Muzea w Szwajcarii
Lista 252 miejsc z kategorii Muzea w Szwajcarii — z opisami, zdjęciami i wizytami od społeczności NextOnTrip. Miejsca rozmieszczone są w 162 miejscowościach. Najpopularniejsze miejsca według społeczności: Abegg foundation, Hafenmuseum Basel, Museum der Talschaft Hasli.
-
Toggenburger Museum
Lichtensteig
Museum Toggenburg w Lichtensteig to regionalne muzeum poświęcone historii i kulturze dolin rzek Thur i Necker, w kantonie St. Gallen we wschodniej Szwajcarii. Mieści się przy Hauptgasse 1, w samym sercu małego miasteczka, które hrabiowie Toggenburga założyli na początku XIII wieku. Co zobaczysz w muzeum? Ekspozycja stała zajmuje jedenaście sal i prowadzi przez dzieje regionu od czasów hrabiów Toggenburga aż po wiek XX. Wśród tematów pojawiają się m.in. regulacja rzeki Thur oraz rozwój turystyki zimowej w okolicznych górach. Osobny wątek to sztuka ludowa Toggenburga: malowane meble, obrazy chłopskie, tradycyjne stroje i domowe organy. Wystawy czasowe odbywają się w sklepionej piwnicy. W latach 2025–2026 pokazywana jest tam wystawa o wykopaliskach w jaskini Wildenmannlisloch i śladach neandertalczyków, z historycznymi zdjęciami, oryginalnymi znaleziskami i zajęciami dla dzieci. Dlaczego warto połączyć wizytę ze spacerem po Lichtensteig? Miasteczko przez wieki, aż do 1798 roku, było siedzibą landwójta księcia-opata, którego Landvogtei znajduje się w dzisiejszym ratuszu. W starym ratuszu przy Hintergasse zbierały się dawne organy władzy regionu, w tym sąd krajowy Toggenburga. Zwiedzanie muzeum ułatwia zrozumienie tej roli, więc dobrze zacząć od niego, a potem przejść się wąskimi uliczkami starówki. Jak dotrzeć i kiedy przyjechać? Lichtensteig leży w dolinie Thur, w regionie Toggenburg, i jest dobrym przystankiem w drodze do Churfirsten oraz na szlaki regionu. Muzeum otwiera się tylko w wybrane dni tygodnia, a godziny zmieniają się w zależności od sezonu. Według programu na pierwsze półrocze 2026 jest czynne od środy do niedzieli, w krótkich blokach popołudniowych lub porannych. Aktualne terminy sprawdź przed wizytą na stronie toggenburgermuseum.ch. Obok, przy Thurstrasse 2, działa osobna instytucja, Erlebniswelt Toggenburg. To inny obiekt niż muzeum, więc nie pomyl adresów. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie jest muzeum? Przy Hauptgasse 1 w Lichtensteig, w centrum miasteczka. Ile sal ma ekspozycja stała? Jedenaście, od dziejów hrabiów Toggenburga po wiek XX. Czy muzeum jest dobre dla rodzin z dziećmi? Tak, bieżąca wystawa o neandertalczykach zawiera zajęcia dla najmłodszych. Czy trzeba znać niemiecki? Opisy są głównie po niemiecku, ale przedmioty, jak malowane meble, stroje czy organy, są czytelne także bez znajomości języka.
-
Museum Appenzell
Appenzell
Museum Appenzell to muzeum historii i kultury w centrum miasteczka Appenzell, stolicy kantonu Appenzell Innerrhoden we wschodniej Szwajcarii. Ekspozycja pokazuje, jak żyli i w co wierzyli mieszkańcy tego najmniejszego pod względem ludności kantonu kraju. Gdzie jest muzeum i w jakim budynku? Adres to Hauptgasse 4, czyli główna ulica Appenzell, kilka kroków od rynku i od dworca kolejki wąskotorowej. Muzeum zajmuje dawny ratusz z połowy XVI wieku oraz sąsiednią kamienicę zwaną Buherre Hanisefs. Zwiedzanie rozłożono na sześć kondygnacji, więc wizyta to w praktyce wspinaczka po zabytkowych schodach i salach. Co zobaczysz w zbiorach? Kolekcja liczy ponad 30 tysięcy obiektów, a wiele z nich trafiło tu jako dary mieszkańców. Cenny jest także zbiór dawnych fotografii regionu. Stała wystawa porusza kilka tematów: haft appenzelski i związane z nim stroje ludowe (Trachten), malarstwo wiejskie i malowane meble, początki turystyki w regionie, pobożność ludową i dawne zwyczaje, codzienność: dom, czas wolny, świat pracy. Wystawy czasowe rozwijają wybrane wątki, więc warto sprawdzić program przed przyjazdem. Czy to to samo co Kunstmuseum albo Museum Liner? Nie. W Appenzell działają także Kunstmuseum Appenzell i Museum Liner, które pokazują sztukę. Museum Appenzell jest muzeum kulturowo-historycznym. Nie myl go również z Appenzeller Brauchtumsmuseum w Urnäsch, położonym w innej miejscowości i poświęconym żywym zwyczajom, jak sylwestrowe Silvesterchläuse. Kiedy przyjechać i ile czasu zarezerwować? Latem muzeum czynne jest z dłuższymi godzinami otwarcia, zimą tylko po południu, a w Nowy Rok i Boże Narodzenie jest zamknięte. Źródła podają różne ceny biletów i drobne różnice w godzinach, dlatego aktualne dane sprawdź na stronie museum.ai.ch. Na spokojny przegląd sześciu pięter wystarczy zwykle od 1,5 do 2 godzin. Ciekawy moment na wizytę to koniec kwietnia, gdy na placu przed ratuszem odbywa się Landsgemeinde, doroczne zgromadzenie obywateli kantonu głosujących przez podniesienie ręki. Po muzeum łatwiej wtedy zrozumieć kontekst tej tradycji. Dla kogo jest to miejsce? Muzeum sprawdzi się u osób, które lubią lokalną historię i rzemiosło, oraz u rodzin szukających deszczowej atrakcji. Dobrze uzupełnia spacer po Hauptgasse z jej malowanymi fasadami. Opisy eksponatów są przede wszystkim po niemiecku, więc przydaje się podstawowa znajomość języka lub tłumacz w telefonie. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Museum Appenzell? Przy Hauptgasse 4 w Appenzell, w dawnym ratuszu w samym centrum miasteczka. Czy to muzeum sztuki? Nie, to muzeum historii i kultury regionu. Sztukę znajdziesz w Kunstmuseum Appenzell i Museum Liner. Ile obiektów liczą zbiory? Ponad 30 tysięcy, w tym hafty, stroje ludowe, meble i fotografie. Czy muzeum działa cały rok? Tak, ale godziny zależą od sezonu, a w Nowy Rok i Boże Narodzenie jest zamknięte. Aktualny harmonogram i ceny sprawdź na museum.ai.ch.
-
Historical Museum (collection)
Lucerna
Historical Museum (Historisches Museum Luzern) to zbiory historyczne kantonu Lucerna, prezentowane w Lucernie, w dawnym arsenale przy Pfistergasse. Kolekcja dokumentuje przeszłość miasta i regionu przez pryzmat broni, tekstyliów, strojów i przedmiotów codziennego użytku. Gdzie mieści się muzeum? Zbiory pokazywane są w dawnym arsenale (Zeughaus) przy Pfistergasse 24, w centrum Lucerny. Budynek powstał w latach 1567–1569 jako magazyn wojskowy miasta. Muzeum działa w nim od 1986 roku. Od 2022 roku instytucja wspólnie z Muzeum Przyrodniczym Lucerny funkcjonuje pod szyldem Museum Luzern, więc przed wizytą warto sprawdzić aktualną nazwę i godziny na stronie historischesmuseum.lu.ch. Co zobaczysz w zbiorach? Ekspozycja stała obejmuje około 3000 obiektów. Gromadzone są głównie ruchome dobra kultury z kantonu Lucerna: tekstylia, stroje, w tym stroje ludowe, a także broń i zbroje. Muzeum zajmuje się też inwentaryzacją, konserwacją i badaniem eksponatów. Do najciekawszych pamiątek należy kolczuga księcia Leopolda III Habsburga, który poległ w bitwie pod Sempach w 1386 roku. Można tu również zobaczyć mediolańskie tarcze ze zdobyczy spod Giornico z 1478 roku oraz ostatnią gilotynę używaną w Szwajcarii. Przy eksponatach umieszczono kody kreskowe. Zeskanowanie ich tabletem udostępnianym w sali daje dodatkowe informacje o obiekcie. Jakie wystawy czasowe odbywają się w muzeum? W ciągu roku organizowane są zwykle dwie duże wystawy czasowe oraz dwie mniejsze prezentacje gabinetowe. Czasem organizowane są też oprowadzania w formie teatralnej. W 2019 roku, w 450-lecie arsenału, pokazano wystawę poświęconą dziejom samego budynku. Jak dotrzeć? Pfistergasse leży w starym mieście, na lewym brzegu Reuss, kilka minut pieszo od Kapellbrücke i około dziesięciu minut od dworca głównego. W centrum Lucerny najwygodniej poruszać się pieszo. Najczęstsze pytania Czy to muzeum przeznaczone jest tylko dla miłośników militariów? Nie. Obok broni i zbroi znajdziesz tekstylia, stroje i przedmioty związane z życiem kantonu na przestrzeni wieków. Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Przy około 3000 eksponatach rozsądnie jest zaplanować od półtorej do dwóch godzin. W jakim budynku mieści się muzeum? W dawnym arsenale z XVI wieku, zbudowanym w latach 1567–1569 przy Pfistergasse. Czy godziny otwarcia są stałe? Serwisy turystyczne podają zwykle godziny 10:00–17:00 od wtorku do niedzieli. Po połączeniu z Muzeum Przyrodniczym w 2022 roku godziny warto sprawdzić przed wyjazdem.
