Jak dotrzeć na Sporrengasse 7? Muzeum leży w centrum starego miasta, kilka kroków od Vordergasse, głównej ulicy handlowej. Od dworca kolejowego w Schaffhausen dojdziesz tu pieszo w 5–10 minut. Wejście jest łatwo przeoczyć, bo budynek stoi w bocznej uliczce, więc warto mieć włączoną nawigację. Kiedy odwiedzić muzeum i ile to kosztuje? Według wykazu muzeów szwajcarskich (museums.ch) placówka jest otwarta w niedziele od 11:00 do 17:00. W innych terminach wejście jest możliwe tylko dla grup, po wcześniejszym umówieniu. Wstęp jest bezpłatny. Zwiedzanie z przewodnikiem dla grup kosztuje 150 CHF, a warsztaty dla klas szkolnych z kantonu Schaffhausen są darmowe. Kontakt telefoniczny: +41 52 625 88 46. Zwiedzanie zajmuje zwykle około godziny. Muzeum dobrze łączy się ze spacerem po starówce, a w pobliżu działa także Museum zu Allerheiligen, największa instytucja kulturalna miasta, którą informatory turystyczne często wymieniają obok Museum Stemmler. Dla kogo jest to miejsce? Dla osób interesujących się przyrodą, ornitologią i historią ochrony zwierząt. Rodziny z dziećmi docenią bliski kontakt z wypreparowanymi zwierzętami, a miłośnicy lokalnych ciekawostek zobaczą dawny zawód kuśnierza i świadectwo wczesnego ruchu ochrony przyrody w Szwajcarii. Zbiór jest kameralny, bez tłumów i bez opłat. Najczęstsze pytania Czy wstęp do Museum Stemmler jest płatny? Nie, wejście jest bezpłatne. Płacą wyłącznie grupy, które zamawiają zwiedzanie z przewodnikiem (150 CHF). Kiedy muzeum jest otwarte? W niedziele od 11:00 do 17:00. Grupy mogą umówić wizytę także w inne dni. Przed wyjazdem sprawdź aktualne godziny na stronie allerheiligen.ch. Gdzie dokładnie jest muzeum? Przy Sporrengasse 7 w Schaffhausen, w bocznej uliczce odchodzącej od Vordergasse, około 5–10 minut pieszo od dworca. Co jest najciekawszym eksponatem? Kolekcja ptaków drapieżnych, w tym orłów przednich i orłosępów, oraz ostatnie gniazdo głuszca z Randen.
-
Naturmuseum Thurgau
Frauenfeld
Naturmuseum Thurgau to kantonalne muzeum przyrodnicze w Frauenfeld, stolicy kantonu Turgowia w północno-wschodniej Szwajcarii. Mieści się w starym mieście, w budynku z XVIII wieku, a wstęp jest bezpłatny. To dobry przystanek na godzinę lub dwie, zwłaszcza dla rodzin z dziećmi. Co zobaczysz w Naturmuseum Thurgau? Stała wystawa zajmuje trzy piętra i obejmuje ponad 1500 preparatów oraz eksponatów roślin i zwierząt. Tematem przewodnim jest przyroda Turgowii, czyli regionu wokół Jeziora Bodeńskiego i doliny rzeki Thur. Wiele okazów pokazano w odtworzonych krajobrazach, dzięki czemu widać, w jakim środowisku żyją poszczególne gatunki. Ekspozycja jest bardziej regionalna niż encyklopedyczna: zamiast egzotycznych zwierząt zobaczysz to, co występuje w okolicy. Dla najmłodszych przygotowano stanowiska interaktywne, przy których można samodzielnie coś sprawdzić lub dotknąć. Muzeum nie jest wielkie, więc zwiedzanie nie męczy i łatwo połączyć je ze spacerem po mieście. Czy są wystawy czasowe? Tak. Poza wystawą stałą muzeum pokazuje wystawy czasowe poświęcone wybranym tematom przyrodniczym, a także organizuje wydarzenia towarzyszące. Według informacji instytucji jest ich dwie lub trzy w roku, uzupełnia je mała zmienna ekspozycja w gablocie. Aktualny program najlepiej sprawdzić na stronie naturmuseum.tg.ch. Jak dojechać i gdzie zaparkować? Muzeum leży w starówce Frauenfeld, około pięciu minut pieszo od dworca kolejowego SBB. Najwygodniej dojechać pociągiem i dojść na piechotę. Muzeum nie ma własnych miejsc parkingowych, więc jadąc samochodem, zostaw go na jednym z parkingów miejskich. Kiedy przyjechać i ile kosztuje wejście? Muzeum jest otwarte od