Góry i szlaki w Niemczech
Lista 38 miejsc z kategorii Góry i szlaki w Niemczech — z opisami, zdjęciami i wizytami od społeczności NextOnTrip. Miejsca rozmieszczone są w 35 miejscowościach. Najpopularniejsze miejsca według społeczności: Kreuzberg, Burgstetten, Kleiner Ravensberg.
-
Skiliftkarussell Winterberg
Winterberg
Skiliftkarussell Winterberg to jeden z największych ośrodków narciarskich w środkowych Niemczech. Leży przy miasteczku Winterberg w regionie Hochsauerland, w należącej do Nadrenii Północnej-Westfalii części gór Rothaargebirge. Rocznie przyjeżdża tu blisko 900 tysięcy gości, a szczególnie chętnie wybierają go narciarze z Holandii. Gdzie leży Skiliftkarussell Winterberg i jak go znaleźć? Ośrodek znajduje się w paśmie Rothaargebirge, w górzystej krainie Sauerland, na zachodzie Niemiec. Współrzędne to około 51,19° N i 8,51° E. Bazą wypadową jest samo Winterberg, miasteczko żyjące głównie z turystyki zimowej, z pensjonatami, hotelami i apartamentami wakacyjnymi. Dla mieszkańców Zagłębia Ruhry, Kolonii czy Holandii to bliski cel na weekend lub jednodniowy wypad, dlatego w sezonie bywa tu tłoczno. Czym wyróżnia się ten ośrodek? Nazwa, czyli po polsku mniej więcej „karuzela wyciągów", dobrze oddaje charakter miejsca. Trasy i wyciągi tworzą połączony układ, w którym zjeżdża się jedną trasą, a na górę wraca innym wyciągiem. Narciarze często przemieszczają się między kolejnymi zboczami, zamiast wracać w to samo miejsce. Ośrodek słynie z dużej liczby wyciągów krzesełkowych, w tym nowoczesnych kolei z odpinanymi uchwytami, a według serwisu skiresort.com żaden inny niemiecki ośrodek nie ma ich tyle. Szerokie, stosunkowo łagodne trasy sprzyjają początkującym i rodzinom, ale znajdą się tu także odcinki bardziej strome dla średnio zaawansowanych. Czy da się tu jeździć, gdy brakuje naturalnego śniegu? Niższe położenie niż w Alpach oznacza, że zima bywa tu zmienna. Dlatego trasy są w znacznej części wyposażone w system sztucznego naśnieżania, uważany za jeden z najnowocześniejszych w Niemczech. Operator zasila armatki śnieżne także energią z instalacji fotowoltaicznej, co jest ciekawym akcentem ekologicznym w sporcie, który często krytykuje się za ślad środowiskowy. Jakie ośrodki leżą w pobliżu? Skiliftkarussell nie działa w oderwaniu od okolicy. Razem z sąsiednimi ośrodkami, między innymi w Altastenbergu, na stoku Postwiese w Neuastenbergu oraz w Willingen, tworzy wspólny związek biletowy Wintersport-ArenaCARD, który zrzesza ośrodki Wintersport-Arena Sauerland. Jeden karnet daje więc dostęp do kilku miejsc, co pozwala zmieniać stoki w czasie dłuższego pobytu, jeśli akurat nie podobają się warunki w jednym z nich. Kiedy jechać i co zabrać? Sezon narciarski przypada zwykle na zimowe miesiące, od końca listopada do początku kwietnia, zależnie od pogody i śniegu. Najtłoczniej jest w ferie, w weekendy i w okresie świątecznym, więc warto planować przyjazd poza szczytem albo w dni powszednie. Przed wyjazdem sprawdź aktualny stan tras, wyciągów i cen karnetów na oficjalnej stronie ośrodka, bo zmieniają się z sezonu na sezon. Sprzęt można wypożyczyć na miejscu, a szkoły narciarskie prowadzą kursy dla dzieci i dorosłych. Najczęstsze pytania Czy to dobry ośrodek dla początkujących? Tak, ośrodek jest popularny wśród rodzin, a część tras ma łagodne nachylenie. Czy można łączyć różne ośrodki jednym karnetem? Tak, w ramach Wintersport-ArenaCARD obejmuje on kilka sąsiednich ośrodków Sauerlandu. Skąd najczęściej przyjeżdżają goście? Bardzo licznie z Holandii oraz z gęsto zaludnionych regionów zachodnich Niemiec. Czy trasy są naśnieżane? Tak, w dużej części są wyposażone w armatki śnieżne, dlatego sezon jest mniej zależny od naturalnych opadów.
-
Kleiner Ravensberg
Poczdam
Kleiner Ravensberg to najwyższe wzniesienie w granicach administracyjnych Poczdamu. Jego szczyt sięga 114,2 m n.p.m., a wzgórze porasta las w południowej części miasta, w rejonie Potsdamer Heide. Dla kogoś, kto zna Brandenburgię jako krainę płaskich równin, jezior i piaszczystych sosnowych borów, to nietypowy cel: nie skała i nie góra z widokiem na lodowiec, lecz zalesiony pagór o ciekawej historii geologicznej. Gdzie leży Kleiner Ravensberg? Wzgórze znajduje się bezpośrednio na południe od poczdamskich dzielnic Teltower Vorstadt i Templiner Vorstadt. Wchodzi w skład kompleksu leśnego Ravensberge, który jest częścią obszaru krajobrazu chronionego Potsdamer Wald- und Havelseengebiet. Centrum Poczdamu leży około czterech kilometrów na północ, więc to miejsce na spokojny wypad za miasto, a jednocześnie wciąż w jego granicach. Po drodze mija się zabudowę miejską, która szybko ustępuje drzewom. Skąd się wzięło to wzniesienie? Kleiner Ravensberg należy do tzw. Saarmunder Endmoränenbogen, czyli łuku moreny czołowej spod Saarmundu. To forma terenu, która powstała na krawędzi lądolodu w czasie zlodowacenia wiślańskiego (Weichsel). Gdy lodowiec się zatrzymywał, spychał przed sobą piasek, żwir i głazy, a po jego cofnięciu zostały pagórki. Dlatego wzgórze nie jest efektem działalności wulkanicznej ani zwykłego fałdowania skał, lecz śladem epoki lodowcowej sprzed kilkunastu tysięcy lat i dobrym przykładem tego, jak lód ukształtował krajobraz północnych Niemiec. Dla kogo to miejsce? Dla osób, które lubią zaliczać „najwyższe punkty” miast, regionów i krajów. Dla spacerowiczów i piechurów szukających zieleni blisko centrum Poczdamu. Dla zainteresowanych geologią i krajobrazem polodowcowym. Dla tych, którzy odwiedzają Poczdam i chcą zobaczyć coś poza pałacami i parkami. Warto pamiętać, że to wzniesienie leśne, więc nie spodziewaj się rozległej panoramy ani infrastruktury turystycznej. Siłą miejsca jest sam fakt, że jesteś na najwyższym punkcie miasta, oraz las wokół. Najczęstsze pytania Jak wysoki jest Kleiner Ravensberg? Ma 114,2 m n.p.m. i jest najwyższym wzniesieniem w granicach Poczdamu. Gdzie dokładnie leży? W lesie Ravensberge, w Potsdamer Heide, na południe od dzielnic Teltower Vorstadt i Templiner Vorstadt, około czterech kilometrów od centrum miasta. Czy to obszar chroniony? Tak, otaczający las należy do obszaru krajobrazu chronionego Potsdamer Wald- und Havelseengebiet, więc zachowuj się tam jak w każdym cennym przyrodniczo miejscu: nie zostawiaj śmieci i trzymaj się ścieżek. Jak powstało wzgórze? Jest elementem moreny czołowej z okresu zlodowacenia wiślańskiego, częścią łuku znanego jako Saarmunder Endmoränenbogen. Czy jest tu duży punkt widokowy? Nie należy tego zakładać. To wzgórze leśne, a jego atrakcją jest przede wszystkim status najwyższego punktu Poczdamu oraz otaczająca przyroda.
-
Kreuzberg
Berlin
Kreuzberg to wzgórze w sercu Berlina, najwyższe wzniesienie w obrębie śródmieścia, a zarazem nazwa, od której wzięła imię jedna z najbardziej znanych dzielnic miasta. Na szczycie stoi pomnik zaprojektowany przez Karla Friedricha Schinkla, a na stokach rozciąga się park z prawdziwym wodospadem. To dobre miejsce na spacer z widokiem na panoramę stolicy Niemiec. Co to właściwie jest Kreuzberg? Nazwa ma dwa znaczenia. Z jednej strony to dzielnica w obrębie okręgu Friedrichshain-Kreuzberg, położonego na południe od Mitte. Z drugiej to samo wzgórze, które ma około 66 metrów wysokości. Choć wydaje się niewielkie, w płaskim Berlinie jest to najwyższy punkt w centrum miasta. Współrzędne wzgórza wskazują na południową część śródmieścia, tuż obok parku Viktoriapark. Co zobaczyć na szczycie? Dominantą wzgórza jest Pomnik Narodowy ku czci wojen wyzwoleńczych, upamiętniający klęskę Napoleona. Zaprojektował go Schinkel, a konstrukcja z żeliwa powstała w pierwszych dekadach XIX wieku. Kamień węgielny położono w 1818 roku, a pomnik odsłonięto w 1821 roku w obecności króla Fryderyka Wilhelma III. Gotycka, strzelista bryła zdobiona jest dwunastoma figurami, które symbolizują decydujące etapy i bitwy wojen wyzwoleńczych. Plan pomnika nawiązuje do kształtu Krzyża Żelaznego, a od krzyża, jak wskazuje sama nazwa, wzgórze zyskało swoje miano. Czy w parku jest wodospad? Tak. Na północnym zboczu, w miejscu dawnej piaskowni, wzniesiono sztuczną kaskadę. Zaprojektował ją architekt Mächtig, a do budowy użyto głazów z Karkonoszy. Pierwszy próbny rozruch odbył się 14 października 1893 roku. Kaskada ma około 24 metrów i jest repliką górskiego wodospadu, zasilaną pompą. W latach 1898–1914 wodospad był oświetlany elektrycznie, co w tamtych czasach przyciągało tłumy spacerowiczów. Skąd się wziął park? Miasto kupiło teren pod park 14 grudnia 1887 roku, a urządzanie zieleni rozpoczęło się w następnych latach. Park Viktoriapark ze wzgórzem Kreuzberg do dziś służy mieszkańcom jako miejsce odpoczynku, spacerów i obserwowania miasta z góry. Jak wygląda okolica? Dzielnica Kreuzberg w czasach zimnej wojny należała do najuboższych obszarów Berlina Zachodniego. Po zjednoczeniu Niemiec w 1990 roku przeszła głęboką gentryfikację i jest dziś znana z żywej sceny artystycznej. Spacer z wzgórza w dół prowadzi do ulic pełnych kawiarni, galerii i lokali, co pozwala połączyć zwiedzanie zabytku z poznaniem współczesnego Berlina. Najczęstsze pytania Jak wysoki jest Kreuzberg? Wzgórze ma około 66 metrów i jest najwyższym wzniesieniem w obrębie śródmieścia Berlina. Kto zaprojektował pomnik na szczycie? Karl Friedrich Schinkel. Pomnik upamiętnia klęskę Napoleona i został odsłonięty w 1821 roku. Czy wodospad jest prawdziwy? To sztuczna kaskada o wysokości około 24 metrów, zasilana pompą, zbudowana w 1893 roku z głazów z Karkonoszy. Czy Kreuzberg to wzgórze czy dzielnica? Jedno i drugie. Wzgórze jest częścią dzielnicy, od której pochodzi nazwa okręgu Friedrichshain-Kreuzberg. Dla kogo to miejsce? Dla osób lubiących spacery, widoki na miasto, architekturę XIX wieku i połączenie zieleni z miejską atmosferą.