-
MoneyMuseum
MoneyMuseum w Zurychu to prywatne muzeum poświęcone historii pieniądza, położone na wzgórzu w dzielnicy Hottingen, przy Hadlaubstrasse 106. Placówkę utrzymuje niedochodowa fundacja Sunflower Foundation, a wstęp jest bezpłatny. To spokojna alternatywa dla większych zurychskich muzeów, dla ciekawych tego, czym ludzie płacili, zanim pojawiły się karty i aplikacje. Czym jest MoneyMuseum? Muzeum pokazuje, jak zmieniały się środki płatnicze i jaką rolę pieniądz odgrywał w gospodarce oraz kulturze. Główny nacisk położono na dzieje walut zachodnich, ale ekspozycja zagląda też do innych regionów świata. Instytucję założył w 1999 roku Jürg Conzett, najpierw jako serwis internetowy. Od 2003 roku muzeum działa w obecnej siedzibie przy Hadlaubstrasse. Kolekcja, którą Conzett przekazał fundacji, jest podstawą wystaw. Co zobaczysz na miejscu? W strefie wejściowej poznasz archaiczne środki płatnicze, czyli przedmioty, którymi handlowano na długo przed wprowadzeniem bitych monet. Dalej znajdziesz monety i opowieści o tym, jak władcy oraz miasta używali pieniądza do budowania własnego wizerunku. Wyróżnia się też biblioteka w piwnicy, z księgozbiorem sięgającym XVI wieku. Wystawy główne zmieniają się; ostatnio poświęcono jedną z nich pierwszym czterdziestu latom Manesse Library of World Literature. Jak dotrzeć do MoneyMuseum? Muzeum leży w górnej części dzielnicy, nieco poza centrum. Dojedziesz tramwajem nr 9 lub 10 albo autobusem nr 33 do przystanku Seilbahn Rigiblick. Stamtąd kolejką linową Rigiblick pokonasz stok do przystanku Hadlaubstrasse, a następnie czeka cię krótki spacer. Inna trasa wiedzie autobusem nr 39 do przystanku Schäppiweg. Z centrum Zurychu cała podróż zajmuje zwykle kilkanaście minut. Kiedy odwiedzić muzeum? Muzeum jest otwarte tylko w wybrane dni i wymaga wcześniejszej rezerwacji, którą załatwisz przez formularz na moneymuseum.com, e-mailem lub telefonicznie. Oficjalna strona podaje wtorki i czwartki, jednak inne serwisy turystyczne wymieniają inne dni. Dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualny harmonogram bezpośrednio u organizatora. Na zwiedzanie wystarczy godzina lub dwie, a okolica Rigiblick oferuje widoki na miasto i jezioro. Najczęstsze pytania Czy wstęp do MoneyMuseum jest płatny? Nie, wstęp jest bezpłatny. Muzeum utrzymuje fundacja Sunflower Foundation. Czy trzeba rezerwować wizytę? Tak. Muzeum otwiera się w wyznaczone dni po wcześniejszym zgłoszeniu. Rezerwacji dokonasz online, mailowo lub telefonicznie. Gdzie dokładnie znajduje się muzeum? Pod adresem Hadlaubstrasse 106, 8006 Zürich, w górnej części miasta. Najwygodniej dojechać tramwajem 9 lub 10 do Seilbahn Rigiblick i wjechać kolejką linową. Czy to muzeum dla fanów numizmatyki? Nie tylko. Ekspozycja opowiada o roli pieniądza w historii i kulturze, więc zainteresuje także osoby, które nie kolekcjonują monet.
-
Panzermuseum Thun
Thun
Panzermuseum Thun w Thun, w kantonie Berno, było miejscem poświęconym historii pojazdów pancernych szwajcarskiej armii. Kolekcja zniknęła z oferty dla zwiedzających w 2024 roku, dlatego przed wizytą trzeba wiedzieć, co dziś z niej zostało. Czym było Panzermuseum Thun? Placówka powstała w 2005 roku w dawnej ujeżdżalni koszar Haupt Kaserne w Thun. Pokazywano w niej czołgi i pojazdy pancerne zakupione przez armię Szwajcarii, od lekkiego Renault FT z 1921 roku po współczesnego Leoparda 2. Zbiory obejmowały też wozy zagraniczne oraz szwajcarską artylerię samobieżną i stałą. Druga część ekspozycji stała pod gołym niebem na terenie placu ćwiczebnego Thun, przy wejściu od strony koszar Dufour. Tam oglądano ponad czterdzieści pojazdów, ustawionych w rzędach. Kto prowadził muzeum? Muzeum działało dzięki stowarzyszeniu Verein Schweizer Armeemuseum (VSAM), które wspiera fundację Stiftung Historisches Armeematerial (HAM). Fundacja z ramienia Departamentu Obrony opiekuje się historycznym sprzętem wojskowym, głównie w Thun i Burgdorfie. Długofalowym celem stowarzyszenia jest ogólnodostępne muzeum armii szwajcarskiej. Czy można dziś zwiedzać Panzermuseum Thun? Nie. Likwidację zbiorów plenerowych ogłoszono w listopadzie 2023 roku, a w 2024 roku wystawę zamknięto dla publiczności. Powodem było to, że część eksponatów latami stała na zewnątrz i straciła sprawność, także jezdną. Pojazdy rozdzielono między inne zbiory: wozy zagraniczne trafiły do Szwajcarskiego Muzeum Wojskowego w Full-Reuenthal, pojazdy szwajcarskie przejęła kolekcja fundacji HAM w Burgdorfie, niewielka grupa została w Thun, ale nie jest dostępna dla zwiedzających. Co zobaczyć w okolicy, jeśli interesuje Cię wojskowość? Miłośnicy pojazdów pancernych powinni sprawdzić aktualną ofertę fundacji HAM, która udostępnia swoje zbiory w ramach zapowiedzianych wizyt, oraz muzeum w Full-Reuenthal. Informacje o terminach publikuje strona stiftung-ham.ch. Sam Thun, położone nad jeziorem Thun u stóp Alp Berneńskich, nadaje się na całodniowy wyjazd także bez motoryzacji w tle. Najczęstsze pytania Czy Panzermuseum Thun jest otwarte? Nie, wystawa plenerowa została zamknięta dla publiczności w 2024 roku. Co stało się z czołgami? Zagraniczne pojazdy przeniesiono do Full-Reuenthal, szwajcarskie do kolekcji fundacji HAM w Burgdorfie. Kilka sztuk pozostało w Thun bez dostępu dla zwiedzających. Od kiedy muzeum istniało? Od 2005 roku, początkowo w starej ujeżdżalni koszar Haupt Kaserne. Gdzie obejrzeć szwajcarskie czołgi? Najlepiej zapytać fundację HAM o terminy wizyt w Burgdorfie oraz sprawdzić ofertę Szwajcarskiego Muzeum Wojskowego w Full-Reuenthal.
-
Freemasons Museum of Switzerland
Bern
Szwajcarskie Muzeum Masonerii (Freimaurer Museum Schweiz) w Bernie to placówka poświęcona dziejom i współczesności wolnomularstwa w Szwajcarii. Otwarto ją w listopadzie 2018 roku w dzielnicy Breitenrain, przy Jupiterstrasse 40. To niewielkie, tematyczne muzeum dla osób ciekawych symboliki, rytuałów i historii bractw, które od trzech stuleci działają także w Szwajcarii. Co zobaczysz w muzeum masonerii w Bernie? Ekspozycja zajmuje ponad 300 m². Zgromadzono na niej przedmioty z trzech wieków: narzędzia o symbolicznym znaczeniu, obrazy, książki i pomoce używane podczas obrzędów. Opowieść zaczyna się od narodzin nowoczesnego wolnomularstwa, a potem przechodzi do powstania szwajcarskiej Wielkiej Loży Alpina. Osobne wątki to wnętrza lóż i świątyń, rytuały, a także muzyka i literatura związane z ruchem. Wrażenie robi wielka projekcja o wymiarach 3 × 8 m z fotografiami szwajcarskich lóż, dzięki której zajrzysz do miejsc zwykle niedostępnych dla postronnych. Całość pokazano w układzie tematycznym, więc zwiedzasz ją jak opowieść o tym, skąd wzięły się lożowe symbole, jak wyglądały zebrania i dlaczego ruch rozwinął się właśnie w tym kraju. Opisy pomagają zrozumieć, co oznaczają poszczególne przedmioty, nawet jeśli wcześniej nic nie wiedziałeś o wolnomularstwie. Czy muzeum organizuje wydarzenia? Tak. Poza stałą wystawą jest tu 60 m² na wystawy czasowe oraz sala na 50 miejsc, w której odbywają się prelekcje, seminaria i koncerty. Aktualny program znajdziesz na stronie freimaurermuseum.ch. Jak dojechać i ile trwa zwiedzanie? Muzeum leży na północ od centrum Berna, w dzielnicy Breitenrain (kod pocztowy 3015). Z dworca głównego dojedziesz komunikacją miejską, a dokładne połączenie najłatwiej sprawdzić w rozkładzie SBB lub Bernmobil. Na obejrzenie wystawy wystarczy zwykle od 45 minut do godziny, dłużej, jeśli trafisz na oprowadzanie lub wykład. Kiedy przyjechać i ile kosztuje bilet? Muzeum nie działa codziennie. Godziny otwarcia bywały zmieniane, a źródła podają różne schematy, na przykład wybrane środy po południu i soboty w ciągu dnia. Przed wyjazdem sprawdź aktualny harmonogram na stronie muzeum. Bilet kosztuje 15 CHF, a ulgowy dla studentów i seniorów 7 CHF. Wizyta nie wymaga wcześniejszej rezerwacji. Kontakt: [email protected], tel. +41 79 105 01 53. Najczęstsze pytania Czy trzeba być masonem, żeby wejść? Nie. Muzeum jest otwarte dla wszystkich i przedstawia wolnomularstwo szerokiej publiczności. Czy trzeba rezerwować bilet? Rejestr instytucji kultury podaje, że wizyty nie wymagają wcześniejszej rezerwacji, ale w dni otwarcia warto potwierdzić godziny na stronie. Czy w muzeum są przedmioty z ostatnich stuleci? Tak, kolekcja obejmuje obiekty z trzech wieków, od początków nowoczesnego wolnomularstwa po współczesność. Czy odbywają się tam koncerty i wykłady? Tak. Sala na 50 osób służy prezentacjom, seminariom i koncertom, a obok działa przestrzeń na wystawy czasowe.