wtorku do piątku w godzinach 14:00–17:00 oraz w soboty i niedziele od 13:00 do 17:00. W poniedziałki jest zamknięte. Wstęp na wystawy jest wolny; płatne bywają wyłącznie wydarzenia specjalne. Weekendowe popołudnia są najlepsze dla rodzin, a w dni powszednie zwykle spokojniej. Przed wizytą sprawdź godziny na stronie muzeum, bo mogą się zmienić. Czym różni się ten obiekt od innych muzeów we Frauenfeld? W Frauenfeld działają trzy muzea kantonalne: przyrodnicze, archeologiczne i historyczne. Naturmuseum Thurgau zajmuje się wyłącznie światem roślin i zwierząt oraz przyrodniczymi zbiorami kantonu. Jeśli interesują cię dzieje regionu lub znaleziska archeologiczne, wybierz pozostałe dwa. Wszystkie leżą w niewielkiej odległości, więc można zaplanować dzień z kilkoma przystankami. Najczęstsze pytania Czy wstęp do Naturmuseum Thurgau jest płatny? Nie. Wstęp na wystawy jest bezpłatny. Opłaty dotyczą tylko wybranych wydarzeń specjalnych. Ile czasu zająć na zwiedzanie? Na trzy piętra wystawy stałej wystarczy zwykle od godziny do dwóch. Z dziećmi i przy wystawie czasowej warto zarezerwować więcej czasu. Czy muzeum nadaje się dla dzieci? Tak. Ekspozycja pokazuje zwierzęta w odtworzonych krajobrazach, a dla dzieci przygotowano zajęcia interaktywne. Czy można zaparkować przy muzeum? Muzeum nie dysponuje własnymi miejscami parkingowymi. Z dworca SBB dojdziesz tu pieszo w około pięć minut, dlatego pociąg jest najprostszą opcją.
-
Globe of Science and Innovation
Meyrin
Globe of Science and Innovation w Meyrin to drewniany pawilon w kształcie ogromnej kuli, który stoi tuż przy wejściu na teren CERN, pod Genewą. Z daleka przypomina gigantyczną piłkę z naturalnego drewna i jest jednym z najłatwiej rozpoznawalnych budynków w okolicy. W środku działa bezpłatna wystawa o cząstkach elementarnych, dlatego to dobry punkt dla każdego, kto chce zajrzeć do świata fizyki bez rezerwacji i bez biletu. Co to za budynek? Globe ma około 27 metrów wysokości i 40 metrów średnicy. Dla porównania: tych rozmiarów jest kopuła bazyliki św. Piotra w Rzymie. Konstrukcję zaprojektowali genewscy architekci T. Büchi i H. Dessimoz, a zbudował ją konsorcjum jedenastu szwajcarskich firm specjalizujących się w konstrukcjach drewnianych. Obiekt powstał na szwajcarską wystawę narodową Expo.02 w Neuchâtel, a w 2004 roku przeniesiono go do obecnej lokalizacji naprzeciw recepcji CERN. Część drewna pochodziła z pawilonu Szwajcarii na wystawie światowej w Hanowerze. W źródłach pojawia się też wysokość 28 m, więc przy podawaniu liczb warto mówić „około 27 m". Co zobaczysz w środku? Na parterze mieści się stała wystawa „Universe of Particles" (Wszechświat cząstek). Prowadzi zwiedzających od najmniejszych składników materii aż do Wielkiego Wybuchu i pokazuje, jak fizycy badają to, z czego zbudowany jest świat. Wystawa jest multimedialna, więc nie trzeba znać fizyki, żeby coś z niej wynieść. Wstęp jest bezpłatny. Jak zwiedzać CERN razem z Globe? Globe stoi przy wejściu głównym, więc łatwo połączyć go z innymi atrakcjami. Naprzeciwko znajdziesz recepcję, a w pobliżu działa nowsze centrum CERN Science Gateway z własnymi wystawami i warsztatami. To osobny obiekt, więc planując dzień, sprawdź na stronie visit.cern, co akurat jest otwarte. Zwiedzanie laboratorium z przewodnikiem to inna oferta: trwa około dwóch godzin i wymaga wcześniejszej rezerwacji. Jak dojechać? Meyrin leży na północno-zachodnim skraju Genewy, kilka kilometrów od lotniska. Z centrum miasta najwygodniej dojechać tramwajem linii 18, który kończy bieg przy CERN, w pobliżu Globe. Dojazd zajmuje zwykle około pół godziny. Kiedy przyjechać? Godziny otwarcia