-
Lusen
Neuschönau
Lusen to szczyt o wysokości 1373 m n.p.m., jeden z najwyższych w Lesie Bawarskim i jeden z najchętniej odwiedzanych w całym paśmie. Leży w Parku Narodowym Lasu Bawarskiego, tuż przy granicy z Czechami, a najbliższą miejscowością na bawarskiej stronie jest Neuschönau. Na wierzchołek prowadzą wyłącznie szlaki piesze, więc to cel dla spacerowiczów i piechurów, nie dla zmotoryzowanych. Gdzie leży Lusen i co go otacza? Góra należy do pasma Lasu Bawarskiego, które po czeskiej stronie przechodzi w Szumawę. Pod względem wysokości zajmuje piąte miejsce wśród szczytów tego masywu, po Wielkim Arberze, Wielkim Rachelu, Małym Rachelu i Małym Arberze. Z Lusenem sąsiadują miejscowości Waldhäuser, Hohenau, Mauth i Finsterau, a po stronie czeskiej leży Modrava. Współrzędne szczytu to około 48,94° N i 13,51° E. Lusen stoi w tym samym parku narodowym co Rachel i Wielki Falkenstein. Obszar jest chroniony, więc wędrując, trzeba trzymać się wyznaczonych szlaków. Jak wygląda wejście na szczyt? Najpopularniejsze trasy zaczynają się w okolicy Waldhäuser. Krótszy wariant startuje z parkingu Waldhausreibe lub z punktu widokowego Waldhäuser Ausblick i uchodzi za stosunkowo łatwy. To jedna z klasycznych wycieczek w Lesie Bawarskim. Dłuższa pętla zaczyna się przy moście Fredenbrücke poniżej Waldhäuser i prowadzi przez Martinsklause oraz Teufelsloch do Himmelsleiter. Ma około 12 km i około 550 m przewyższenia, a przejście zajmuje kilka godzin. Zimą na szczyt prowadzi osobny, oznakowany szlak zimowy z parkingu Waldhausreibe. Co jest charakterystyczne dla szczytu? Wierzchołek pokrywa Blockmeer, czyli rumowisko ogromnych granitowych bloków. Należy ono do stu najpiękniejszych geotopów Bawarii. Przez głazy prowadzi Himmelsleiter, „niebiańska drabina” ze zgrubnie obrobionych granitowych stopni. Wspinaczka po niej to najbardziej rozpoznawalny fragment wycieczki, a widoki ze szczytu sięgają daleko ponad lasy parku i czeską granicę. Tuż przy szczycie stoi schronisko Lusenschutzhaus, które oferuje noclegi. Zimą w weekendy bywa czynne, jednak przed wyjściem warto sprawdzić aktualne zasady działania. Jak dojechać? W sezonie letnim do parkingów turystycznych kursują autobusy Igelbus, odjeżdżające z centralnych parkingów P+R, na przykład w Spiegelau. Dzięki nim nie trzeba zostawiać samochodu przy szlaku. Warto zaplanować wyjście z odpowiednim obuwiem, ponieważ granitowe głazy bywają śliskie, a pogoda w górach zmienia się szybko. Najczęstsze pytania Czy na Lusen można wjechać samochodem? Nie. Na szczyt prowadzą tylko ścieżki piesze, a auto zostawia się na jednym z parkingów u podnóża. Jak wysoki jest Lusen? Ma 1373 m n.p.m. i jest piątym co do wysokości szczytem Lasu Bawarskiego. W którym parku narodowym leży? W Parku Narodowym Lasu Bawarskiego, przy granicy z Czechami. Czy wejście jest trudne? Krótsza trasa z Waldhausreibe uchodzi za łatwą i należy do najbardziej popularnych w regionie. Dłuższa pętla przez Teufelsloch wymaga więcej czasu i kondycji. Czy można tu przyjechać zimą? Tak, istnieje oznakowany szlak zimowy z parkingu Waldhausreibe.
-
Zeller Horn
Onstmettingen
Zeller Horn to szczyt na krawędzi Jury Szwabskiej w Badenii-Wirtembergii, położony na granicy gmin Hechingen i Albstadt-Onstmettingen. Wznosi się na około 913 metrów nad poziomem morza i należy do miejsc, z których najlepiej widać, jak gwałtownie góry opadają ku podgórzu. Gdzie leży Zeller Horn? Góra znajduje się w powiecie Zollernalbkreis, w południowo-zachodnich Niemczech. Stoi na tzw. Albtrauf, czyli stromej krawędzi Jury Szwabskiej, która dzieli wyżynę od niżej położonego przedpola. Administracyjnie leży dokładnie na granicy Hechingen i dzielnicy Albstadtu, Onstmettingen, dlatego trasy na szczyt zaczyna się zwykle właśnie w Onstmettingen. Jak wygląda krawędź Albtrauf? Państwowy rejestr geologiczny opisuje Zeller Horn jako wysunięty ostroga skalna na krawędzi Albtrauf, która ciągnie się dalej w stronę zamku Hohenzollern. Pod krawędzią rozciąga się łagodniej nachylony krajobraz podgórza zbudowany z jury brunatnej, nad nią wznosi się stroma ściana wyżyny. Jaki widok roztacza się ze szczytu? Punkt widokowy na Zeller Horn otwiera szeroką panoramę na Albvorland. Największą atrakcją jest widok na samotną górę Zollern z zamkiem Hohenzollern, który turyści wskazują jako najpiękniejszy element wędrówki. Przy dobrej widoczności zestaw krawędzi, zalesionych zboczy i zamkowej sylwetki daje jedno z klasycznych ujęć regionu. Jak dojść na Zeller Horn? Z Onstmettingen prowadzi kilka tras pętlowych. Jeden z opisów szlaku mówi o drodze wzdłuż krawędzi Albtrauf, oznaczonej czerwonym paskiem (szlak główny HW 1), która po mniej więcej 50 minutach doprowadza do skalnej ostrogi na grzbiecie Zeller Horn. Dłuższa wersja przechodzi dalej do wieży widokowej Raichbergturm. Na platformie komoot pętle mają od około 5,6 km do ponad 20 km, a trudność określana jest od umiarkowanej do wysokiej. Popularna propozycja to Traufgang Zollernburg-Panorama, łączący Zeller Horn z Raichbergturm. Wieża na Raichbergu jest najwyższym punktem tej pętli, osiąganym po nieco ponad 12 km marszu. Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? W pobliżu leżą Hexenlinde, czyli tzw. lipa czarownic, oraz masyw Raichberg. Dzięki temu wycieczkę na Zeller Horn łatwo połączyć w dłuższy dzień na szlaku wzdłuż krawędzi. Najczęstsze pytania Jak wysoki jest Zeller Horn? Ma około 913 m n.p.m. (podawane jest 912,7 m). Gdzie zacząć wędrówkę? Najczęściej w Onstmettingen, dzielnicy Albstadtu. Co widać ze szczytu? Przedpole Jury Szwabskiej, stromą krawędź Albtrauf oraz zamek Hohenzollern na wolno stojącej górze Zollern. Czy trasa jest trudna? To zależy od wybranej pętli: krótsze są umiarkowane, dłuższe, sięgające Raichbergturm, uchodzą za wymagające. Czy da się dojść do zamku Hohenzollern? Krawędź Albtrauf prowadzi w jego stronę, a sam zamek jest widoczny ze szczytu, co czyni go naturalnym kierunkiem dla miłośników panoram.
-
Garmisch Classic
Garmisch-Partenkirchen
Garmisch Classic to alpejski ośrodek narciarski w Alpach Bawarskich, tuż przy Garmisch-Partenkirchen na południu Niemiec. Tworzą go trzy góry: Hausberg, Kreuzeck oraz Alpspitze z Osterfelderkopf. Łącznie narciarze mają do dyspozycji około 40 km tras, choć różne źródła podają nieco inne liczby. Gdzie leży i jak wysoko się jeździ? Najwyższy punkt ośrodka to Osterfelderkopf na wysokości 2050 m n.p.m. Różnica wzniesień sięga 1350 m, więc zjazd jest naprawdę długi. Pozostałe szczyty obszaru narciarskiego to Kreuzjoch (1719 m) i Kreuzeck (1651 m). Współrzędne ośrodka to około 47,471 N i 11,064 E. Co oferują poszczególne części ośrodka? Hausberg to góra rodzinna. Wjeżdża się na nią gondolą, a na stoku są łagodne trasy, strefa dla dzieci i mały wyciąg orczykowy, dlatego dobrze nadaje się na pierwsze kroki na nartach. Kreuzeck słynie z trasy Kandahar. Odbywały się na niej zawody Pucharu Świata w konkurencjach szybkościowych oraz mistrzostwa świata. Trasa startuje przy Kreuzjoch, a jej warianty dają ponad siedem kilometrów zjazdu. Alpspitze i Osterfelderkopf to część dla bardziej doświadczonych. Stąd prowadzi najdłuższy zjazd dolinny ośrodka, liczący prawie dziewięć kilometrów. Sam szczyt Alpspitze ma 2628 m, ale najwyżej położony punkt tras to 2050 m. Kto prowadzi ośrodek? Wyciągi należą do spółki Bayerische Zugspitzbahn Bergbahn AG z siedzibą w Garmisch-Partenkirchen. Powstała w 1998 roku z połączenia Bayerische Zugspitzbahn AG i Wank-Bahn AG. Firma obsługuje Bayerische Zugspitzbahn, kolej Wankbahn, kolej Alpspitzbahn i kolej linową Zugspitze, a także kilka wyciągów narciarskich wokół miasta. Głównym akcjonariuszem jest gmina Garmisch-Partenkirchen. Jak dojechać? Z dworca w Garmisch-Partenkirchen kursuje Bayerische Zugspitzbahn, która zatrzymuje się przy dolnych stacjach Hausberg i Alpspitz. Dzięki temu na narty można dotrzeć bez samochodu. Najczęstsze pytania Czy Garmisch Classic nadaje się dla początkujących? Tak. Hausberg ma łagodne stoki i strefę dla dzieci, a bardziej wymagające trasy są na Kreuzeck i Alpspitze. Jak długie są trasy? Łącznie około 40 km. Najdłuższy zjazd dolinny ma prawie dziewięć kilometrów. Jaka jest różnica wzniesień? Wynosi 1350 m, od Osterfelderkopf (2050 m) do doliny. Kiedy trwa sezon? Daty zmieniają się co roku, dlatego terminy i warunki sprawdź na stronie operatora przed wyjazdem. Czy dojadę bez samochodu? Tak, pociąg Bayerische Zugspitzbahn zatrzymuje się przy stacjach dolnych Hausberg i Alpspitz. Dla kogo to miejsce? Garmisch Classic łączy łatwe rodzinne stoki z trasami o światowej renomie, więc zadowoli zarówno rodziny z dziećmi, jak i narciarzy szukających wyzwań. Leży przy samym mieście, więc po jeździe łatwo zjeść obiad, pospacerować po Garmisch-Partenkirchen albo zaplanować kolejną wycieczkę w Alpy Bawarskie. Ośrodek dobrze sprawdza się jako baza na kilka dni narciarskiego wyjazdu w Bawarii, szczególnie dla osób, które chcą połączyć różne poziomy trudności w jednym miejscu.