-
Museo moesano
San Vittore
Museo moesano w San Vittore to regionalne muzeum doliny Mesolcina (Misox) w szwajcarskim kantonie Gryzonia. Mieści się w centrum wsi, w Palazzo Viscardi, tuż obok kolegiaty. Zbiory opowiadają o historii, sztuce i życiu codziennym mieszkańców Mesolciny i sąsiedniej doliny Calanca, czyli regionu Moesano. Czym jest Museo moesano? Muzeum otwarto w 1949 roku, by gromadzić i chronić materiały archeologiczne, historyczne i artystyczne z południowych dolin Gryzonii. Dziś to najważniejsza placówka tego typu w regionie, prowadzona jako lokalna instytucja kultury z własnym programem wystaw i wydarzeń. Dlaczego sam budynek jest atrakcją? Palazzo Viscardi powstał w latach 1680–1700 dla Giovanniego Antonia Viscardiego. Ten architekt od 1685 roku pełnił funkcję królewskiego budowniczego na dworze elektora Bawarii. Pałac jest przykładem stylu związanego z Magistri moesani, czyli budowniczymi z doliny, i sam stanowi część ekspozycji. Co zobaczysz w środku? Magistri moesani – wystawa stała zajmuje całe piętro. Przedstawia architektów, budowniczych, sztukatorów i artystów z doliny, którzy od XVI do XVIII wieku pracowali głównie w Austrii i Bawarii. Etnografia – około 240 przedmiotów, wśród nich odtworzona tradycyjna kuchnia i sypialnia z drewnianymi boazeriami, pokazujące dawne życie domowe. Archeologia – ślady osadnictwa Moesano od prehistorii po średniowiecze: znaleziska, rekonstrukcje, tablice objaśniające i filmy. Towarzyszy im warsztat edukacyjny. Sztuka sakralna i portrety – obiekty religijne oraz portrety lokalnych postaci życia politycznego i kulturalnego z XVII–XIX wieku. Jak dotrzeć i kiedy zwiedzać? Adres to Via Favera 11, 6534 San Vittore. Wieś leży w dolnej części doliny Mesolcina, w kantonie Gryzonia, tuż przy granicy z Ticino. Muzeum działa sezonowo, od kwietnia do października. Według programu na 2026 rok jest otwarte w środy, piątki i niedziele w godzinach 14:00–17:00. Kontakt: [email protected], tel. 091 827 16 66. Przed wyjazdem sprawdź aktualny harmonogram na museomoesano.ch. Dla kogo jest ta wizyta? Muzeum dobrze sprawdzi się dla osób zainteresowanych historią architektury baroku w Europie Środkowej, rodzin z dziećmi (warsztat archeologiczny) oraz podróżnych, którzy chcą poznać kulturę włoskojęzycznej Gryzonii poza typowymi szlakami. Muzeum publikuje coroczny program kulturalny, m.in. wizyty z przewodnikiem po zbiorach. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Museo moesano? W centrum San Vittore w Gryzonii, w Palazzo Viscardi przy Via Favera 11, obok kolegiaty. Kiedy muzeum jest otwarte? Sezonowo, od kwietnia do października. W programie na 2026 rok podano środy, piątki i niedziele od 14:00 do 17:00. Co jest główną wystawą? Ekspozycja o Magistri moesani, czyli budowniczych i artystach z doliny, którzy tworzyli w Austrii i Bawarii. Zajmuje całe piętro. Czy muzeum nadaje się dla dzieci? Tak. Sekcja archeologiczna ma rekonstrukcje, filmy i warsztat edukacyjny, a etnograficzna odtworzone wnętrza domowe.
-
Madonna del Sasso Museum
Orselina
Madonna del Sasso Museum w Orselinie to niewielkie muzeum sakralne, które działa w najstarszej części klasztoru franciszkańskiego nad Locarno, w kantonie Ticino. Zwiedzanie pozwala zrozumieć, jak powstało i jak żyło jedno z najważniejszych sanktuariów maryjnych południowej Szwajcarii. Co to za miejsce? Ekspozycję otwarto w 2016 roku w budynku z końca XV wieku. Według przekazów mieszkał w nim brat Bartolomeo Piatti z Iwrei, franciszkanin, któremu w 1480 roku miała objawić się Madonna i który zapoczątkował budowę sanktuarium. Z czasem w tym domu dwóch zakonników przyjmowało pielgrzymów. Dziś budynek należy do kantonu, a trasa zwiedzania obejmuje osiem niewielkich sal na dwóch kondygnacjach. Pomysł muzeum podsunął ojciec Leone da Lavertezzo, którego portret z 1932 roku wisi na parterze. Co zobaczysz w zbiorach? Na parterze poznasz dzieje sanktuarium i zobaczysz skarbiec kościoła: szaty liturgiczne, sprzęty kultowe i różne wizerunki Madonny del Sasso. Zwraca uwagę rzeźba pazia, która pierwotnie stała w kaplicy Pokłonu Trzech Króli. Piętro zajmują wota, czyli obrazy dziękczynne składane przez wiernych. Najwięcej z nich wyszło spod pędzla Giovanniego Antonia Vanoniego (1810–1886), a całość uchodzi za najbogatszy zbiór ex-voto w Ticino. Są też szkice i studia przygotowawcze Antonia Ciseriego (1821–1891) do wielkiego obrazu „Przeniesienie Chrystusa do grobu", który wisi w samym sanktuarium. Jak dojechać? Sanktuarium stoi na skale nad Locarno. Najwygodniej wjechać kolejką linową z Locarno, która ma przystanek przy sanktuarium. Dojedzie tu też autobus linii 3, wysiadasz na przystanku Stazione Funivia w Orselinie. Muzeum jest częścią kompleksu, więc dojście od kościoła zajmuje chwilę. Kiedy zwiedzać? Muzeum ma ograniczony sezon i godziny, które zmieniają się z roku na rok. We wrześniu i październiku 2026 roku wznowiono otwarcie w weekendy, między 10 a 16, z wolnym wstępem. Przed wyprawą sprawdź aktualny harmonogram na stronie sanktuarium lub w informacji turystycznej Ascona-Locarno. Samo sanktuarium jest zwykle dostępne od rana do wieczora. Najczęstsze pytania Czy muzeum jest duże? Nie. Osiem sal na dwóch piętrach to godzina spokojnego zwiedzania, najlepiej w połączeniu z wizytą w kościele i na tarasie widokowym. Ile kosztuje wstęp? We wrześniu i październiku 2026 roku wstęp był bezpłatny. Zasady mogą się zmienić w kolejnym sezonie, więc warto je potwierdzić przed przyjazdem. Czy muzeum jest czynne cały rok? Nie. Działa sezonowo, głównie w weekendy, a w poprzednich latach zdarzały się dłuższe przerwy. Sprawdź informacje przed przyjazdem. Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Samo sanktuarium z obrazem Ciseriego, drogę krzyżową z kaplicami oraz widok na Lago Maggiore i Locarno.
-
Tibet Museum - Fondation Alain Bordier
Tibet Museum – Fondation Alain Bordier to muzeum sztuki buddyjskiej i himalajskiej w średniowiecznym centrum Gruyères, w szwajcarskim kantonie Fryburg. Placówka działa od kwietnia 2009 roku i prowadzi ją fundacja założona przez kolekcjonera Alaina Bordiera. Mieści się w dawnej kaplicy św. Józefa przy Rue du Château 4, kilka kroków od zamku. Co zobaczysz w Tibet Museum? Zbiory liczą kilkaset obiektów – źródła podają od około 300 do ponad 400 prac – które Alain Bordier gromadził przez ponad trzy dekady. Zobaczysz rzeźby z brązu i miedzi, malowane zwoje (thangki), przedmioty rytualne oraz wizerunki buddyjskich nauczycieli i bóstw. Eksponaty pochodzą nie tylko z Tybetu, lecz także z Nepalu, Kaszmiru, północnych Indii i Birmy. Największą osobliwością jest samo wnętrze. Kaplica zachowała oryginalne witraże z Jezusem, Marią i Józefem, więc buddyjskie posągi stoją na tle katolickich szyb. Jedna z rzeźb, wizerunek wielkiego nauczyciela wykonany w Tybecie między 1450 a 1550 rokiem z blach miedzianych, jest eksponowana właśnie przed takim witrażem. Ekspozycja jest przyciemniona, żeby chronić delikatne materiały, dlatego wizyta ma kameralny, kontemplacyjny charakter. Jak dojechać do Gruyères i muzeum? Gruyères to miasteczko wolne od ruchu samochodowego. Samochód zostawisz na parkingach u podnóża wzgórza i resztę drogi pokonasz pieszo, wąską brukowaną uliczką w górę do starówki. Muzeum leży przy głównej ulicy prowadzącej do zamku, więc trafisz bez trudu. Z Fryburga i z Bulle dojedziesz tu również koleją i dalej autobusem lub pieszo ze stacji. Godziny otwarcia i bilety Źródła podają różne godziny, więc przed wyjazdem sprawdź stronę tibetmuseum.ch lub zadzwoń pod numer +41 26 921 30 10. Według jednego z zestawień od Wielkanocy do października muzeum jest czynne codziennie od 11:00 do 18:00. Od listopada do Wielkanocy działa od wtorku do piątku w godzinach 13:00–17:00, a w weekendy od 11:00 do 18:00; w poniedziałki jest zamknięte. Inny wykaz podaje 11:00–18:00 przez cały tydzień. Bilet normalny kosztuje 10 CHF, ulgowy dla seniorów i studentów 8 CHF, a dzieci w wieku 6–16 lat płacą 5 CHF. Dostępny jest też bilet łączony z zamkiem w Gruyères za 17 CHF. Posiadacze Swiss Museum Pass wchodzą bezpłatnie. Czy muzeum jest dostępne dla osób na wózkach? Nie. Budynek dawnej kaplicy nie jest przystosowany dla wózków, a brukowane ulice miasteczka dodatkowo utrudniają dojście. Ile czasu zarezerwować? Na spokojne obejrzenie ekspozycji wystarczy około godziny. Wizytę wygodnie połączyć ze zwiedzaniem zamku Gruyères, który stoi tuż obok, oraz ze spacerem po starówce i degustacją lokalnego sera. Najczęstsze pytania Gdzie mieści się Tibet Museum w Gruyères? Przy Rue du Château 4, w dawnej kaplicy św. Józefa, w pieszym centrum miasteczka. Kto stworzył kolekcję? Alain Bordier, kolekcjoner, którego fundacja prowadzi muzeum od 2009 roku. Zbiory powstawały przez około 30 lat. Skąd pochodzą eksponaty? Z Tybetu, Nepalu, Kaszmiru, północnych Indii i Birmy. Czy można kupić jeden bilet do muzeum i zamku? Tak, bilet łączony kosztuje 17 CHF. Wejście jest bezpłatne dla posiadaczy Swiss Museum Pass.