w różnych źródłach różnią się, a CERN modyfikuje ofertę dla odwiedzających. Przed wyjazdem sprawdź aktualny harmonogram na oficjalnej stronie visit.cern. Wystawa w Globe jest w całości w pomieszczeniu, więc wizytę można zaplanować także na deszczowy dzień. Zwykle wystarcza na nią około godziny. Najczęstsze pytania Czy wstęp do Globe jest płatny? Nie. Stała wystawa „Universe of Particles" jest bezpłatna i nie wymaga biletu. Czy trzeba rezerwować wizytę? Na samą wystawę w Globe nie. Rezerwacja jest potrzebna na zwiedzanie laboratorium z przewodnikiem. Czy Globe to to samo co Science Gateway? Nie. Globe to drewniana kula przy wejściu do CERN, a Science Gateway to osobne, nowsze centrum dla odwiedzających z własnymi wystawami. Kto zaprojektował budynek i skąd się wziął? Projekt jest dziełem genewskich architektów T. Büchi i H. Dessimoza. Pawilon zbudowano na Expo.02 w Neuchâtel, a w 2004 roku ustawiono go przy CERN.
-
Anatomical Museum Basel
Basel
Muzeum Anatomiczne w Bazylei (Anatomisches Museum der Universität Basel) to uniwersyteckie muzeum w Bazylei, w którym zobaczysz oryginalne preparaty ludzkiego ciała i zbiory z historii anatomii. Mieści się przy Pestalozzistrasse 20, w uniwersyteckiej dzielnicy medycznej, niedaleko Starego Miasta. Co zobaczysz w Muzeum Anatomicznym w Bazylei? Trzon ekspozycji stanowią oryginalne preparaty fragmentów ciała, narządów i tkanek. Osobna część pokazuje rozwój prenatalny człowieka. Zbiór służy nauczaniu studentów medycyny, a jednocześnie jest otwarty dla publiczności. Najsłynniejszy eksponat to szkielet, który w 1543 roku w Bazylei przygotował Andreas Vesalius, twórca nowożytnej anatomii. Uchodzi za najstarszy zachowany preparat anatomiczny na świecie. Obok znajdziesz woskowe modele z okolic 1850 roku oraz preparaty skrawkowe Hansona Kelly'ego Corninga z około 1900 roku, pokazujące budowę ciała w przekrojach. Dlaczego to miejsce jest ważne w historii medycyny? Bazylea była w XVI wieku jednym z ośrodków europejskiej nauki i drukarstwa. Vesalius przyjechał tu, aby nadzorować druk swojego dzieła o budowie ludzkiego ciała, a preparację szkieletu wykonał w mieście. Dzięki temu muzeum łączy lokalną historię uniwersytetu z początkami nowoczesnej wiedzy o człowieku. Jak dotrzeć do muzeum? Adres to Pestalozzistrasse 20, 4056 Basel. Dojedziesz tramwajem linii 11 do przystanku St. Johanns-Tor albo autobusem linii 36 lub 38 do przystanku Metzerstrasse. Z okolic Starego Miasta to kilkanaście minut spaceru. Kiedy odwiedzić muzeum? Według informacji uniwersytetu i szwajcarskiego katalogu muzeów placówka jest otwarta od poniedziałku do piątku w godzinach 14-17 oraz w niedzielę w godzinach 10-16. W soboty i w święta przypadające w dni robocze jest zamknięta. Godziny i ceny biletów bywają aktualizowane, dlatego przed wyjazdem sprawdź stronę muzeum. Ekspozycja jest kameralna, na zwiedzanie wystarczy zwykle około godziny. Najczęstsze pytania Czy to muzeum jest odpowiednie dla dzieci? Eksponaty to prawdziwe preparaty ludzkie, więc ekspozycja bywa mocnym przeżyciem. Rodzice powinni ocenić, czy dziecko jest na to gotowe. Według szwajcarskiego katalogu muzeów dzieci do 11 lat wchodzą bezpłatnie. Gdzie obejrzeć szkielet Vesaliusa? Szkielet z 1543 roku należy do zbiorów muzeum i jest jego najbardziej znanym obiektem. Czy w muzeum można robić zdjęcia? Zasady fotografowania ustala muzeum. Zapytaj o nie przy wejściu albo sprawdź informacje na stronie uniwersytetu. Czy pomylę je z innymi muzeami w Bazylei? To odrębna instytucja uniwersytecka, niezwiązana z pobliskimi muzeami sztuki ani ze Skulpturhalle. Szukaj go pod nazwą Anatomisches Museum.