-
Ipf
Bopfingen
Ipf to samotna góra stołowa o wysokości 668 metrów, wznosząca się tuż przy Bopfingen w powiatie Ostalbkreis w Badenii-Wirtembergii. Z daleka widać ją od razu: stoi przed krawędzią wschodniej Jury Szwabskiej jak wysunięty na zewnątrz strażnik, a obok leży łagodna kotlina Ries. Dla miłośników historii to także jedno z ciekawszych stanowisk archeologicznych regionu. Czym jest Ipf z geologicznego punktu widzenia? Geolodzy nazywają takie wzniesienie górą świadkiem (niem. Zeugenberg). Kiedyś Jura Szwabska sięgała w tym miejscu znacznie dalej na zachód i północ. Erozja usuwała skały warstwa po warstwie, a odporna część masywu przetrwała jako odosobniona kulminacja. Ipf uchodzi za jedną z najbardziej charakterystycznych gór świadków przed krawędzią Jury, a jego opływowa sylwetka z płaskim wierzchołkiem rozpoznawalna jest z wielu kilometrów. Dlaczego Ipf fascynuje archeologów? Wzgórze było zamieszkane bardzo dawno. Badania wskazują na ślady osadnictwa z wczesnych epok, a największe znaczenie góra zyskała w okresie halsztackim i wczesnolateńskim. Około 500 roku p.n.e. na Ipfie znajdowała się siedziba celtyckiego władcy, tak zwany Fürstensitz, otoczona kilkoma osadami. Cały masyw przecinają wały i fosy. Część z nich sięga jeszcze epoki brązu, kiedy ludzie kultury pól popielnicowych wznosili tu umocnienia. Dziś nadal widać je w terenie, zwłaszcza w partii szczytowej. Co zobaczyć u podnóża? Przy parkingu stoi pawilon informacyjny, a w 2015 roku u stóp góry otwarto rekonstrukcję celtyckiego dworu książęcego. To dobry początek zwiedzania: można zobaczyć, jak mogły wyglądać zabudowania wodza i jak urządzano życie codzienne w czasach, o których nie zostały żadne pisane przekazy. Miasto Bopfingen organizuje także oprowadzania po Ipfie i szlakiem celtyckim. Przewodnicy opowiadają o archeologii, geologii i późniejszych dziejach, między innymi o legendzie o tańcu na Ipfie, powiązanej z postacią cesarza Fryderyka I. Jak wygląda wędrówka na szczyt? Trasy wokół Ipfu mają od około 4 do 25 kilometrów, więc łatwo dobrać długość do kondycji. Klasyczna pętla zaczyna się przy celtyckim pawilonie. Ścieżka wiedzie aleją lipową i tarasami, pokonując około 200 metrów różnicy wysokości. Na górze czeka spacer dookoła płaskiego plateau szczytowego. Widok obejmuje krawędź Jury Szwabskiej oraz krater Ries, powstały po uderzeniu meteorytu, więc krajobraz jest wyjątkowo czytelny, a przy dobrej pogodzie widoczność jest bardzo dobra. Dla kogo to miejsce? dla rodzin, które chcą połączyć łatwą wędrówkę z historią do „dotknięcia”; dla pasjonatów archeologii i kultury Celtów; dla osób lubiących geologię, bo Ipf w czytelny sposób pokazuje skutki erozji; dla fotografów polujących na panoramy kotliny Ries. Góra jest ogólnie dostępna dla zwiedzających, a wygodnym punktem wypadowym jest samo Bopfingen, leżące u jej stóp. Najczęstsze pytania Jak wysoki jest Ipf? Ma 668 metrów nad poziomem morza i wyraźnie góruje nad okolicą. Czy na Ipfie naprawdę mieszkali Celtowie? Tak. Około 500 roku p.n.e. stała tu ich siedziba książęca, a wały i fosy są do dziś widoczne. Ile czasu zajmuje wejście? Od celtyckiego pawilonu trzeba pokonać około 200 metrów w górę, a całe pętle wokół góry mają od kilku do kilkunastu kilometrów, więc warto zaplanować pół dnia. Czy są wycieczki z przewodnikiem? Tak, miasto Bopfingen prowadzi oprowadzania po Ipfie i szlakiem celtyckim. Co to jest góra świadek? To odosobnione wzniesienie, które zostało po erozji otaczających je skał i pokazuje dawny zasięg większego płaskowyżu.
-
Hanskühnenburg
Harz (Landkreis Göttingen)
Hanskühnenburg to zarządzana schronisko-gospoda górska w zachodnim Harzu, położona na wysokości 811 m n.p.m. w samym środku Parku Narodowego Harz. Z budynkiem sąsiaduje wieża widokowa, a nazwa miejsca pochodzi od owianej legendami skały znajdującej się niedaleko. To cel dla wędrowców, którzy lubią połączenie leśnej ciszy, widoków i odrobiny historii literackiej. Gdzie leży Hanskühnenburg? Schronisko stoi na wzniesieniu o nazwie „Auf dem Acker" (w skrócie po prostu Acker), w zachodniej części gór Harz. Okolica należy do Parku Narodowego Harz, co oznacza ochronę przyrody i wyznaczone szlaki, z których warto nie schodzić. Administracyjnie miejsce leży w powiecie Göttingen w Dolnej Saksonii. Skąd wzięła się nazwa? Nazwę nadała Hanskühnenburg-Klippe, czyli skalna turnia oddalona o około 300 metrów od schroniska. Okoliczni mieszkańcy opowiadali o niej legendy, dlatego określa się ją jako „sagenumwobene", czyli otoczoną podaniami. Sama turnia jest ważniejszym punktem historycznym niż schronisko, od którego wzięła się dzisiejsza nazwa budynku. Czy Goethe naprawdę tu był? Tak. Johann Wolfgang von Goethe odwiedził skałę 14 sierpnia 1784 roku, podczas swojej podróży po Harzu. Na pamiątkę tej wizyty w 1999 roku umieszczono brązową tablicę na niewielkiej skale znajdującej się naprzeciwko wieży widokowej. Ta skała to Hanskühnenburg-Felsen, znacznie mniejsza od właściwej turni. Dla miłośników literatury to jeden z bardziej wyrazistych punktów na mapie Harzu, bo łatwo tu stanąć w miejscu związanym z jednym z największych niemieckich pisarzy. Co zobaczyć na miejscu? Schronisko — czynna, prowadzona gospoda górska, dobry przystanek podczas wędrówki po Harzu. Wieża widokowa — pozwala spojrzeć ponad drzewami na okoliczne wzgórza zachodniego Harzu. Hanskühnenburg-Felsen — niewielka skała naprzeciwko wieży z tablicą upamiętniającą Goethego. Hanskühnenburg-Klippe — legendarna turnia w niewielkiej odległości od schroniska. Dla kogo to miejsce? Dla piechurów szukających celu w sercu parku narodowego, dla osób zainteresowanych historią literatury i dla każdego, kto chce odpocząć w górskiej gospodzie po dłuższym marszu. Wysokość 811 m sprawia, że jest to jedno z wyżej położonych miejsc w tej części gór, a pogoda bywa tu chłodniejsza i bardziej zmienna niż w dolinach, więc przyda się ciepła odzież. Najczęstsze pytania Na jakiej wysokości leży Hanskühnenburg? Na 811 m n.p.m. Czy jest tam wieża widokowa? Tak, przy schronisku stoi wieża widokowa. Kiedy Goethe odwiedził to miejsce? 14 sierpnia 1784 roku. Tablica pamiątkowa wisi na pobliskiej skale od 1999 roku. Czy to teren chroniony? Tak, schronisko leży w Parku Narodowym Harz, więc obowiązują zasady ochrony przyrody i trzymanie się szlaków.
-
Kattnäse
Bad Harzburg
Kattnäse to skalisty grzbiet kwarcytowy o wysokości około 590 m n.p.m., położony na wschód od centrum uzdrowiska Bad Harzburg w Dolnej Saksonii. To jeden z bardziej lubianych celów krótkich wypraw pieszych w tej części gór Harz, a zarazem dobry punkt widokowy na okolicę. Co warto wiedzieć o Kattnäse? Kattnäse nie jest szczytem w sensie wysokogórskim, lecz wydłużonym, skalistym wzniesieniem, którego podstawą jest twarda skała kwarcytowa. Właśnie ona sprawia, że grzbiet wyraźnie wyróżnia się w krajobrazie i tworzy naturalne odsłonięcia skalne. Miejsce leży tak blisko miasta, że wielu turystów traktuje je jako cel spaceru z uzdrowiskowego centrum, bez konieczności dojazdu samochodem. Jakie widoki roztaczają się z Kattnäse? Największą atrakcją jest panorama. Z góry widać Brocken, najwyższy szczyt Harzu, liczący 1141 m n.p.m. Widoczne są także okolice osady Torfhaus, fragmenty zabudowy Bad Harzburg oraz Harzvorland, czyli łagodniejsze przedgórze rozciągające się u podnóża gór. Na szczycie znajduje się platforma widokowa zabezpieczona poręczami, z której wygodnie podziwiać krajobraz. Przy złej pogodzie, we mgle lub w niskich chmurach, widoczność bywa jednak mocno ograniczona, o czym warto pamiętać przy planowaniu wyjścia, zwłaszcza zimą. Jak wygląda droga na górę? Podejście jest strome. Ścieżka bywa wąska, a na niektórych odcinkach prowadzą po niej stopnie ułatwiające wejście. Dlatego przyda się wygodne, stabilne obuwie górskie. Trasa nie wymaga specjalistycznego sprzętu, ale po deszczu lub w zimie skały i ścieżka mogą być śliskie. Jakie trasy łączą się z Kattnäse? Kattnäse najczęściej jest jednym z punktów dłuższych pętli wychodzących z Bad Harzburg. Popularne propozycje łączą ją z Rabenklippe, czyli skałą, przy której znajduje się wybieg dla rysi, a także z innymi miejscami w lesie ponad miastem, takimi jak Molkenhaus. Opisy tras w serwisach turystycznych różnią się długością i czasem przejścia: od kilku godzin przy krótszych wariantach po cały dzień przy pełnych pętlach, więc przed wyjściem dobrze sprawdzić szczegóły wybranej wersji. Co jeszcze jest w pobliżu? W okolicy Kattnäse znajduje się miejsce pamięci poświęcone wypędzonym z dawnych wschodnich terenów Niemiec, wzniesione w 1950 roku. Jest to Kreuz des Deutschen Ostens, czyli Krzyż Niemieckiego Wschodu, do którego prowadzą niektóre trasy przechodzące przez grzbiet. Odwiedzając to miejsce, warto pamiętać o jego historycznym kontekście i traktować je z szacunkiem. Najczęstsze pytania Czy Kattnäse jest daleko od centrum Bad Harzburg? Nie, leży na wschód od miasta i można tam dojść pieszo, wybierając jeden ze szlaków prowadzących w las ponad uzdrowiskiem. Co widać z Kattnäse? Brocken, okolice Torfhaus, część Bad Harzburg oraz Harzvorland. Czy podejście jest trudne? Jest strome i miejscami wąskie, ze stopniami, ale bez wymagań technicznych. Potrzebne jest przede wszystkim dobre obuwie. Czy jest platforma widokowa? Tak, na szczycie znajduje się platforma zabezpieczona poręczami. Kiedy najlepiej tam pójść? Przy dobrej widoczności, bo to właśnie panorama jest głównym powodem wyprawy. W mglisty dzień widoki mogą zniknąć.