-
Mili Weber-Haus
St. Moritz
Mili Weber-Haus w St. Moritz to dom-muzeum szwajcarskiej malarki i ilustratorki Mili Weber (1891–1978), położony w Górnej Engadynie w kantonie Gryzonia. Wnętrza wyglądają tak, jak zostawiła je właścicielka, więc zwiedzanie przypomina wizytę w prywatnym świecie artystki, a nie w typowej galerii. Kim była Mili Weber? Mili Weber pochodziła z Biel/Bienne. Przez ponad sześćdziesiąt lat mieszkała i pracowała w St. Moritz. Malowała obrazy olejne i akwarele, tworzyła ilustracje oraz drobiazgowo wykonane domki dla lalek. Jej znakiem rozpoznawczym są postaci „dzieci kwiatów” i baśniowe sceny, które pojawiają się w całym domu. Co zobaczysz w środku? Dom powstał w 1917 roku. Według dostępnych źródeł zbudował go brat artystki, architekt Emil Weber, a w pracach pomagała rodzina. Ściany i sufity pokrywają malowidła autorstwa Mili: kwiatowe motywy i bajkowe sceny. W salach zobaczysz obrazy, akwarele i domki dla lalek. Pokazywane są też prace jej przyrodniej siostry Anny Haller. Całość zachowano z oryginalnym wyposażeniem. Dlaczego dom przetrwał w niezmienionej formie? Jeszcze za życia Mili Weber ustanowiła fundację. Jej celem było zachowanie domu wraz z całym wyposażeniem, tak aby po jej śmierci świadczył nie tylko o twórczości, lecz także o stylu życia artystki. Obiekt uznano za muzeum o znaczeniu krajowym i objęto pełną ochroną konserwatorską. Jako muzeum działa od końca lat siedemdziesiątych. Jak zwiedzać? Wejście jest możliwe wyłącznie z przewodnikiem i po wcześniejszej rezerwacji, którą załatwisz telefonicznie lub przez stronę miliweber.ch. Wizyty odbywają się w wybrane dni tygodnia, zwykle w godzinach popołudniowych, a poza sezonem grafik jest ograniczony. Godziny i ceny się zmieniają, dlatego sprawdź aktualne dane przed wyjazdem. Bilet dla dorosłych kosztuje około 20 CHF razem z oprowadzaniem, a dla dzieci w wieku 5–16 lat około 5 CHF. Na prośbę organizowane są też wizyty prywatne. Jak dotrzeć? Muzeum mieści się przy Via Dimlej 35 w St. Moritz. Z dworca kolejowego dojdziesz tam pieszo w około 20 minut. Spacer prowadzi przez spokojniejszą część miasta, daleko od deptaków z butikami. Najczęstsze pytania Czy mogę wejść bez rezerwacji? Nie. Zwiedzanie odbywa się tylko w grupach z przewodnikiem, a miejsce trzeba zarezerwować wcześniej. Ile trwa wizyta? Wizyta składa się z oprowadzania po domu. Szczegółowy czas podaje strona muzeum przy rezerwacji. Czy to miejsce nadaje się dla dzieci? Tak. Baśniowe malowidła i domki dla lalek zwykle przyciągają młodszych gości, a dla dzieci 5–16 lat obowiązuje niższa cena biletu. Gdzie zarezerwować wizytę? Przez stronę miliweber.ch lub telefonicznie, korzystając z danych kontaktowych podanych na stronie muzeum.
-
Museo Villa dei Cedri
Bellinzona
Museo Villa dei Cedri w Bellinzonie to miejskie muzeum sztuki, które mieści się w dawnej willi z parkiem, w stolicy szwajcarskiego kantonu Ticino. Łączy zbiory sztuki od drugiej połowy XIX wieku po dziś z ogrodem, w którym spacer jest równie ważną częścią wizyty jak sale wystawowe. Czym jest Villa dei Cedri? Budynek powstał jako wiejski dom z końca XIX wieku o późnoklasycystycznych formach. Obecny wygląd zawdzięcza przebudowie architekta Nelusco Mario Antoniazziego, wykonanej dla bankiera Arrigo Stoffela, który kupił posiadłość w 1931 roku. Od 1978 roku willa wraz z parkiem należy do miasta Bellinzona. Muzeum otwarto 2 kwietnia 1985 roku jako Civica galleria d'arte, a podstawą kolekcji były prywatne darowizny. Co zobaczysz w muzeum? Zbiory liczą ponad 7000 prac, ze szczególnym naciskiem na grafikę i prace na papierze. Pierwszym dziełem podarowanym miastu był pejzaż „Campagna romana" Johanna Varrone z 1869 roku. Poza stałą kolekcją muzeum organizuje wystawy czasowe, a w ostatnich latach coraz mocniej akcentuje relację między sztuką a naturą. Co jest w parku? Park przy willi traktowany jest jak ogród botaniczny. W latach trzydziestych XX wieku założono w nim formalny ogród w stylu włoskim z rabatami i fontanną pośrodku. Historię i funkcje parku opracowali badacze ZHAW w latach 2022–2023, a ich wnioski weszły do nowego przewodnika historycznego poświęconego kolekcji i ogrodowi. Kiedy przyjechać i ile czasu zarezerwować? Na zwiedzanie sal i spacer po ogrodzie wystarczy zwykle od półtorej do dwóch godzin. Park najlepiej oglądać w ciepłe, słoneczne dni, a muzeum sprawdza się także przy deszczowej pogodzie, kiedy zamki i widoki z murów tracą urok. Jak dotrzeć? Muzeum stoi przy Piazza San Biagio 9 w Bellinzonie, w pobliżu centrum miasta i słynnych zamków wpisanych na listę UNESCO. Bellinzona leży na głównej linii kolejowej w Ticino, więc najwygodniej dojechać pociągiem, a od dworca dojdziesz pieszo. Dane kontaktowe: tel. 058 203 17 30, [email protected]. Najczęstsze pytania Czy Villa dei Cedri jest warta zwiedzania razem z zamkami? Tak. Zamki pokazują średniowieczną Bellinzonę, a willa daje kontrast: sztukę nowoczesną i ogród, w sam raz na spokojniejszą część dnia. Co ciekawego jest dla miłośników grafiki? Kolekcja stawia na prace na papierze i grafikę, więc to jedno z lepszych miejsc w Ticino do poznania tej dziedziny. Czy muzeum ma park? Tak, willa stoi w parku z formalnym ogrodem włoskim z lat trzydziestych XX wieku i fontanną. Gdzie sprawdzić aktualne godziny i ceny? Na stronie villacedri.ch lub telefonicznie pod numerem 058 203 17 30. Ceny biletów i wystawy czasowe zmieniają się, więc przed wizytą warto je potwierdzić.
-
Maison des Glaciers
Lourtier
Maison des Glaciers w Lourtier to małe muzeum w dolinie Val de Bagnes w szwajcarskim kantonie Valais. Mieści się w dawnym domu mieszkalnym Jeana-Pierre'a Perraudina, miejscowego rolnika, który obserwował lodowce i dziś jest zaliczany do prekursorów teorii zlodowaceń. Czym jest Maison des Glaciers? Budynek należał do Jeana-Pierre'a Perraudina (1767–1858), chłopa i pasterza z Lourtier, samouka o bystrym oku. Na początku XIX wieku zauważał ślady, które wskazywały, że lodowce sięgały kiedyś znacznie dalej w głąb alpejskich dolin. Dom został muzeum w 1993 roku, a obecną ekspozycję przygotowano w 2018 roku. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków i należy do sieci placówek Musée de Bagnes. Co zobaczysz w środku? Zwiedzanie prowadzi przez dwie kondygnacje, a oś narracji stanowi spojrzenie na górski krajobraz. Pierwsze piętro pokazuje dawne życie na wsi widziane oczami Perraudina. Opowiada też o powiązaniu między katastrofalną powodzią Giétro z 1818 roku a teorią lodowcową. Drugie piętro zajmuje się tym, jak się mieszka w górach: zagrożeniami naturalnymi i pamięcią o nich. To miejsce dla osób, które chcą zrozumieć, skąd wzięło się myślenie o lodowcach jako sile kształtującej Alpy, a nie szukają wielkiej, interaktywnej wystawy. Jak dotrzeć? Muzeum stoi w Lourtier, w górnej części doliny Bagnes, pod adresem Chemin Jean-Pierre Perraudin 9, 1948 Lourtier. Do doliny najłatwiej dojechać samochodem lub autobusem z Le Châble. Część serwisów turystycznych podaje jako adres pocztowy Le Châble (1934), dlatego przy planowaniu wpisz w nawigację Lourtier i podany wyżej adres ulicy. Kiedy przyjechać i ile to kosztuje? W lipcu i sierpniu muzeum jest otwarte we wtorki w godzinach 14:00–18:00. W pozostałych terminach zwiedzanie odbywa się na prośbę, po wcześniejszym uzgodnieniu. Szkoły mogą rezerwować wizyty od maja do października. Bilet normalny kosztuje 5 CHF, osoby poniżej 18 lat wchodzą bezpłatnie. Obowiązuje Museum & Heritage Pass. Kontakt: Musée de Bagnes, tel. +41 27 776 15 25, e-mail [email protected]. Dlaczego warto połączyć wizytę z resztą doliny? Val de Bagnes to dolina o silnie górskim charakterze, a Lourtier leży na trasie w stronę wyższych partii doliny. Wizyta w domu Perraudina dobrze uzupełnia spacery i wycieczki: po obejrzeniu ekspozycji łatwiej czytać krajobraz, widząc w nim doliny wyrzeźbione przez lód i ślady dawnych katastrof. Muzeum jest niewielkie, więc zwykle wystarcza na nie godzina lub trochę więcej. Najczęstsze pytania Czy muzeum jest czynne przez cały rok? Stałe godziny otwarcia obowiązują w lipcu i sierpniu (wtorki, 14:00–18:00). Poza sezonem zwiedzanie jest możliwe po wcześniejszym umówieniu się z Musée de Bagnes. Ile kosztuje wstęp? Bilet normalny to 5 CHF, a dzieci i młodzież do 18 lat nie płacą. Wstęp obejmuje Museum & Heritage Pass. Kim był Jean-Pierre Perraudin? Rolnikiem i pasterzem z Lourtier (1767–1858), samoukiem, który obserwował krajobraz Val de Bagnes. Zalicza się go do prekursorów teorii, według której lodowce pokrywały kiedyś alpejskie doliny. O czym opowiada wystawa? O dawnym życiu wiejskim, powodzi Giétro z 1818 roku w kontekście teorii lodowcowej oraz o mieszkaniu w górach wśród zagrożeń naturalnych i pamięci o nich.