-
Naturmuseum Solothurn
Muzeum Historii Naturalnej w Solothurn (Naturmuseum Solothurn) to muzeum przyrodnicze w samym centrum Solothurn, przy Klosterplatz 2. Pokazuje świat zwierząt, roślin, skał i skamieniałości regionu, a przy tym nie kosztuje ani franka. Co zobaczysz w Naturmuseum Solothurn? Ekspozycja skupia się na przyrodzie okolic miasta i gór Jury. Wśród najcenniejszych eksponatów są skamieniałe żółwie liczące ponad 150 milionów lat, wydobyte w kamieniołomach należących do Solothurn. Obok leżą rozgwiazdy znalezione na wzgórzu Weissenstein, które dziś wznosi się nad miastem, a w jurajskim wieku było częścią dna morskiego. Osobny wątek to dinozaury. Okolice Lommiswil słyną ze śladów stóp dinozaurów zachowanych w skale. W muzeum znajdziesz duży odlew takiej ścieżki śladów, na którym dzieci mogą usiąść. Jura odgrywa w zbiorach główną rolę, a magazyny zawierają także naukowe kolekcje skamieniałości i śladów dinozaurów. Czy to dobre miejsce dla dzieci? Tak. Muzeum projektowano z myślą o rodzinach: ekspozycja jest czytelna, a wiele wystawionych zwierząt i przedmiotów wolno dotykać. Dzięki temu wizyta nie sprowadza się do oglądania przez szybę. Zwiedzanie jest na tyle zwarte, że spokojnie zmieścisz je między spacerem po starówce a obiadem. Kiedy odwiedzić i ile kosztuje wstęp? Według serwisów MySwitzerland i museums.ch muzeum otwarte jest od wtorku do soboty w godzinach 14.00–17.00, a w niedziele od 10.00 do 17.00. W poniedziałki nie wejdziesz. Wstęp jest bezpłatny, a datki są mile widziane. Grupy mogą umówić zwiedzanie z przewodnikiem. Pierwszej środy miesiąca organizowane są zwiedzania w porze lunchu. Przed wyjazdem sprawdź aktualne godziny na stronie naturmuseum-so.ch, bo w źródłach podano dwa różne numery telefonu muzeum i brak dat aktualizacji. Jak trafić? Muzeum stoi przy Klosterplatz 2 w Solothurn (współrzędne około 47,207 N, 7,539 E), na terenie starego miasta, które w całości zwiedzisz pieszo. Od dworca dojdziesz tu spacerem przez centrum. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Solothurn jest barokowym miastem nad Aarą, więc po muzeum warto przejść się uliczkami starówki. Widok na Jurę z wzgórza Weissenstein, znanego z muzealnych rozgwiazd, pozwala połączyć wizytę z wycieczką w teren. Najczęstsze pytania Czy wstęp do Naturmuseum Solothurn jest płatny? Nie. Wstęp jest wolny, można zostawić dobrowolny datek. Kiedy muzeum jest otwarte? Od wtorku do soboty od 14.00 do 17.00, w niedziele od 10.00 do 17.00. Czy można dotykać eksponatów? Tak, wiele wystawionych zwierząt i obiektów jest przeznaczonych do dotykania. Jakie są najsłynniejsze eksponaty? Skamieniałe żółwie z kamieniołomów Solothurn, rozgwiazdy z Weissenstein i odlew śladów dinozaurów z Lommiswil.
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.