-
Scharfensteinklippen
Ilsenburg
Scharfensteinklippen to granitowe skałki na szczycie Scharfenstein w górach Harz, na południowy zachód od miasta Ilsenburg w Saksonii-Anhalt. Szczyt osiąga około 697,6 m n.p.m. i leży na terenie Parku Narodowego Harz, co wyznacza zasady zwiedzania. Gdzie leżą Scharfensteinklippen? Skałki znajdują się na zalesionym grzbiecie południowo-wschodnio od zbiornika Eckertalsperre. Od północnego wschodu sąsiaduje z nimi Ilsenburg, a na północnym zachodzie leży dolnosaksoński Bad Harzburg. Okolica to część pasa głazów i skalnych turni, jakie tworzą w Harzu formacje granitowe, zaliczane do tzw. Harzklippen. Co warto wiedzieć o nazwie? Nazwa nie jest unikalna. Drugie Scharfensteinklippe, o wysokości około 462,4 m, znajduje się w pobliżu Wernigerode. Planując wyprawę, upewnij się więc, że wybierasz formację przy Ilsenburgu, czyli tę położoną wyżej, w pobliżu zapory Eckertalsperre. Jak się tu dostać i co zobaczyć? Popularna jest piesza pętla, która rusza z Ilsenburga przez dolinę Ilsetal, z odbiciem na Scharfenstein. Po drodze otwierają się dobre widoki na zbiornik Eckertalsperre. Ze Scharfenstein widać także Brocken, najwyższy szczyt Harzu, więc miejsce chętnie wykorzystują fotografowie i miłośnicy panoram. Na szczycie stoi punkt strażników parku z wiatą wypoczynkową. To lubiane miejsce postoju turystów pieszych i rowerzystów, którzy przemierzają trasy między Ilsenburgiem, Bad Harzburgiem, Brockenem i Eckertalsperre. Punkt jest też jednym z przystanków w ramach Harzer Wandernadel, popularnego w regionie systemu pieczątek dla wędrowców. Czy są ograniczenia? Ponieważ teren należy do parku narodowego, nie wolno schodzić ze szlaków. Skałki oglądaj z wyznaczonych ścieżek, nie wspinaj się na nie na własną rękę i zabierz ze sobą śmieci. Zadbaj też o odpowiednie obuwie, bo trasy prowadzą przez leśne podejścia i kamieniste odcinki. Najczęstsze pytania Na jakiej wysokości leży szczyt? Scharfenstein ma około 697,6 m n.p.m. Czy skałki leżą w parku narodowym? Tak, w Parku Narodowym Harz, dlatego obowiązuje zakaz opuszczania szlaków. Skąd wystartować? Najczęściej z Ilsenburga, doliną Ilsetal. Dojście można połączyć z widokiem na Eckertalsperre. Czy jest tam schronienie? Tak, przy szczycie znajduje się punkt strażników z wiatą wypoczynkową. Czy widać stąd Brocken? Tak, Scharfenstein jest znanym punktem widokowym na Brocken. Czy to jedyne Scharfensteinklippe w Harzu? Nie, podobna nazwa dotyczy też mniejszej formacji koło Wernigerode. Dla kogo to miejsce? Warto zaplanować na wyprawę cały dzień, bo dojście z Ilsenburga i powrót zajmują sporo czasu, a po drodze są miejsca na odpoczynek i zdjęcia. To dobry cel dla osób, które lubią całodniowe wędrówki leśnymi szlakami, widoki na zbiorniki i góry oraz spokojniejszą stronę Harzu z dala od największych atrakcji. Sprawdzi się też jako przystanek podczas rowerowej wycieczki w kierunku Brockenu.
-
Affensteine
Bad Schandau
Affensteine to długie, mocno poszczerbione pasmo skał w Górach Połabskich (Elbsandsteingebirge), położone na wschód od miasta Bad Schandau w Szwajcarii Saksońskiej. Należy do najchętniej odwiedzanych rejonów wędrownych tego regionu i jest świetnym celem dla osób, które lubią skalne ścieżki, wąskie przejścia i widoki znad urwisk. Gdzie leżą Affensteine? Formacja znajduje się na terenie gminy katastralnej Ostrau i ciągnie się wyraźnym grzbietem. Od północy ogranicza ją dolina Kirnitzsch (Kirnitzschtal), od południa dolina Łaby, od wschodu dwa wzgórza Winterberg, a od zachodu masyw Schrammsteine. Dzięki temu skały tworzą naturalnie wydzielony, zwarty obszar, który łatwo zaplanować jako całodzienną wycieczkę. Co warto zobaczyć? Jednym z najbardziej znanych punktów widokowych jest Carolafelsen. Nazwano go na cześć Caroli Wazów-Holstein-Gottorp, ostatniej królowej Saksonii. Do innych atrakcji należy Idagrotte, ciekawa formacja skalna uznawana za drugą co do wielkości bramę skalną w Górach Połabskich. Dojście do niej prowadzi po skalnej półce, dlatego potrzebne są pewny krok i brak lęku wysokości. Dużym wrażeniem robi też Zwillingsstiege, jedno z najbardziej efektownych urządzeń schodowych w Szwajcarii Saksońskiej, poprowadzone przez wąwóz Großes Bauerloch. Na północnych zboczach Großer Winterberg stoi natomiast skała Frienstein, wysoka na około 130 metrów i znana także jako Vorderes Raubschloss. Punkt wypoczynkowy na Frienstein leży na wysokości około 455 m n.p.m. Jak zaplanować wędrówkę? Tras jest wiele i różnią się długością. Krótsza pętla przez Obere Affensteinweg do Idagrotte liczy około 8,3 km i zajmuje około 3,5 godziny, a wariant z częścią wspinaczkową jest bardziej wymagający. Dłuższa runda z Beuthenfall przez Zwillingsstiege, Idagrotte, Carolafelsen i Wilde Hölle mierzy około 16,6 km. Popularny jest też wariant z Bad Schandau z wjazdem kolejką Kirnitzschtalbahn, który razem ma około 11,7 km i ponad 500 m podejść. Przy planowaniu wyjścia warto pamiętać, że na wielu odcinkach teren jest skalny i wymaga solidnych butów. Na części szlaku, na przykład na Obere Affensteinweg, przydaje się dobre poczucie równowagi, choć schody da się pokonać bez asekuracji linowej. Jak dojechać? Punktem wyjścia jest zwykle Bad Schandau. Zabytkowa kolejka Kirnitzschtalbahn dowozi do wodospadu Lichtenhainer Wasserfall, skąd można ruszyć w stronę Frienstein i Idagrotte. Rejon Beuthenfall obsługuje autobus linii 241. Z dworca w Bad Schandau można też przeprawić się promem przez Łabę i dojść pieszo. Najczęstsze pytania Gdzie są Affensteine? Na wschód od Bad Schandau, w niemieckiej części Gór Połabskich, w Szwajcarii Saksońskiej. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Krótsze pętle zajmują około 3 do 4 godzin, dłuższe trasy to cały dzień marszu. Czy trasa jest trudna? Szlaki są skaliste i miejscami wymagają pewnego kroku, a dojście do Idagrotte także braku lęku wysokości. Przed wyjściem sprawdź aktualne warunki w informacji turystycznej w Bad Schandau. Który punkt widokowy jest najbardziej znany? Carolafelsen, nazwany na cześć ostatniej królowej Saksonii.
-
Teufelsstein
Bad Dürkheim
Teufelsstein (Kamień Diabła) to wzgórze o wysokości około 317 m n.p.m. w paśmie Haardt, w pobliżu Bad Dürkheim w Nadrenii-Palatynacie. Na jego zaokrąglonym szczycie stoi monolit, od którego wzięła nazwę cała kulminacja. Ślady ludzkiej obróbki na skale wskazują, że dawniej pełniła rolę obiektu kultowego. Gdzie leży Teufelsstein? Wzgórze znajduje się na północ od Grethen, dzielnicy Bad Dürkheim, w Lesie Palatynackim. Jest południowo-wschodnim ostrogiem masywu Peterskopf, który osiąga 494 m. Cały obszar leży na wschodnim skraju Haardt, czyli na stromym progu, którym góry opadają ku Nizinie Reńskiej. Szlaki piesze przez okoliczne lasy prowadzą z miasta w kierunku szczytu. Jak wygląda skała na szczycie? Monolit wieńczący kopułę wzgórza ma około 2,5 m wysokości i do 4 m szerokości. Od szczytu w dół biegnie wyżłobiony kanał, wychodzący z miseczkowatego zagłębienia, a w powierzchni kamienia widać nacięcia i ryte znaki. Opisuje się wśród nich koła słoneczne, runy i rzymskie litery, a spacerowicze zauważają także nowsze graffiti. Rytowniczy zapis pochodzi więc prawdopodobnie z kilku epok. Czy to był kamień kultowy? Ślady obróbki i układ kanału zwykle czyta się jako wskazówkę, że skałę wykorzystywano obrzędowo. Wiązano ją z Celtami, którzy mieszkali w tej okolicy. Rzetelna datacja rytów wymagałaby jednak badań naukowych, więc zainteresowani powinni traktować tę interpretację jako opis hipotezy, a nie udowodniony fakt. Legenda o diable Miejscowa opowieść mówi, że mnisi z klasztoru Limburg zatrudnili diabła do pomocy przy budowie. W trakcie pracy zgubił on głaz, który spoczął na wzgórzu. Podanie opracował poetycko Franz Weiß, a nazwa Teufelsstein przypomina o nim do dziś. Co jeszcze jest w okolicy? W sąsiedztwie leży Heidenmauer, celtycki wał obronny w kształcie pierścienia, wzniesiony około 500 r. p.n.e. Niedaleko znajduje się też rzymski kamieniołom Kriemhildenstuhl, wykorzystywany do IV wieku n.e. Z Teufelsstein łatwo więc połączyć krótką wędrówkę po kilku warstwach historii regionu. Kolejka linowa W latach 1973–1981 na wzgórze kursowała kolej gondolowa z Brühlwiesen, czyli placu, na którym odbywa się Dürkheimer Wurstmarkt, słynne święto wina. Przewoźnikowi zakazano dalszego prowadzenia ruchu z powodu braku odpowiednich praw, więc dziś na szczyt wchodzi się tylko pieszo. Najczęstsze pytania Ile ma wysokości wzgórze Teufelsstein? Źródła podają 317 lub 318 m n.p.m. Jak duży jest monolit? Około 2,5 m wysokości i do 4 m szerokości. Czy do szczytu dojeżdża kolejka? Nie. Gondola działała w latach 1973–1981 i została zlikwidowana. Co jest w pobliżu? Celtycki wał Heidenmauer oraz rzymski kamieniołom Kriemhildenstuhl. Skąd nazwa Kamień Diabła? Z legendy o diable, który pomagał mnichom z Limburga i zgubił głaz.