-
Museum Bruder Klaus
Sachseln
Museum Bruder Klaus w Sachseln to muzeum w centrum szwajcarskiej wsi Sachseln w kantonie Obwalden, w całości poświęcone Mikołajowi z Flüe (1417–1487), zwanemu Bratem Klausem, patronowi Szwajcarii. To dobry pierwszy przystanek przed odwiedzeniem miejsc związanych z jego życiem w okolicy. Kim był Brat Klaus i co pokazuje muzeum? Ekspozycja przedstawia Mikołaja z Flüe z wielu stron: jako ojca rodziny, rolnika, polityka, pustelnika, wizjonera i mistyka. Stała wystawa nosi tytuł „Niklaus von Flüe – Vermittler zwischen Welten" (Mikołaj z Flüe – pośrednik między światami). Najcenniejszym eksponatem jest skrzydło ołtarza z 1492 roku z najstarszym wizerunkiem Brata Klausa, będące najwcześniejszym świadectwem jego kultu. Poza wystawą stałą muzeum organizuje wystawy czasowe, które łączą sztukę współczesną z pytaniami z zakresu historii kultury. Programy zmieniają się z roku na rok, więc warto sprawdzić aktualną ofertę przed wizytą. Jak wygląda budynek i otoczenie? Muzeum mieści się w eleganckiej kamienicy dworskiej z 1784 roku przy placu we wsi. Przy domu urządzono ogród w stylu francuskiego baroku. Na zewnątrz stoją dzieła artystów z Obwalden pod wspólnym tytułem „Vom Turm zum Brunnen" (Od wieży do fontanny), nawiązujące do wizji Mikołaja z Flüe. W budynku gospodarczym znajduje się osobna kolekcja Christiana Sigrista: rzeźbione miniatury ze scenami z wiejskiej codzienności. Jak dotrzeć do Sachseln? Sachseln leży nad jeziorem Sarnen, około 30 minut koleją Zentralbahn od Lucerny. Muzeum stoi w samym centrum wsi, więc od stacji dojdziesz pieszo. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Muzeum jest częścią szlaku pielgrzymkowego. W pobliżu znajdują się: kościół parafialny i pielgrzymkowy w Sachseln, w którym spoczywa Brat Klaus, Flüeli-Ranft, miejsce jego urodzenia, wąwóz Ranft, gdzie przez około 20 lat żył jako pustelnik. W domu rodzinnym we Flüeli-Ranft do 31 października 2026 trwa wystawa o jego żonie, Dorothee Wyss, z bezpłatnym wstępem. Kiedy przyjechać? Muzeum działa sezonowo, tradycyjnie od Niedzieli Palmowej do Wszystkich Świętych, z dłuższą przerwą zimową. W sezonie zwykle jest otwarte od wtorku do soboty, z przerwą południową, a w niedziele i święta od przedpołudnia. Środa bywa dniem obniżonych cen biletów. Godziny i ceny zmieniają się, dlatego sprawdź je na stronie muzeum przed wyjazdem. Najczęstsze pytania Czy muzeum jest odpowiednie dla osób niewierzących? Tak. Ekspozycja pokazuje także kontekst historyczny i polityczny XV-wiecznej Szwajcarii oraz sztukę regionu, nie tylko wątek religijny. Ile czasu zająć na zwiedzanie? Na wystawę stałą, wystawę czasową i ogród wystarczy zwykle około godziny do półtorej. Czy można połączyć wizytę z innymi miejscami? Tak. Z Sachseln łatwo dojedziesz do Flüeli-Ranft, a kościół z grobem Brata Klausa znajduje się we wsi. Czy muzeum jest otwarte zimą? Nie w pełnym wymiarze. Działa głównie od wiosny do początku listopada, więc zimą sprawdź aktualny kalendarz.
-
Roberto Donetta Archive
Leontica
Archiwum Roberta Donetty (Archivio Roberto Donetta) to fundacja i galeria w Casa Rotonda w Corzoneso, w dolinie Blenio w kantonie Ticino, kilka kilometrów od Leontiki. Przechowuje spuściznę fotograficzną wędrownego fotografa, który na przełomie XIX i XX wieku dokumentował życie mieszkańców doliny. Kim był Roberto Donetta? Roberto Donetta (1865–1932) łączył dwa zajęcia: handlował nasionami, chodząc od wsi do wsi, i robił zdjęcia na szklanych negatywach. Po śmierci zostawił blisko 5000 płyt. Pokazują wieśniaków, dzieci, rodziny, zgromadzenia i codzienną pracę w górskiej dolinie, a często także wystawne, inscenizowane portrety. Dziś jego prace uchodzą za cenne świadectwo życia alpejskiej społeczności i mają międzynarodową renomę. Czym jest dzisiejsze archiwum? Fundacja (Fondazione Archivio fotografico Roberto Donetta) działa od 2003 roku z siedzibą w Corzoneso. Opiekuje się zbiorem, organizuje wystawy, zajmuje się reprodukcjami i prawami do zdjęć oraz wydaje publikacje. Przez dwie dekady działalności Casa Rotonda gościła około pięćdziesięciu wystaw i tysiące zwiedzających. Projekt „DonettaInValle” wynosi fotografie w teren, do miejscowości doliny, w formie wystaw i wydarzeń. Prace Donetty pokazywano też poza doliną, między innymi w MASI w Lugano oraz w Fotostiftung Schweiz w Winterthur (2016), gdzie zaprezentowano około 120 prac. Co zobaczysz na miejscu? Casa Rotonda to dom wystawowy, w którym zmieniają się ekspozycje oparte na zbiorach Donetty i prac współczesnych artystów. Program na 2026 rok obejmuje wystawę ślubną z fotografiami Donetty i materiałami z Fotostiftung Schweiz (od 13 czerwca) oraz wystawę z Aline d'Auria (otwarcie 24 października o 17:00). Sprawdź aktualny program przed wizytą. Jak dotrzeć i kiedy odwiedzić? Adres: Casa Rotonda, Cassì 27, 6722 Corzoneso. Dolina Blenio leży na północ od Biasca, a Corzoneso i Leontica to sąsiednie miejscowości na jej zboczach. Dom zamyka się na zimę i w 2026 roku otwarto go ponownie 7 marca, dlatego najlepszy czas na wizytę to wiosna, lato i jesień. Godziny otwarcia nie są podane na stronie głównej; kontakt: +41 91 871 12 63, [email protected]. Najczęstsze pytania Czy można zwiedzać archiwum? Tak, Casa Rotonda przyjmuje gości, a fundacja zaprasza na wystawy. Gdzie dokładnie jest archiwum, w Leontice czy Corzoneso? Siedziba i Casa Rotonda znajdują się w Corzoneso (przysiółek Cassì), w gminie sąsiadującej z Leontiką. Ile zdjęć zostawił Donetta? Blisko 5000 szklanych płyt negatywowych. Czy trzeba znać włoski? Nie jest to konieczne, zdjęcia mówią same za siebie, ale opisy i materiały są głównie po włosku.
-
Muzeum Kościuszki w Solurze
Solothurn
Muzeum Kościuszki w Solurze (Solothurn, Szwajcaria) mieści się w kamienicy przy Gurzelngasse 12 w starym mieście. To miejsce, w którym 15 października 1817 roku zmarł Tadeusz Kościuszko, bohater narodowy Polski i Stanów Zjednoczonych. Ekspozycja jest niewielka, ale odwiedza się ją przede wszystkim dla atmosfery domu, w którym generał spędził ostatnie lata życia. Dlaczego Kościuszko mieszkał w Solurze? Po upadku powstania i latach wędrówki po Europie Kościuszko osiadł w Szwajcarii. W Solurze zamieszkał w domu rodziny Zeltnerów przy Gurzelngasse. Źródła podają początek pobytu jako rok 1814 lub 1815; kończy go śmierć w 1817 roku. Ciało generała przewieziono następnie do Krakowa, gdzie spoczywa na Wawelu. Jak powstało muzeum? Dom kupiła w 1932 roku firma Chocolat Villars, a parter przerobiła na lokal handlowy. Pomysł zachowania ostatniego mieszkania Kościuszki zgłosili polski ambasador w Bernie Jan Modzelewski i attaché kulturalny Alfons Bronarski. W 1933 roku powołano honorowy komitet organizacyjny pod przewodnictwem Maxa Obrechta, radcy stanu kantonu Solura. Uroczyste otwarcie odbyło się 27 września 1936 roku. Co zobaczysz w środku? Zbiory tworzą dokumenty, literatura, portrety, popiersia i osobiste pamiątki po Kościuszce. Dostępny jest też pokój, w którym zmarł. Opisy przygotowano po niemiecku, polsku i angielsku. Zbiory muzeum figurują w Szwajcarskim Inwentarzu Dóbr Kultury jako dobro o znaczeniu regionalnym (KGS 4719). Jak zwiedzać? Muzeum leży w centrum Solury, kilkanaście minut spacerem od dworca kolejowego. Zwykle otwarte jest w sobotnie popołudnie (około 14:00–16:00), a w innych terminach wejście można umówić telefonicznie pod numerem +41 32 622 80 56. Bilet kosztuje ok. 5 CHF. Aktualne godziny sprawdź na stronie kosciuszkomuseum.ch, bo serwisy turystyczne podają je różnie. Zwiedzanie zajmuje około godziny, więc łatwo połączyć je ze spacerem po soluroskiej starówce i katedrze św. Ursa. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie jest Muzeum Kościuszki w Solurze? Przy Gurzelngasse 12, w dawnej części miasta w Solurze, w kantonie Solura. Czy w muzeum można zobaczyć pokój, w którym zmarł Kościuszko? Tak, izba, w której zmarł, jest udostępniona zwiedzającym. Kiedy muzeum zostało otwarte? 27 września 1936 roku, po kilku latach starań polsko-szwajcarskiego komitetu. Czy opisy są po polsku? Tak, informacje przygotowano w trzech językach: niemieckim, polskim i angielskim.