-
Hagengebirge
Hagengebirge to masyw górski w Alpach Berchtesgadeńskich, leżący na granicy Austrii i Niemiec. Większość masywu znajduje się w austriackim kraju związkowym Salzburg, a około jednej czwartej, część zachodnia, w bawarskim powiecie Berchtesgadener Land. Środek masywu ma współrzędne około 47,49° N i 13,04° E. Gdzie leży Hagengebirge? Masyw należy do Alp Berchtesgadeńskich i rozciąga się po obu stronach granicy. Zdecydowana większość terenu to strona austriacka, natomiast zachodni skraj należy do Bawarii. Dla turysty oznacza to, że ten sam górski świat można poznawać z dwóch krajów, choć charakter obu stron jest różny. Co wyróżnia zachodnią stronę masywu? Stroma zachodnia flanka Hagengebirge leży w Bawarii i opada o około 1700 metrów w stronę kotliny jeziora Königssee. To właśnie ta ściana nadaje widokowi znad jeziora dramatyzmu: różnica wysokości między lustrem wody a grzbietem jest imponująca nawet jak na standardy Alp. Królewskie Jezioro i otaczające je zbocza należą do najbardziej rozpoznawalnych krajobrazów regionu. Jakie szczyty można tu spotkać? Najwyższym wzniesieniem masywu jest Großes Teufelshorn, drugim w kolejności Kahlersberg. Wśród wymienianych szczytów są także Kleines Teufelshorn (2283 m), Tanntalköpfe (2288 m), Schneibstein (2276 m), Windschartenkopf (2211 m), Schlumkopf (2206 m), Hochwieskopf (2189 m), Kragenköpfe (2178 m) oraz Reinersberg (2171 m). Większość z nich przekracza więc 2100 metrów. Którędy chodzi się po Hagengebirge? Najlepiej oznakowana i dostępna jest zachodnia część masywu. Znana trasa po stronie niemieckiej prowadzi od schroniska Carl-von-Stahl-Haus przez Schneibstein do jeziora Seeleinsee i dalej do Wasseralm. Inne dojścia zaczynają się od Priesbergalm przez Stiergraben do Seeleinsee albo od Gotzenalm w dolinę Landtal. Opisywana jest też kilkudniowa wędrówka z okolic Königssee, której pierwszy dzień zaczyna się na szczycie Jenner. Łatwiejszą propozycją na upalny dzień jest spacer doliną Bluntautal do wodospadu. Jak wygląda część austriacka? Większy, wschodni płaskowyż po stronie austriackiej jest w dużej mierze oddalony od cywilizacji i pozbawiony publicznie dostępnych schronisk. Wyprawy w tę część wymagają więc dobrego przygotowania, planowania noclegu i samodzielności. Najczęstsze pytania W jakim kraju leży Hagengebirge? Głównie w Austrii, w kraju związkowym Salzburg. Zachodnia ćwiartka masywu leży w Niemczech, w Bawarii. Jak wysoka jest zachodnia ściana nad Königssee? Opada o około 1700 metrów do kotliny jeziora. Które części masywu są dostępne dla turystów? Zachodnia część jest oznakowana i najłatwiej dostępna. Austriacki płaskowyż na wschodzie jest w dużej mierze odludny i nie ma tam publicznych schronisk. Czy jest tu łatwa trasa na upał? Tak, spacer doliną Bluntautal do wodospadu opisywany jest jako lekka propozycja na gorące dni. Jaki jest najwyższy szczyt? Großes Teufelshorn, a po nim Kahlersberg.
-
Burgstetten
Landsberg
Burgstetten to porfirowe wzgórze w Saksonii-Anhalt, w okolicach miasta Landsberg, kilkanaście kilometrów na północny wschód od Halle (Saale). Wznosi się około 130–140 metrów nad poziomem morza, a jego sylwetka należy do charakterystycznych kopuł porfirowych regionu Saalekreis. To miejsce dla ludzi, którzy lubią spokojne spacery, krajobraz o surowym charakterze i ślady dawnych dziejów. Czym jest wzgórze Burgstetten? Burgstetten to jedna z kilku porfirowych kopuł rozsianych po równinie na północ od Halle. Porfir to twarda skała wulkaniczna, którą w tej części Niemiec od dawna wydobywano w kamieniołomach. Po dawnym wyrobisku zostało niewielkie jezioro otoczone bujną roślinnością, które dodaje okolicy uroku. Wzgórze leży w pobliżu wsi Niemberg, około 800 metrów na północny zachód od zabudowań, i administracyjnie należy do miasta Landsberg. Uwaga, żeby nie pomylić nazw. W Badenii-Wirtembergii istnieje gmina o tej samej nazwie, w powiecie Rems-Murr. Tutaj mowa wyłącznie o wzgórzu w Saksonii-Anhalt. Jaka jest historia tego miejsca? Strome zbocza porfirowego szczytu od tysiącleci przyciągały osadników. Według informacji z turystycznych opracowań na wzgórzu mieszkali ludzie epoki kamienia, a później Germanie i Słowianie. Na szczycie znajdowało się umocnienie grodowe. Miejsce po nim jest po raz pierwszy wzmiankowane w dokumencie z roku 966 pod łacińską nazwą „Nova urbs", czyli „Nowy Gród". Dziś po warowni zostały głównie ślady w terenie, ale naturalne położenie na wzniesieniu wciąż dobrze tłumaczy, dlaczego ludzie wybierali to miejsce na schronienie. Co chroni obszar Natura 2000? Burgstetten wchodzi w skład obszaru Natura 2000 „Porphyrkuppen Burgstetten bei Niemberg" (kod FFH0182). Obejmuje on około 51–52 hektarów i leży na terenie miasta Landsberg oraz gminy Petersberg. Chroniony kompleks tworzy kilka porfirowych kopuł wraz z otwartym terenem, zadrzewieniami i okolicznymi polami. Na suchych, ubogich w składniki odżywcze zboczach rosną cenne zbiorowiska roślinne: murawy kserotermiczne na podłożu wapiennym, zajmujące kilka hektarów, wrzosowiska suche, występujące na jednej niewielkiej powierzchni, krzemionkowe wychodnie skalne z roślinnością pionierską, widoczne na trzech wzgórzach, stepowe murawy subpannońskie. Spośród gatunków wymienia się kostrzewę walijską i ostnicę, które lubią ciepłe, suche, ubogie gleby. Żyje tu również populacja jaszczurki zwinki. Czy okolica jest zagrożona? W sąsiedztwie planowana jest kopalnia kruszywa twardego Niemberg/Brachstedt. Organizacje przyrodnicze, takie jak BUND, zwracają uwagę, że obszar chroniony leży tuż obok planowanej inwestycji, a dokumenty planistyczne przewidują utratę niewielkich płatów muraw i wycinkę kilku hektarów lasu. To spór między interesami przemysłu a ochroną przyrody, dlatego warto sprawdzić aktualny stan sprawy przed wizytą. Czy warto tu przyjechać? Burgstetten nie jest typową atrakcją z kasą biletową i parkingiem. To miejsce dla osób, które chcą zobaczyć nieturystyczną Saksonię-Anhalt: otwarty krajobraz, porfirowe skały, rzadką roślinność i historię ukrytą w terenie. Dobrze łączyć je ze zwiedzaniem pobliskiego Halle (Saale) i miasta Landsberg. Najczęstsze pytania Gdzie leży Burgstetten? W Saksonii-Anhalt, w powiecie Saalekreis, w okolicach Niemberg i miasta Landsberg, na północny wschód od Halle (Saale). Jak wysokie jest wzgórze? Według map i opisów turystycznych ma około 130–140 metrów n.p.m. Czy to teren chroniony? Tak, wzgórze należy do obszaru Natura 2000 „Porphyrkuppen Burgstetten bei Niemberg". Co stało na szczycie? Grodowe umocnienie, wzmiankowane w dokumencie z 966 roku jako „Nova urbs". Czy to ta sama miejscowość co Burgstetten w Badenii-Wirtembergii? Nie. To tylko zbieżność nazw.
-
Antoniberg
Stepperg
Antoniberg to wapienne wzgórze z wyraźnym stromym zboczem opadającym ku Dunaju oraz jednocześnie część gminy Rennertshofen w bawarskim powiecie Neuburg-Schrobenhausen. Leży tuż przy miejscowości Stepperg, w dolinie Dunaju, na terenie Parku Natury Altmühltal. Wzgórze łączy w sobie sanktuarium, zabytkową aleję lipową, formy przyrodnicze i ślady rzymskiej przeszłości, dlatego jest popularnym celem krótkiej wycieczki. Co warto wiedzieć o Antoniberg? Wzgórze jest chronione jako pomnik przyrody. Z jego krawędzi rozciąga się widok na dolinę Dunaju, więc miejsce funkcjonuje także jako punkt widokowy polecany przez lokalne organizacje turystyczne. Nazwa pochodzi od świętego Antoniego, któremu poświęcono kościół stojący na szczycie. Dlaczego powstał tu kościół? Na wzgórzu, na południowy wschód od Stepperg, w 1676 roku ówczesny pan miejscowego zamku, baron von Servi, kazał wznieść kościół pod wezwaniem świętego Antoniego. Z czasem miejsce zyskało charakter celu pielgrzymek, o czym przypominają lokalne opracowania o Stepperg jako miejscowości z sanktuarium na górze świętego Antoniego. Kto jest pochowany w krypcie? Pod kościołem znajduje się krypta rodowa hrabiów de Moy. Spoczywa w niej także Maria Leopoldyna, wdowa po bawarskim elektorze. Dla osób zainteresowanych historią Bawarii to jeden z ciekawszych szczegółów wizyty. Co zobaczyć w okolicy? Aleja lipowa prowadząca w stronę wzgórza. Stare drzewa tworzą charakterystyczny, zacieniony dojazd i mają własny wpis w rejestrze drzew zabytkowych. Strudelloch, czyli wydrążone przez wodę zagłębienie w wapieniu u zachodniego podnóża wzgórza. To przykład działania erozji wodnej na skale. Stepperg z zamkiem, położony tuż obok i dobrze nadający się na uzupełnienie spaceru. Rzymski ślad pod wzgórzem U stóp Antoniberg, w korycie Dunaju, znaleziono pozostałości dużego drewnianego mostu zbudowanego przez Rzymian około 150 roku n.e. Dziś nie jest on widoczny dla zwiedzających, ale pokazuje, że przeprawa przez rzekę w tym miejscu miała znaczenie już w starożytności. Trochę historii administracyjnej Gdy w 1818 roku, na mocy drugiego edyktu o gminach, tworzono w Bawarii gminy, Stepperg wraz z Antoniberg stało się samodzielną gminą. Istniała ona do końca 1977 roku. Od 1 stycznia 1978 należy do gminy Rennertshofen. Jak zaplanować wizytę? Wzgórze nadaje się na spokojny spacer połączony z oglądaniem przyrody i zabytków. Dobrze zaplanować je razem ze Stepperg i innymi atrakcjami doliny Dunaju w Parku Natury Altmühltal. Warto zabrać wygodne buty, ponieważ zbocza są strome. Najczęstsze pytania Gdzie leży Antoniberg? W Bawarii, w gminie Rennertshofen, w powiecie Neuburg-Schrobenhausen, przy miejscowości Stepperg nad Dunajem. Kiedy zbudowano kościół na wzgórzu? W 1676 roku, z fundacji miejscowego pana zamku, barona von Servi. Kto jest pochowany w krypcie? Znajduje się tam krypta hrabiów de Moy, w której pochowana jest także bawarska wdowa po elektorze, Maria Leopoldyna. Co to jest Strudelloch? Zagłębienie wyżłobione przez wodę w wapieniu u zachodniego podnóża wzgórza. Czy są tu ślady z czasów rzymskich? Tak, w korycie Dunaju pod wzgórzem znaleziono resztki rzymskiego drewnianego mostu z około 150 roku n.e.