-
Pinacoteca cantonale Giovanni Züst
Rancate
Pinacoteca cantonale Giovanni Züst to kantonalna galeria sztuki w Rancate, części gminy Mendrisio w południowym Ticino. Mieści się w dawnym domu parafialnym tuż przy placu kościelnym i jest głównym w kantonie ośrodkiem poświęconym sztuce dawnej, od renesansu po XIX wiek. To dobry przystanek dla każdego, kto jedzie przez Mendrisiotto i chce zobaczyć coś więcej niż wąskie uliczki i winnice. Skąd się wzięła ta galeria? Początki sięgają roku 1966. Bazylejski mecenas Giovanni Züst przekazał wtedy kantonowi Ticino swoją kolekcję obrazów. Zbiory znalazły siedzibę w Rancate, a galeria, nazwana imieniem darczyńcy, otworzyła się w 1967 roku w dawnym domu parafialnym. Züst obdarowywał też muzea w Bazylei i St. Gallen, ale to właśnie Rancate stało się miejscem, które nosi jego nazwisko. W 2016 roku placówka obchodziła pięćdziesiąte urodziny. Co zobaczysz w środku? Rdzeń kolekcji tworzą dzieła artystów związanych z Ticino i Lombardią. Wśród nich są prace Giovanniego Serodine'a, malarza z kręgu caravaggionistów, Giuseppe Antonia Petriniego, Luigiego Rossiego, Adolfa Feragutti Viscontiego i Antonia Rinaldiego. Zbiory pokazywane są rotacyjnie, więc przy kolejnej wizycie możesz trafić na inny zestaw płócien. Galeria prowadzi też wystawy czasowe, zwykle od wiosny do września. W 2024 roku poświęcono jedną Sylvie Galli i artystkom jej epoki, w 2025 roku odkrywano na nowo twórczość Angela Giorgettiego. Program na 2026 rok łączy dzieła od późnego średniowiecza po drugą połowę XIX wieku, uzupełnione wypożyczeniami z innych instytucji, między innymi pracami Serodine'a, Moli i Luiniego. Jak dotrzeć do Rancate? Rancate leży kilka kilometrów od centrum Mendrisio, w pobliżu granicy z Włochami. Galeria stoi na początku placu przy kościele parafialnym Santo Stefano, który znajduje się naprzeciwko wejścia. Dojedziesz tu samochodem z Mendrisio lub Chiasso, a miejscowość jest też osiągalna komunikacją lokalną z okolicznych stacji kolejowych. Kiedy się wybrać i czego się spodziewać? Najwięcej dzieje się w sezonie wystawowym, od wiosny do początku września. Godziny otwarcia i dokładne daty bieżącej wystawy zmieniają się z roku na rok, dlatego sprawdź je przed wyjazdem na stronie www.ti.ch/zuest. Kontakt: tel. +41 91 816 47 91, e-mail [email protected]. Szkoły mają wstęp bezpłatny i mogą zamawiać zwiedzanie z przewodnikiem oraz warsztaty. Najczęstsze pytania Czy galeria jest muzeum kantonalnym? Tak. Pinacoteca należy do kantonu Ticino, który otrzymał kolekcję w darze w 1966 roku. Jakiej sztuki szukać w Pinacotece Züst? Przede wszystkim malarstwa dawnego z Ticino i Lombardii, od renesansu po XIX wiek, z pracami m.in. Serodine'a i Petriniego. Gdzie sprawdzić aktualne godziny otwarcia? Na stronie www.ti.ch/zuest lub telefonicznie pod numerem +41 91 816 47 91. Czy da się zwiedzać z przewodnikiem? Tak, galeria oferuje wizyty z przewodnikiem i zajęcia dla szkół, a do każdej wystawy przygotowywane są materiały edukacyjne. Co jest obok galerii? Kościół parafialny Santo Stefano, przy którym leży galeria, oraz spokojna zabudowa Rancate, a niedaleko leży centrum Mendrisio.
-
Museum Lindwurm
Stein am Rhein
Museum Lindwurm w Stein am Rhein to muzeum w średniowiecznej kamienicy przy Understadt 18, w którym zwiedzający wchodzą w codzienność mieszczańskiej rodziny z XIX wieku. Dom stoi w samym sercu starego miasta nad Renem, w kantonie Szafuza, i wygląda tak, jakby właściciele wyszli na chwilę z domu. Czym jest Museum Lindwurm? Budynek z podcieniami pochodzi z XIII wieku i należy do najstarszych w mieście. Od 1712 roku jego układ zmieniał się niewiele, dlatego wnętrza zachowały dawny charakter. Od 1993 roku mieści się tu muzeum poświęcone kulturze mieszkania i rolnictwu w XIX stuleciu. Nazwa nawiązuje do czasów, gdy domy miały nazwy zamiast numerów, a „Lindwurm" to dawne słowo oznaczające smoka. Co zobaczysz w środku? Zwiedzanie prowadzi przez cztery kondygnacje, od piwnicy po strych. Po drodze mijasz: kuchnię z naczyniami i sprzętami domowymi, salon w stylu biedermeier z meblami i wyposażeniem zamożniejszego mieszczaństwa, pomieszczenia gospodarcze, w których pokazano pracę na roli bez traktorów, od uprawy pól po zwózkę plonów, strych, na którym przechowywano zapasy i narzędzia. Rodzina, której życie tu odtworzono, łączyła zajęcia miejskie z gospodarstwem. Dzięki temu w jednym domu widać oba światy: wygodę salonu i wysiłek pól. Jak dotrzeć i kiedy odwiedzić? Stein am Rhein leży przy wypływie Renu z jeziora Bodeńskiego (Untersee), około 20 km od Szafuzy. Muzeum znajduje się przy Understadt 18, 8260 Stein am Rhein, w pieszej odległości od rynku i nabrzeża. Telefon: 052 741 25 12, strona: museum-lindwurm.ch. Muzeum działa od marca do października, od wtorku do niedzieli, w godzinach 10-17. Zimą jest zamknięte. Zwiedzanie zajmuje zwykle od godziny do półtorej. Ile kosztuje bilet? Dorośli płacą 5 CHF, dzieci do 16 lat wchodzą bezpłatnie, a bilet rodzinny kosztuje 10 CHF. Grupy od 10 osób płacą 4 CHF od dorosłego i mogą zamówić zwiedzanie z przewodnikiem po wcześniejszym uzgodnieniu. Posiadacze Swiss Museum Pass wchodzą za darmo. Najczęstsze pytania Czy muzeum jest dobre dla dzieci? Tak. Dzieci do 16 lat nie płacą za wstęp, a dom z kuchnią, strychem i narzędziami rolniczymi dobrze pokazuje, jak żyło się bez prądu i maszyn. Czy trzeba rezerwować wizytę? Indywidualni goście wchodzą bez rezerwacji. Rezerwacja jest potrzebna tylko dla grup, które chcą zwiedzać z przewodnikiem. Czy muzeum jest czynne zimą? Nie. Sezon trwa od marca do października. Co jeszcze zobaczyć w Stein am Rhein? Samo stare miasto: rynek z malowanymi fasadami kamienic i nadrzeczny odcinek Renu. Muzeum łatwo połączyć ze spacerem po tych uliczkach.
-
Swiss Psychiatry Museum Bern
Ostermundigen
Psychiatrie-Museum Bern (Szwajcarskie Muzeum Psychiatrii) w Ostermundigen to niewielkie muzeum poświęcone historii leczenia chorób psychicznych w kantonie Berno. Mieści się na terenie Waldau, przy Bolligenstrasse, tuż przy granicy miasta Berno, a jego siedzibą jest późnobarokowy budynek dawnego Pfründerhaus. Co to za muzeum i skąd się wzięło? Pomysł powstał w 1914 roku. Psychiatra Walter Morgenthaler zebrał wtedy dokumenty i przedmioty dotyczące psychiatrii swoich czasów z okazji Krajowej Wystawy Szwajcarskiej w Bernie. Kolekcja przetrwała, a w 1990 roku powołano Stiftung Psychiatrie-Museum Bern, fundację będącą właścicielem muzeum. Dla zwiedzających placówka otworzyła się w 1993 roku, po przeniesieniu do Pfründerhaus. Co zobaczysz na wystawie? Stała ekspozycja prowadzi chronologicznie: od średniowiecza, przez wzniesienie berneńskiego „Tollhaus” (domu dla obłąkanych) w 1749 roku, aż po dzisiejszą klinikę uniwersytecką na Waldau. To opowieść o tym, jak zmieniało się podejście do chorych, od zamknięcia i izolacji po nowoczesną opiekę medyczną. Wszystkie eksponaty pochodzą ze zbiorów samego muzeum. Wystawy czasowe zwykle wiążą się z historią i działalnością kliniki. Zdarzają się też pokazy prac artystów z Kunstwerkstatt Waldau, czyli pracowni artystycznej działającej przy klinice; jedna z nich trwała od 12 czerwca do 30 sierpnia 2026 roku. Jak dotrzeć? Muzeum leży przy Bolligenstrasse na terenie kampusu Waldau, na północno-wschodnim skraju Berna, w gminie Ostermundigen. Numer budynku bywa w katalogach podawany różnie (111 lub 127), dlatego najlepiej kierować się nazwą kompleksu Waldau i tablicami na terenie kliniki. Telefon muzeum: 031 930 97 56. Kiedy przyjechać i ile kosztuje wstęp? Według bazy muzeów szwajcarskich museums.ch placówka jest czynna od środy do piątku w godzinach 14:00–17:00, a w soboty po wcześniejszym umówieniu. Przy wystawach czasowych godziny otwarcia mogą się różnić, więc przed wizytą zajrzyj na stronę psychiatrie-museum.ch. Bilet kosztuje 10 CHF dla dorosłych i 5 CHF dla studentów. Na zwiedzanie wystarczy około godziny. Muzeum jest mniejsze niż duże berneńskie placówki, więc dobrze łączyć je ze spacerem po parkowym terenie Waldau albo z wizytą w centrum Berna. Dla kogo to miejsce? Dla osób zainteresowanych historią medycyny, psychologii i opieki społecznej, a także dla tych, którzy szukają w Bernie czegoś poza standardowymi atrakcjami. Tematyka jest poważna, ale pokazana rzeczowo, na podstawie oryginalnych dokumentów i przedmiotów z archiwum. Najczęstsze pytania Czy muzeum znajduje się w Bernie czy w Ostermundigen? Adres pocztowy podaje Berno, a samo miejsce leży na terenie Waldau, przy granicy z gminą Ostermundigen. Dojazd z centrum miasta zajmuje kilkanaście minut. Ile kosztuje bilet? Dorośli płacą 10 CHF, studenci 5 CHF. Kiedy muzeum jest otwarte? Od środy do piątku od 14:00 do 17:00; w sobotę po umówieniu terminu. Od kiedy działa muzeum? Dla publiczności od 1993 roku, a idea zbierania zbiorów sięga 1914 roku.