-
Walberla
Kirchehrenbach
Walberla to najbardziej znany szczyt Ehrenbürg, samotnej góry stołowej na przedpolu Jury Frankońskiej w Górnej Frankonii (Bawaria). Leży w okolicy Kirchehrenbach, w powiecie Forchheim, i od pokoleń jest jednym z ulubionych celów wycieczek mieszkańców regionu. Czym jest Walberla i czym różni się od Ehrenbürg? Nazwa Ehrenbürg odnosi się do całej góry o podwójnej kopule. Walberla to jej zachodni, niższy wierzchołek, który mieszkańcy zaczęli nazywać tak, a z czasem nazwa przylgnęła do całego masywu. Wierzchołek ma 513 m n.p.m., a jego wybitność względna to zaledwie 6 m, więc formalnie jest wzniesieniem podrzędnym. Główny, południowy szczyt to Rodenstein, wysoki na około 532 m. Północny wierzchołek pomocniczy mierzy 522 m. Góra leży na terenie trzech gmin: Kirchehrenbach, Leutenbach i Wiesenthau. Co zobaczyć na szczycie? Na Walberla stoi kaplica św. Walburgi (Walburgis-Kapelle), charakterystyczny punkt widoczny z daleka. Obecny budynek pochodzi z XVII wieku, a pierwsza wzmianka o kaplicy na górze sięga połowy XIV wieku. W 2019 roku, po remoncie, kaplicę uroczyście poświęcono na nowo. Ze szczytu rozciąga się szeroki widok na okolicę, między innymi na dolinę rzeki Wiesent. W tradycji ludowej Frankonii Walberla zalicza się, obok Kreuzbergu i Staffelbergu, do trzech Świętych Gór Franków. Dla wielu mieszkańców to miejsce o znaczeniu duchowym i kulturowym, nie tylko punkt widokowy. Jaka jest historia góry? Ehrenbürg była w starożytności miejscem osadnictwa Celtów. Na wzniesieniu istniało umocnione oppidum z potężnymi wałami, a archeolodzy opisują tu również celtyckie miejsce kultu. Pozostałości fortyfikacji są do dziś czytelne w terenie, dlatego wycieczka na górę łączy walory krajobrazowe z historycznymi. Walberlafest Co roku w pierwszą niedzielę maja na górze odbywa się Walberlafest. Uchodzi za najstarsze święto wiosny w Niemczech i przyciąga licznych gości z całej Frankonii. Jeśli chcesz uniknąć tłumów, wybierz inny termin. Jak zaplanować wycieczkę? Najpopularniejszy punkt startowy to Kirchehrenbach. Dostępnych jest kilka tras: trasa z Kirchehrenbach przez Walberla i Rodenstein do Schlaifhausen, około 11 km, o średnim stopniu trudności, pętla dookoła góry, około 9 km, dłuższa trasa z Forchheim przez Wiesenthau na Ehrenbürg, około 19 km w jedną stronę lub z powrotem pociągiem krócej. Zabierz porządne buty, bo podejście jest strome, a ścieżki po deszczu bywają śliskie. Na szczycie warto zostawić sobie czas na odpoczynek przy kaplicy i podziwianie widoków. Najczęstsze pytania Czy Walberla i Ehrenbürg to to samo miejsce? Nie do końca. Ehrenbürg to cała góra o podwójnej kopule, a Walberla to jej zachodni wierzchołek, którego nazwa stała się potoczną nazwą całego masywu. Jak wysoki jest najwyższy punkt? Rodenstein, południowy szczyt, ma około 532 m n.p.m. Sam Walberla ma 513 m. Kiedy odbywa się Walberlafest? W pierwszą niedzielę maja. Gdzie zacząć wędrówkę? Najwygodniej w Kirchehrenbach, skąd prowadzą szlaki na szczyt i dalej do Schlaifhausen. Czy na górze jest coś do zwiedzania? Tak, kaplica św. Walburgi, widoki na dolinę Wiesent oraz ślady celtyckich umocnień.
-
Monte Scherbelino
Stuttgart
Monte Scherbelino to potoczna nazwa wzgórza Birkenkopf w zachodniej części Stuttgartu. Wzniesienie ma 511 metrów wysokości, a jego szczyt leży prawie 260 metrów powyżej centrum miasta. To jedno z najwyższych miejsc w granicach Stuttgartu, a zarazem jedno z najbardziej wymownych miejsc pamięci w Badenii-Wirtembergii. Dlaczego to wzgórze jest wyjątkowe? Birkenkopf nie jest w całości dziełem natury. Po II wojnie światowej Stuttgart leżał w dużej części w gruzach po nalotach bombowych z lat 1940–1945. Między 1953 a 1957 rokiem na wzgórzu złożono ponad 1,5 miliona metrów sześciennych gruzu z zniszczonych budynków. Przed wojną szczyt był o około 40 metrów niższy. Takie sztuczne wzniesienia nazywa się w Niemczech Trümmerberg, czyli „górą gruzu", a podobne powstały w wielu dużych miastach kraju. Skąd nazwa Monte Scherbelino? Mieszkańcy żartobliwie nazwali wzgórze „Monte Scherbelino". Człon „Scherbe" oznacza po niemiecku skorupę lub odłamek, a końcówka naśladuje włoskie brzmienie, jak w nazwach górskich. Całość można przetłumaczyć mniej więcej jako „Góra Odłamków". Ta sama nazwa funkcjonuje też w odniesieniu do innego wzgórza gruzu we Frankfurcie nad Menem, więc planując wycieczkę, warto pamiętać o Stuttgarcie. Co zobaczyć na szczycie? Od 1953 roku na szczycie stoi krzyż. Na wierzchołku wciąż widać fragmenty dawnych budynków: kamienne elementy architektoniczne i bryły, które wyrastają spomiędzy trawy i drzew. Miasto traktuje to miejsce jednocześnie jako pomnik i przestrogę przed wojną. W maju 2026 roku władze Stuttgartu odsłoniły tu nową stelę pamiątkową, która wyjaśnia pochodzenie wzgórza i wzmacnia rolę Monte Scherbelino jako miejsca pamięci. Ze szczytu rozciąga się widok na miasto i okolicę. Stuttgart leży w kotlinie, więc wysokość 511 metrów pozwala dobrze zrozumieć jego położenie wśród wzgórz. Dla kogo jest to miejsce? dla osób zainteresowanych historią II wojny światowej i odbudową niemieckich miast, dla spacerowiczów i piechurów, którzy lubią krótkie wyjścia na punkt widokowy, dla fotografów szukających nietypowych kadrów z betonowymi i kamiennymi fragmentami wśród zieleni, dla każdego, kto chce zobaczyć, jak miasto upamiętnia własną przeszłość. Najczęstsze pytania Czy Monte Scherbelino i Birkenkopf to to samo miejsce? Tak. Birkenkopf to oficjalna nazwa wzgórza, a Monte Scherbelino to nazwa używana potocznie przez mieszkańców Stuttgartu. Ile ma wysokości? 511 metrów nad poziomem morza, czyli prawie 260 metrów powyżej centrum miasta. Z czego powstało wzgórze? Z ponad 1,5 miliona metrów sześciennych gruzu zgromadzonego po wojnie w latach 1953–1957. Wcześniej szczyt był około 40 metrów niższy. Co oznacza krzyż na szczycie? Krzyż stoi tu od 1953 roku, a całe miejsce pełni funkcję pomnika i przypomnienia o skutkach wojny. Czy to wzgórze jest jedynym takim w Niemczech? Nie. Prawie każde duże niemieckie miasto ma przynajmniej jedną górę gruzu, jednak stuttgarcki Birkenkopf należy do najlepiej znanych.
-
Schlangenberg
Stolberg
Schlangenberg to niewielkie wzgórze w zachodnich Niemczech, tuż przy granicy z Holandią i Belgią, w okolicach miejscowości Breinigerberg, która należy do miasta Stolberg (Nadrenia). Szczyt wznosi się na 276 m n.p.m., a całe wzgórze objęto ochroną jako rezerwat przyrody. Nazwa oznacza po niemiecku „górę węży". To dobry cel dla osób, które lubią spokojne spacery i przyrodę z ciekawą historią górniczą w tle. Gdzie leży Schlangenberg? Wzgórze znajduje się około 15 km od Akwizgranu i około 7 km od centrum Stolbergu. Leży na północny zachód od dzielnicy Breinig, w regionie Städteregion Aachen. Dojazd z Akwizgranu jest prosty, a okolica świetnie nadaje się na krótki wypad poza miasto. Dlaczego to miejsce jest chronione? Rezerwat Schlangenberg działa od 1990 roku, a źródła różnie podają jego powierzchnię (od ok. 108 ha do nieco ponad 120 ha). Jest też częścią europejskiej sieci obszarów siedliskowych Flora-Fauna-Habitat. Powodem ochrony jest wyjątkowa roślinność, która wyrosła na glebie bogatej w metale ciężkie. Dominują tu półsuche murawy, a rośliny przystosowane do takiego podłoża nazywa się w Niemczech florą galmanową (Galmeiflora). Co wyróżnia tutejszą roślinność? Symbolem miejsca jest fiołek galmanowy (Viola lutea calaminaria). Odporność na metale ciężkie rozwijała się przez pokolenia i sprawiła, że roślina wykształciła się w odrębny takson. Na wzgórzu rosną także zawciągi, czyli niewielkie, różowo kwitnące byliny muraw. Rezerwat znany jest również z bogactwa motyli, a w opracowaniach mówi się o ponad 300 zaobserwowanych gatunkach. Jaka jest historia górnicza wzgórza? W XVIII i XIX wieku wydobywano tu galman, czyli rudę cynku, potrzebną do produkcji mosiądzu. Kopalnia w Breinigerbergu dostarczała głównie rudy ołowiu i cynku. To właśnie wielowiekowa działalność górnicza i naturalne metale w glebie ukształtowały dzisiejszy, nietypowy krajobraz. Źródła nie są zgodne co do dokładnej daty zakończenia wydobycia, dlatego warto traktować ją ostrożnie. Jak zwiedzać rezerwat? W dawnej szkole głównej w Stolberg-Breinigerberg działa centrum informacyjne, w którym można dowiedzieć się więcej o przyrodzie i historii wzgórza. Stolberg-Touristik organizuje spacery z przewodnikiem po rezerwacie. Najlepiej wybrać się tu późną wiosną lub latem, gdy roślinność jest w pełni rozwinięta. Ponieważ to obszar chroniony, należy trzymać się wyznaczonych ścieżek i nie zrywać roślin. Najczęstsze pytania Ile wysokości ma Schlangenberg? Szczyt ma 276 m n.p.m., więc to łagodne wzniesienie, a nie górska wyprawa. Co oznacza nazwa Schlangenberg? Dosłownie „góra węży". Tak nazywa się kilka wzgórz w Niemczech, ale to w okolicy Stolbergu jest rezerwatem przyrody. Jak daleko jest do Akwizgranu? Około 15 km, a do centrum Stolbergu około 7 km. Czym jest fiołek galmanowy? To roślina odporna na metale ciężkie, charakterystyczna dla gleb w pobliżu dawnych kopalni cynku i ołowiu. Czy można tu zwiedzać z przewodnikiem? Tak, spacery przyrodnicze oferuje Stolberg-Touristik, a informacje czekają w centrum w Breinigerbergu.
-
Wilseder Berg
Wilsede
Wilseder Berg to najwyższe wzniesienie Wrzosowiska Lüneburskiego (Lüneburger Heide) w Dolnej Saksonii. Szczyt ma 169,2 m n.p.m., leży na terenie gminy Bispingen, w powiecie Heidekreis, a u jego stóp znajduje się wioska Wilsede. Jak na górę wysokość jest skromna, ale na płaskiej północnoniemieckiej nizinie wystarcza, by zobaczyć rozległą panoramę. Gdzie leży Wilseder Berg i jak go znaleźć? Wzgórze stoi w samym środku rezerwatu przyrody Lüneburger Heide, współrzędne to około 53,1677 N, 9,9392 E. Najbliższa osada to Wilsede, a popularny punkt startowy wypraw to Niederhaverbeck. Rezerwat jest wolny od ruchu samochodowego, więc do szczytu dochodzi się pieszo, a po terenie poruszają się także rowerzyści i wozy konne. Warto trzymać się wyznaczonych ścieżek, bo to obszar chroniony. Co zobaczysz ze szczytu? Z góry otwiera się widok dookoła na wrzosowisko, kępy jałowców, brzozy i pojedyncze sosny. Szczególnie efektowny jest widok na południowy zachód, w dolinę wrzosowiskową w stronę Niederhaverbeck. Przy dobrej widoczności na horyzoncie można dostrzec zarys Hamburga. Wielu turystów przychodzi tu na zachód słońca przy bezchmurnym niebie, kiedy wrzosowisko zmienia kolor. Kiedy jechać? Największy tłum przyciąga czas kwitnienia wrzosu, zwykle od sierpnia do września, gdy wzgórza pokrywają się fioletem. Wtedy należy liczyć się z większą liczbą odwiedzających. Poza sezonem kwitnienia wrzosowisko jest spokojniejsze, a krajobraz ma surowszy, stonowany charakter. Jaka trasa prowadzi na Wilseder Berg? Popularna pętla z Niederhaverbeck liczy około 14–15 km i zajmuje mniej więcej 3,5–4 godziny. Podejście jest łagodne: łączna suma przewyższeń to według opisów tras od ok. 40 do 140 m, zależnie od wariantu. Szlak prowadzi przez Wilsede, dolinę Totengrund i Steingrund. Wilseder Berg jest też najwyższym punktem długodystansowego szlaku Heidschnuckenweg, który przecina całe Wrzosowisko Lüneburskie. Dlaczego wrzosowisko wciąż istnieje? Wrzosowiska nie są tworem naturalnym w czystej postaci, utrzymuje je wypas. Owce rasy Heidschnucke skubią młode pędy drzew i krzewów, dzięki czemu teren pozostaje otwarty. Bez stad las zająłby wrzosowisko w ciągu kilku dziesięcioleci. Na szlaku można spotkać pasterzy i przemieszczające się stada. Praktyczne wskazówki Zabierz wodę, na trasie jest niewiele miejsc, gdzie można ją kupić. Załóż wygodne buty, ścieżki są piaszczyste. Nie schodź ze szlaków, to rezerwat przyrody. Najlepsze światło na zdjęcia bywa wczesnym rankiem i przed zachodem słońca. Najczęstsze pytania Czy Wilseder Berg to najwyższy punkt Wrzosowiska Lüneburskiego? Tak, ma 169,2 m n.p.m. i jest najwyższym wzniesieniem regionu oraz powiatu Heidekreis. Czy można dojechać na szczyt samochodem? Nie, rezerwat jest wolny od samochodów. Z parkingów dochodzi się pieszo albo dojeżdża rowerem. Czy wejście jest trudne? Nie, podejście jest łagodne i nadaje się dla większości turystów, także z dziećmi. Kiedy wrzosy kwitną? Najlepszy czas to sierpień i wrzesień. Ile trwa spacer? Pętla z Niederhaverbeck to około 3,5–4 godzin marszu.
-
Große Haube
Kothen
Große Haube (nazywana też Mottener Haube) to wzniesienie w paśmie Rhön, położone na granicy Hesji i Bawarii, w pobliżu wsi Motten. Szczyt osiąga około 658 metrów nad poziomem morza i uchodzi za domową górę Motten, najbardziej na północ wysuniętej gminy powiatu Bad Kissingen. Nazwa po niemiecku znaczy „duży kaptur", co dobrze oddaje łagodny, zaokrąglony kształt góry. Gdzie leży Große Haube? Góra znajduje się w niemieckim średniogórzu Rhön, na pograniczu powiatu Fulda po stronie heskiej i powiatu Bad Kissingen po stronie bawarskiej. Najbliższymi miejscowościami są Motten oraz Kothen, a punktem startowym większości wycieczek jest właśnie Motten. To spokojny region, w którym rozległe wzgórza i lasy sprzyjają pieszym wędrówkom. Jak wygląda wejście na szczyt? Najpopularniejszą propozycją jest szlak „Extratour Der Mottener", pętla o długości około 16 kilometrów. Przejście zajmuje zwykle około 4 godzin 45 minut, a suma podejść wynosi mniej więcej 465 metrów. Trasa prowadzi z Motten wzdłuż granicy bawarsko-heskiej na szczyt Große Haube, a potem dalej do Pilster, skały zbudowanej z fonolitu, czyli skały wulkanicznej. Na końcu wraca się do Motten. Szlak ma certyfikat Deutsches Wandersiegel Premiumweg, przyznawany trasom o szczególnej jakości. Dla osób, które wolą krótszy spacer, istnieje wariant przez przełęcz koło Kothen i dolinę Schmale Sinn. Liczy około 8 kilometrów i wymaga mniej więcej 160 metrów podejścia, więc jest wyraźnie łatwiejszy. Co można zobaczyć po drodze? Rozległe widoki na Rhön i okolicę. Na szczycie stoi wieża widokowa, zbudowana w 1980 roku jako drewniana konstrukcja o wysokości około 24 metrów. Przy dobrej pogodzie widać stamtąd aż po Taunus, Spessart i Vogelsberg. Historyczne kamienie graniczne wzdłuż szlaku, z których część pochodzi z 1729 roku. Skałę Pilster, interesującą dla osób lubiących geologię. Gdzie odpocząć? Na trasie głównej pętli posiłek można zjeść w Motten, Kothen i Speicherz. Warto więc zaplanować przerwę w jednej z tych miejscowości. Najczęstsze pytania Jak wysoka jest Große Haube? Szczyt ma około 658 metrów n.p.m. Czy to dobra trasa dla początkujących? Pełna pętla jest dość długa, ale nie wymaga sprzętu górskiego. Krótszy wariant przez Kothen jest łatwiejszy i lepszy dla mniej wprawnych wędrowców. Po co iść na szczyt? Dla widoków z wieży, spokojnej przyrody Rhön oraz ciekawostek, jak kamienie graniczne i fonolitowa skała Pilster. Gdzie zacząć wycieczkę? Najwygodniej w Motten, skąd wychodzi główny szlak, albo w Kothen, jeśli wybierasz krótszy wariant.
-
Hochkopf
Todtnau
Hochkopf to szczyt w południowej części Schwarzwaldu, na pograniczu miejscowości Todtmoos i Präg, dzielnicy miasta Todtnau. Wznosi się na około 1263 m n.p.m. (część źródeł podaje 1267 m, ale najczęściej powtarza się wartość 1263 m). Najbardziej rozpoznawalnym elementem szczytu jest wieża widokowa, z której rozciąga się rozległa panorama. Gdzie leży Hochkopf? Góra znajduje się w południowym Schwarzwaldzie, między Todtmoos a Todtnau. Granica między gminą Todtmoos a przysiółkiem Präg, należącym do Todtnau, przebiega przez sam wierzchołek. Dlatego miejsce bywa opisywane zarówno w kontekście jednej, jak i drugiej miejscowości. Nie należy go mylić z innym wzniesieniem o tej samej nazwie, porośniętym lasem grzbietem w Schwarzwaldzie, który figuruje w spisach jako osobny obiekt. Co zobaczyć na szczycie? Na wierzchołku stoi wieża Hochkopfturm. Według informacji turystycznych Schwarzwaldu oferuje ona panoramę na 360 stopni, a przy dobrej widoczności także widok na Alpy. Źródła nie są zgodne co do roku budowy: anglojęzyczne podają rok 1925, a niemiecka strona turystyczna wskazuje rok 1926, z renowacją w 1982 i kolejnym remontem w 2020. Z tego powodu mówi się o setnej rocznicy wieży w 2026 roku, z którą wiąże się jubileuszowy sezon wędrówek w Todtmoos. Wstęp na wieżę jest bezpłatny. Opisy zwracają też uwagę na nietypową architekturę budowli. Jak dojść na Hochkopf? Najprostszy dojazd prowadzi na parking Weißenbachsattel, skąd na szczyt wchodzi się szlakiem. Popularna jest też trasa o długości około 11,6 km, która zaczyna się przy krzyżu Holzer Kreuz koło Fröhnd i kończy się przy schronisku Hochkopfhaus. Opisy tras wspominają także o panoramicznej ścieżce prowadzącej do tego schroniska, gdzie można zjeść posiłek. Wieża jest uznawana za cel odpowiedni zarówno dla pieszych, jak i dla rowerzystów górskich. Dlaczego warto? Hochkopf to klasyczny cel jednodniowej wycieczki w południowym Schwarzwaldzie. Łączy w sobie niezbyt wymagające podejście, bezpłatną wieżę widokową i widoki, które przy dobrej pogodzie sięgają daleko poza okoliczne doliny. Dobrze nadaje się na wypad z Todtnau lub Todtmoos, a także jako punkt na dłuższej trasie przez wyższe partie Schwarzwaldu. Najczęstsze pytania Jak wysoki jest Hochkopf? Najczęściej podawana wysokość to 1263 m n.p.m. Niektóre źródła wskazują 1267 m, a strona turystyczna zaokrągla wartość do około 1200 m. Czy wejście na wieżę jest płatne? Nie, wieża widokowa jest dostępna bezpłatnie. Skąd najłatwiej wyruszyć? Najczęściej polecany jest start z parkingu Weißenbachsattel. Alternatywą jest trasa od krzyża Holzer Kreuz koło Fröhnd. Czy z wieży widać Alpy? Według informacji turystycznych wieża daje panoramę 360 stopni z widokiem na Alpy, oczywiście zależnie od pogody i przejrzystości powietrza. W której miejscowości leży szczyt? Granica między Todtmoos a Präg (część Todtnau) przebiega przez jego wierzchołek, więc szczyt należy do obu okolic. Czy da się tu coś zjeść? Opisy tras wymieniają schronisko Hochkopfhaus, w którym podawane są posiłki.