-
Musée de Saint-Imier
St-Imier
Musée de Saint-Imier to regionalne muzeum w centrum miasteczka Saint-Imier, w szwajcarskim kantonie Berno, w francuskojęzycznej części Jury Berneńskiej. Mieści się przy Rue Saint-Martin 8, w zabytkowej części miasta, u stóp wieży Saint-Martin. To dobry przystanek, jeśli chcesz zrozumieć, jak żyła i czym się zajmowała dolina Vallon de Saint-Imier. Co zobaczysz w muzeum w Saint-Imier? Ekspozycja dzieli się na trzy przestrzenie. Wystawa stała o historii regionu. Nosi tytuł „En quête d'une identité” („W poszukiwaniu tożsamości”) i opowiada dzieje doliny oraz miasta w kilku wątkach tematycznych. Obok dokumentów i przedmiotów codziennego użytku zobaczysz tu prace regionalnych malarzy, między innymi Henriego Aragona i Herberta Theurillata. Wśród eksponatów jest też makieta zamku Erguël, dawnej siedziby władz tego obszaru. Espace des troupes jurassiennes. Stała wystawa poświęcona wojskowości dawnej Jury: od czasów biskupstwa bazylejskiego aż po współczesność. Mundury, uzbrojenie i pamiątki pokazują, jak z biegiem wieków zmieniała się służba wojskowa w regionie. Wystawy czasowe. Jedna z sal służy ekspozycjom zmieniającym się co roku, zwykle o tematyce regionalnej lub artystycznej. Aktualny program sprawdzisz przed wizytą u organizatora. Jaka jest historia tego muzeum? Placówka wywodzi się z muzeum szkolnego z XIX wieku. Od 1886 do 1957 roku zbiory mieściły się w szkole podstawowej, a potem przez ponad trzydzieści lat leżały w magazynie na strychu. Dziś muzeum działa w odnowionym w 2002 roku budynku dawnego domu Bögli. Jest powiązane z Relais culturel d'Erguël i należy do Réseau interjurassien des musées, sieci obejmującej większość muzeów Jury i Jury Berneńskiej. Jak dotrzeć i kiedy zwiedzać? Muzeum leży w starej części Saint-Imier, w zasięgu spaceru od centrum. Miasto ma bezpośrednie połączenie kolejowe z Biel/Bienne i La Chaux-de-Fonds, więc dojazd pociągiem jest wygodny. Muzeum jest otwarte od wtorku do niedzieli w godzinach 14:00–17:00, a w poniedziałki zamknięte. Zwiedzanie zajmuje zwykle godzinę lub półtorej. Bilet normalny kosztuje 6 CHF, ulgowy 4 CHF, a dzieci do 16 lat wchodzą bezpłatnie. Kontakt: tel. +41 32 941 14 54, e-mail [email protected]. Co jeszcze zobaczyć w Saint-Imier? Saint-Imier to jedno z ważnych miast szwajcarskiego łuku zegarmistrzowskiego. W mieście działa osobne Musée Longines, poświęcone historii marki od 1832 roku. Zwiedza się je po wcześniejszej rezerwacji, a otwarte jest w dni robocze. To inna placówka niż muzeum miejskie, więc przy planowaniu trasy nie myl obu adresów. Najczęstsze pytania Czy Musée de Saint-Imier jest otwarte w poniedziałek? Nie. Muzeum czynne jest od wtorku do niedzieli, od 14:00 do 17:00. Ile kosztuje wstęp? Bilet dla dorosłych kosztuje 6 CHF, ulgowy 4 CHF. Dzieci poniżej 16 lat nie płacą. Czy to to samo co Musée Longines? Nie. Muzeum Longines to osobna placówka zegarmistrzowska. Musée de Saint-Imier przy Rue Saint-Martin 8 zajmuje się historią regionu, sztuką i dziejami wojskowości Jury. Czy muszę znać francuski? Opisy są głównie po francusku, ale sama ekspozycja, makiety i obrazy są czytelne także bez znajomości języka.
-
Kunstmuseum Winterthur | Beim Stadthaus
Winterthur
Kunstmuseum Winterthur | Beim Stadthaus w Winterthurze to najstarszy z miejskich muzeów sztuki w tym mieście i jeden z oddziałów Kunst Museum Winterthur. Mieści się przy Museumstrasse 52, tuż przy ratuszu, od którego bierze drugą część nazwy. Do 2017 roku obiekt funkcjonował po prostu jako Kunstmuseum Winterthur. Czym jest muzeum Beim Stadthaus? Za początkiem instytucji stoi Kunstverein, czyli towarzystwo sztuki założone w 1848 roku. Obecny gmach otwarto w 1916 roku. Po połączeniu z dawnym Museum Oskar Reinhart powstała wspólna marka Kunst Museum Winterthur, pod którą działają także inne oddziały, m.in. Reinhart am Stadtgarten oraz Villa Flora. Beim Stadthaus to osobne miejsce z własnym adresem i własną kolekcją. Co zobaczysz w zbiorach? Zbiory wyrosły z prywatnych kolekcji winterthurskich mecenasów. Ich gusty kierowały się głównie ku sztuce francuskiej przełomu XIX i XX wieku. Wśród darczyńców są Georg Reinhart, małżeństwo Hahnloser-Bühler oraz E. Richard Bühler, a zestaw uzupełnił Heinrich Wolfer-Sulzer. Przełomem był rok 1973, kiedy zapis Clary i Emila Friedrich-Jezlerów wniósł do muzeum jeden z najważniejszych w Szwajcarii zbiorów klasycznej moderny. Dziś jest to czwarta pod względem wielkości publiczna kolekcja sztuki nowoczesnej w kraju, po Bazylei, Zurychu i Bernie. Jak wygląda budynek? Starszą część zaprojektowało biuro Rittmeyer & Furrer, a ukończono ją w 1915 roku. W 1995 roku dobudowano nowe skrzydło według projektu Gigon & Guyer. Podział funkcji jest czytelny: w starym gmachu oglądasz sztukę francuską około 1900 roku i klasyczną modernę, w nowym zaś sztukę współczesną z różnych stron świata. Jak dotrzeć do muzeum? Winterthur leży na linii kolejowej z Zurychu, a muzeum znajduje się w śródmieściu, w pobliżu ratusza, więc od dworca dojdziesz tam pieszo. Adres: Museumstrasse 52, 8400 Winterthur. Kiedy przyjechać i ile to zajmie? Źródła turystyczne podają, że muzeum jest zamknięte w poniedziałki, a we wtorki czynne dłużej, do wieczora. Aktualne godziny i ceny biletów sprawdź przed wizytą na stronie kmw.ch, bo zmieniają się wraz z wystawami. Na oba skrzydła warto zarezerwować około dwóch godzin. Jeśli planujesz więcej oddziałów, rozważ osobny dzień na pozostałe muzea Winterthuru. Najczęstsze pytania Czy Beim Stadthaus to to samo co Reinhart am Stadtgarten? Nie. To dwa osobne oddziały Kunst Museum Winterthur, z różnymi adresami i zbiorami. Villa Flora to jeszcze trzecie miejsce. Jaką sztukę tu pokazują? W starym budynku sztukę francuską około 1900 roku i klasyczną modernę, w nowym skrzydle międzynarodową sztukę współczesną. Kiedy powstało muzeum? Towarzystwo Kunstverein założono w 1848 roku, a obecny budynek otwarto w 1916 roku. Czy trzeba znać niemiecki? Nie, ale część opisów i materiałów jest po niemiecku. Sztukę ogląda się bez tłumaczenia, a dane praktyczne znajdziesz też w wersji angielskiej na stronie muzeum.
-
Appenzell Folklore Museum
Stein AR
Appenzeller Volkskunde-Museum w Stein AR to muzeum kultury ludowej w kantonie Appenzell Ausserrhoden, we wschodniej Szwajcarii. Przy głównej ulicy wsi, pod adresem Dorf 821, pokazuje, jak żyli pasterze i rodziny utrzymujące się z domowego rzemiosła tekstylnego w górach Appenzell. Muzeum leży przy Appenzeller Schaukäserei, więc łatwo połączyć oba punkty w jednej wycieczce. Co zobaczysz w muzeum w Stein? Wystawa stała skupia się na gospodarce alpejskiej i życiu codziennym regionu. Zobaczysz meble, stroje ludowe, narzędzia rolnicze, fotografie, dokumenty i przedmioty z dawnych domów. Wyróżnia się zbiór appenzellskiego i toggenburskiego malarstwa ludowego, w tym malowane ściany i meble. Osobny dział poświęcono tekstyliom: wzornikom haftu, ręcznym maszynom do szycia i krosnu do haftu płaskiego. Czy można zobaczyć pokazy na żywo? Muzeum organizuje pokazy dawnych technik. W rekonstrukcji alpejskiego szałasu produkuje się ser, który można skosztować, a w wybrane dni pokazywane jest tkanie na krośnie i haftowanie na ręcznej maszynie. Terminy zmieniają się, dlatego warto sprawdzić kalendarz na stronie muzeum. Zdarzają się też wystawy czasowe, na przykład prezentacja nowych nabytków Fundacji na rzecz kultury ludowej Appenzell. Jak dojechać do Stein AR? Stein AR leży między Herisau a miejscowością Appenzell. Do centrum wsi dojedziesz autobusem do przystanku Stein AR, Post. Samochodem trafisz na parking przy muzeum i Schaukäserei. Adres: Dorf 821, 9063 Stein AR. Ile kosztuje wstęp i kiedy jest otwarte? W dostępnych wykazach bilet dla dorosłych kosztuje około 9 CHF, dla dzieci w wieku 6-16 lat około 4 CHF, a bilet rodzinny około 20 CHF. Godziny otwarcia zależą od sezonu, a muzeum bywa otwarte także w niektóre niedziele z okazji wydarzeń. Jedno ze starszych ogłoszeń mówiło o czasowym zamknięciu dla zwiedzających od kwietnia 2024, więc przed wizytą sprawdź aktualny status na stronie appenzeller-museum.ch lub zadzwoń: 071 368 50 56. Najczęstsze pytania Ile czasu zarezerwować na wizytę? Na spokojne obejrzenie ekspozycji wystarczy zwykle od 1 do 2 godzin, więcej, jeśli trafisz na pokaz. Czy muzeum jest dobre dla dzieci? Tak, pokazy sera, tkania i haftu oraz rekonstrukcja szałasu przemawiają do młodszych zwiedzających. Dzieci mają osobną, niższą cenę biletu. Czy można połączyć wizytę z innymi atrakcjami? Tak. W pobliżu działa Appenzeller Schaukäserei, a samo miasteczko Appenzell z własnym muzeum jest w niewielkiej odległości. Gdzie sprawdzić aktualne informacje? Na stronie appenzeller-museum.ch, e-mailem [email protected] lub telefonicznie.