-
Unternberg
Ruhpolding
Unternberg to szczyt o wysokości 1425 m n.p.m. w Alpach Chiemgauskich, na południe od miejscowości Ruhpolding w Bawarii. Razem z Rauschbergiem jest jedną z dwóch lokalnych gór Ruhpolding, czyli „Hausbergów", na które mieszkańcy i turyści wybierają się na niedzielny spacer albo dłuższą wycieczkę. Dlaczego warto wejść na Unternberg? Z wierzchołka rozciąga się panorama we wszystkich kierunkach. Przy dobrej widoczności widać Chiemsee, nazywane przez Bawarczyków „bawarskim morzem", a także masyw Sonntagshorn (1961 m), najwyższego szczytu Alp Chiemgauskich. Nad stokami często krążą paralotniarze, co dodaje widokom dynamiki. Jak wygląda trasa? Najpopularniejsza pętla zaczyna się na parkingu przy wyciągu Unternberglift. Stąd szlak prowadzi obok Raffner Alm aż na szczyt, a powrót odbywa się tą samą drogą. Opisy tras podają około 10 km i około 3 godzin marszu, a przewyższenie to według różnych źródeł od około 525 do około 690 m, zależnie od punktu startu. Szlak jest oznakowany i technicznie łatwy lub średni, ale podejście jest strome i prawie nie daje wytchnienia, więc potrzebna jest przeciętna kondycja. Można też wystartować prosto z centrum Ruhpolding albo z Weingarten leśną, zacienioną ścieżką; dochodzi wtedy dodatkowy odcinek do parkingu przy wyciągu. Kto ma jeszcze siły, może od schroniska Bergwacht dołożyć 30–40 minut marszu na Eisenberg. Trasa jest popularna także wśród rowerzystów górskich. Czy można wjechać na górę? Na Unternberg prowadzi kolej krzesełkowa, czyli podwójny wyciąg krzesełkowy. Pozwala wjechać pod szczyt bez długiego podejścia i zrobić wycieczkę z odpoczynkiem w schronisku. Stację szczytową podają źródła na wysokości około 1400 m. Gdzie odpocząć i zjeść? Na trasie lub blisko niej stoją Schwendtboden-Diensthütte, Unternbergalm (na wysokości około 1400 m) oraz Raffneralm. Nieco dalej znajduje się Butzn Wirt, a po zejściu do Ruhpolding czekają restauracje, na przykład w hotelu Zur Post. Kiedy jechać? Unternberg jest górą całoroczną. Latem służy do pieszych wędrówek i jazdy na rowerze górskim, zimą do skitourów i wycieczek w rakietach śnieżnych. Jak dojechać? Samochodem jedzie się autostradą A8 i zjeżdża na węźle Siegsdorf w stronę Ruhpolding. Koleją dojedziesz do Traunstein, a stamtąd pociągiem regionalnym lub autobusem do Ruhpolding. Najczęstsze pytania Jak wysoki jest Unternberg? Ma 1425 m n.p.m. Czy trasa jest trudna? Jest łatwa do średniej pod względem technicznym, ale podejście jest strome i wymaga średniej kondycji. Ile trwa wejście? Pełna pętla z parkingu przy wyciągu to według opisu około 3 godzin, wejście samo w sobie zajmuje mniej więcej godzinę i czterdzieści minut. Czy można wjechać wyciągiem? Tak, na szczyt prowadzi podwójny wyciąg krzesełkowy. Czy to dobry cel zimą? Tak, góra jest używana do skitourów i wędrówek w rakietach śnieżnych.
-
Ilkahöhe
Tutzing
Ilkahöhe to wzniesienie o wysokości około 726 m n.p.m. na zachodnim brzegu jeziora Starnberger See w Bawarii, nad osadą Oberzeismering, na południowy zachód od miejscowości Tutzing. Od dawna jest jednym z ulubionych punktów widokowych w okolicach Monachium i celem niedzielnych wycieczek. Jak powstała Ilkahöhe? Wzgórze ukształtował lodowiec Würm w czasie ostatniego zlodowacenia. Jest pozostałością jednej z jego moren bocznych, czyli wału skał i żwiru odłożonego wzdłuż krawędzi lodowca. Ta sama siła, która wyrzeźbiła całe jezioro Starnberger See, zostawiła więc po sobie łagodną, zalesioną kulminację, górującą nad brzegiem. Nazwa nawiązuje do księżnej Ilki von Wrede, spadkobierczyni dóbr Oberzeismering. Mianem Ilkahöhe określa się też większą posiadłość, której częścią jest wzgórze. Co widać ze szczytu? Dzięki położeniu na uboczu i wysunięciu ponad okolicę Ilkahöhe jest cenionym tarasem widokowym. W pogodne dni widać stąd panoramę Alp, od Zugspitze, najwyższego szczytu Niemiec, aż po Alpy Chiemgauskie. Najlepsze warunki zwykle zdarzają się przy czystym powietrzu, gdy wiatr z gór oczyszcza horyzont. To dobry cel także poza sezonem letnim: wzgórze bywa polecane jako cel spaceru zimowego. Jak dojść na Ilkahöhe? Najprostszy dojazd z Monachium prowadzi koleją podmiejską S6 do stacji Tutzing. Stamtąd na wzgórze wiodą oznakowane szlaki piesze. Opisy tras różnią się długością: krótsze warianty zajmują około godziny w jedną stronę, a pętle z dodatkowymi atrakcjami, na przykład przez jezioro Deixlfurter See czy wąwóz Waldschmidtschlucht, to już kilka godzin marszu. Trasy są łatwe, bez trudności technicznych, a przewyższenie jest umiarkowane, więc nadają się dla rodzin i mniej wprawnych piechurów. Warto zabrać wygodne buty, bo leśne drogi po deszczu bywają błotniste. Co jeszcze jest w okolicy? Przy szczycie, w osadzie Oberzeismering, stoi dawny dom leśniczego, obecnie gospoda Forsthaus Ilkahöhe z ogródkiem piwnym, popularna wśród wycieczkowiczów. Obok znajduje się kościół św. Mikołaja z cmentarzem. Droga leśna kończy się przy folwarku Oberzeismering, dalej do gospody prowadzi asfaltowa dróżka w dół. Najczęstsze pytania Czy Ilkahöhe to prawdziwa góra? To raczej niewielkie wzniesienie morenowe, ale z racji wysokości i widoków bywa nazywane małą górą Bawarii. Jak dojechać bez samochodu? Koleją S6 z Monachium do Tutzing, a dalej pieszo. Kiedy najlepiej przyjść? W pogodny dzień, gdy widoczność pozwala dostrzec Alpy; wzgórze nadaje się też na zimowy spacer. Czy trzeba mieć kondycję? Nie, trasy są łatwe i nie wymagają specjalnego przygotowania. Czy jest gdzie zjeść? Tak, przy szczycie działa gospoda Forsthaus Ilkahöhe z ogródkiem piwnym. Czy to dobry cel na krótką wycieczkę z Monachium? Tak, dojazd pociągiem trwa niedługo, a spacer na wzgórze i powrót zmieścisz w jednym dniu, z przerwą na posiłek w gospodzie przy szczycie.
-
Merkur
Baden-Baden
Merkur to góra o wysokości około 668 metrów n.p.m., uchodząca za Hausberg, czyli „domową górę" Baden-Baden. Na jej szczycie stoi wieża widokowa, a na stok wjeżdża się zabytkową kolejką linową. To jedno z najłatwiej dostępnych miejsc widokowych w mieście i naturalny punkt na wycieczkę, gdy ma się już dość spacerów po uzdrowiskowym centrum. Czym jest Merkur w Baden-Baden? Merkur wznosi się nad miastem w północnej części Schwarzwaldu. Nazwa nie ma związku z samochodami ani planetą, z którymi bywa mylona w wyszukiwarkach. To po prostu wzniesienie, które mieszkańcy traktują jako swoją własną górę wypadową. Szczyt ma około 668 metrów wysokości, a miasto leży znacznie niżej, więc różnica poziomów robi wrażenie już podczas samej podróży. Jak dostać się na szczyt? Najwygodniej wjechać MerkurBergbahn, czyli kolejką szynowo-linową (funikularem). Trasa ma około 1192 metrów długości i pokonuje około 370 metrów różnicy wysokości. Maksymalne nachylenie wynosi według różnych źródeł około 54 procent, więc przejazd jest wyraźnie stromy. Kolejka ruszyła w 1913 roku, w 1967 roku ją zamknięto, a ponownie uruchomiono 27 kwietnia 1979 roku. Na górę można też dojść pieszo. Merkur leży przy szlakach wokół Baden-Baden, między innymi przy Baden-Badener Panoramaweg, dlatego dobrze łączy się go z dłuższą wędrówką. Co zobaczyć na górze? Główną atrakcją jest wieża widokowa Merkurturm. Obecna budowla pochodzi z 1905 roku i stanęła w miejscu wcześniejszej wieży widokowej z 1837 roku. Platforma znajduje się na wysokości 23 metrów. Dostać się na nią można schodami albo windą, a według opisów turystycznych przejazd windą jest bezpłatny. Z platformy widać Schwarzwald, równinę Renu, a przy dobrej pogodzie także Wogezy we Francji. To dobry punkt, by zorientować się w układzie doliny i zobaczyć miasto z góry. Kiedy się wybrać? Najlepsza jest pogoda z dobrą widocznością, bo to ona decyduje, czy dalekie pasma na horyzoncie będą czytelne. Warto sprawdzić aktualny rozkład jazdy kolejki przed wyjazdem, ponieważ godziny i ceny mogą się zmieniać, a w razie złej pogody lub prac technicznych kursy bywają ograniczane. Najczęstsze pytania Czy wjazd na Merkur jest trudny? Nie. Kolejka dowozi pasażerów niemal pod szczyt, a stamtąd do wieży jest już tylko krótki odcinek. Czy wjazd na wieżę widokową jest płatny? Według opisów turystycznych winda w wieży jest bezpłatna. Można też wejść po schodach. Jak wysoka jest platforma widokowa? Platforma znajduje się na wysokości 23 metrów nad szczytem, który sam ma około 668 metrów n.p.m. Od kiedy działa kolejka? Od 1913 roku, z przerwą po zamknięciu w 1967 roku. Ponownie uruchomiono ją w 1979 roku. Co widać z wieży? Schwarzwald, równinę Renu i przy sprzyjającej pogodzie Wogezy. Czy można wejść na górę pieszo? Tak, Merkur jest dostępny szlakami z Baden-Baden i jest częścią popularnych tras spacerowych wokół miasta.
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.