-
Locorama Romanshorn
Romanshorn
Locorama w Romanshorn to kolejowe centrum wystawiennicze w szwajcarskim kantonie Turgowia, nad Jeziorem Bodeńskim. Mieści się w dawnej lokomotywowni SBB przy Egnacherweg 1 i przez wiele lat funkcjonuje jako miejsce, w którym parowozy, lokomotywy elektryczne i urządzenia sterowania ruchem można obejrzeć z bliska, a część z nich wypróbować. Co zobaczysz w Locorama? Trzon zbiorów stanowią historyczne lokomotywy. Wśród eksponatów jest parowóz Ec 3/5 z 1912 roku, bawarski parowóz pospieszny S 3/6 oraz elektrowozy Ae 6/6 i Ae 4/7. Osobną atrakcją jest nastawnia „Gurtnellen", w której pokazy pozwalają zobaczyć, jak dawniej kierowano ruchem pociągów. Na terenie stoi też zabytkowa szopa towarowa z Landquart z 1903 roku, rozebrana i odbudowana w Romanshorn w 2014 roku. Dla odwiedzających przygotowano elementy interaktywne: symulator jazdy, kolejkę ogrodową, drezynę ręczną oraz małe kino z filmami kolejowymi. Dzięki temu miejsce dobrze sprawdza się w podróży z dziećmi. Dlaczego akurat Romanshorn? Kolej dotarła tu w 1855 roku wraz z linią z Winterthur, a miasto z portem nad jeziorem stało się ważnym węzłem łączącym tory ze statkami i promami. Hala lokomotywowni pochodzi z 1898 roku, więc samo miejsce opowiada historię miejscowej kolei. Zainteresowanym lokalnymi dziejami portu i żeglugi polecamy dodatkowo małe Museum am Hafen, które poświęca sporo uwagi kolei, statkom i promom. Sama Locorama jest muzeum kolejowym, nie żeglugowym. Kiedy przyjechać i jak zaplanować wizytę? Według serwisów turystycznych obiekt otwarty jest w sezonie, od maja do października, w niedziele w godzinach 10:00–17:00. Na kwiecień–październik 2026 zapowiadane są także publiczne zwiedzania z przewodnikiem, a dla grup organizowane są terminy poza zwykłymi godzinami. Rozkład bywa różnie podawany w różnych źródłach, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualny kalendarz na oficjalnej stronie. Jednorazowe bezpłatne wejście przysługuje posiadaczom karty Bodensee Card PLUS. Jak dojechać? Romanshorn leży na linii kolejowej z Winterthur i jest dobrze skomunikowany pociągami, a także promem i statkami po Jeziorze Bodeńskim. Adres do nawigacji: Egnacherweg 1, 8590 Romanshorn. Telefon kontaktowy to +41 71 460 24 27. Najczęstsze pytania Czy Locorama to muzeum żeglugi? Nie. To wystawa poświęcona kolei. Temat statków i promów w Romanshorn znajdziesz w Museum am Hafen. Kiedy Locorama jest otwarta? Źródła podają niedziele od maja do października, 10:00–17:00, z dodatkowymi zwiedzaniami z przewodnikiem w sezonie 2026. Warto potwierdzić termin przed przyjazdem. Czy to dobry cel z dziećmi? Tak. Symulator jazdy, kolejka ogrodowa, drezyna i kino kolejowe są skierowane także do młodszych gości. Jakie lokomotywy można tu zobaczyć? Między innymi parowozy Ec 3/5 z 1912 roku i S 3/6 oraz elektrowozy Ae 6/6 i Ae 4/7.
-
Ackerhaus
Ebnat-Kappel
Ackerhus w Ebnat-Kappel to zabytkowy dom z 1752 roku, w którym działa Muzeum Toggenburskiej Kultury Mieszkaniowej (Museum für Toggenburger Hauskultur). Budynek stoi w dolinie Toggenburg w kantonie St. Gallen, we wschodniej Szwajcarii. Sam dom jest tu równie ważnym eksponatem jak przedmioty w jego wnętrzach. Czym jest Ackerhus? Ackerhus to dawny dom mieszkalny z połowy XVIII wieku, zaadaptowany na muzeum poświęcone codziennemu życiu i rzemiosłu regionu Toggenburg. Zbiory obejmują cztery stulecia lokalnej kultury domowej. Prowadzi je lokalne stowarzyszenie Kulturverein Ackerhus, a nową ekspozycję stałą sfinansowała fundacja Albert-Edelmann-Stiftung. Co zobaczysz w środku? Toggenburskie organy domowe – niewielkie instrumenty związane z muzyczną tradycją doliny. Cytry szyjkowe z Toggenburga – ludowe instrumenty strunowe typowe dla regionu. Malowane meble z okolic Säntis – kolorowe skrzynie, szafy i łóżka zdobione ręcznie. Elementy architektury z całej wschodniej Szwajcarii – w ścianach i pomieszczeniach domu wykorzystano zabytkowe detale zebrane z rozbieranych budynków regionu. Ekspozycję stałą zaprojektowała pracownia raumprodukt. Pierwszą część otwarto w grudniu 2015 roku, a wyższe kondygnacje ukończono latem 2016 roku. Czy odbywają się wystawy czasowe? Tak. Kulturverein Ackerhus organizuje sezonowe wystawy. Jedna z nich, „Schön und Stolz”, pokazuje fotografie toggenburskich domów z początku XX wieku i zestawia dawny wygląd regionu ze współczesnym. Program wydarzeń bywa uzupełniany wykładami, na przykład o historii wczesnej fotografii w Toggenburgu. Jak dotrzeć i kiedy przyjechać? Muzeum mieści się przy Ackerhusweg 20, 9642 Ebnat-Kappel. Miejscowość leży w górnej części doliny Toggenburg, w pobliżu stoków Säntis i Churfirsten, więc wizytę łatwo połączyć ze spacerem po okolicy. Zwykle zwiedza się je w sobotnie popołudnia oraz w niedziele; poza tymi godzinami możliwa jest wizyta po wcześniejszym umówieniu. Godziny różnią się między katalogami, dlatego przed wyjazdem sprawdź stronę ackerhus.ch lub napisz na [email protected]. Najczęstsze pytania W którym roku powstał Ackerhus? Budynek pochodzi z 1752 roku. Czy muzeum nadaje się dla osób niezainteresowanych muzyką? Tak. Obok instrumentów zobaczysz meble, wnętrza i detale architektoniczne, które pokazują, jak mieszkano w Toggenburgu. Czy można zwiedzać poza weekendem? Tak, ale tylko po umówieniu terminu. Kontakt znajdziesz na stronie muzeum. Czy odbywają się tu wystawy czasowe? Tak, stowarzyszenie prowadzi sezonowe wystawy, między innymi fotograficzne, poświęcone dawnym domom Toggenburga.
-
Abegg foundation
Riggisberg
Fundacja Abegga (Abegg-Stiftung) w Riggisbergu to muzeum tekstyliów i jednocześnie jeden z czołowych ośrodków konserwacji dawnych tkanin, położony w kantonie Berno, około 25 km na południe od stolicy Szwajcarii. Miejsce spodoba się osobom, które lubią sztukę dekoracyjną, historię rzemiosła i spokojne, kameralne wnętrza poza utartym szlakiem turystycznym. Czym jest Abegg-Stiftung i skąd się wzięła? Fundację założył w 1961 roku Werner Abegg, zürychski przemysłowiec z branży tekstylnej, razem z żoną Margaret. Zbiory przeniesiono do budynków na skraju wsi Riggisberg w 1967 roku, a pierwszym dyrektorem był Michael Stettler. Obok muzeum działa warsztat restauracji tekstyliów, uznawany za jeden z najważniejszych na świecie, oraz biblioteka z literaturą z zakresu historii sztuki. Co zobaczysz na miejscu? Kolekcja obejmuje tkaniny od IV wieku p.n.e. do około 1800 roku. Do najmocniejszych punktów ekspozycji stałej należą wielkoformatowe tkaniny z późnego antyku oraz kaftany z Azji Środkowej z VIII i IX wieku. Zbiory uzupełniają rzeźba, meble, złotnictwo i inne dzieła sztuki, a co roku muzeum urządza nową wystawę czasową poświęconą wybranemu zagadnieniu z historii tekstyliów. Odrębną atrakcją jest Villa Abegg, dawny dom fundatorów zbudowany w latach 1966–1969 w stylu północnowłoskiego baroku i urządzony oryginalnymi wnętrzami z epoki. Zwiedza się ją w małych grupach z przewodnikiem. Kiedy przyjechać i ile kosztuje wstęp? Muzeum działa sezonowo: w 2026 roku od końca kwietnia do początku listopada. Wystawy są otwarte po południu (według dostępnych informacji zwykle od 14:00 do 17:30), a w godzinach popołudniowych odbywają się oprowadzania w małych grupach. Zimą obiekt jest zamknięty, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualny kalendarz na stronie abegg-stiftung.ch. Bilet normalny kosztuje 10 CHF, ulgowy 5 CHF; dzieci do 16 lat w towarzystwie dorosłych, uczniowie i studenci wchodzą bezpłatnie. Przy zwiedzaniu Villi Abegg zalecana jest rezerwacja telefoniczna. Jak dojechać do Riggisbergu? Adres fundacji to Werner Abegg-Strasse 67, 3132 Riggisberg. Z Berna jedzie się około 25 km na południe, samochodem lub komunikacją publiczną z przesiadką. Biblioteka badawcza jest dostępna po wcześniejszym umówieniu. Najczęstsze pytania Czy muzeum jest czynne cały rok? Nie. Sezon trwa od późnej wiosny do początku listopada, poza nim obiekt jest zamknięty dla zwiedzających. Ile czasu zarezerwować na wizytę? Na wystawę stałą i czasową wystarczą około dwie godziny; zwiedzanie Villi Abegg z przewodnikiem wymaga dodatkowego czasu. Czy trzeba rezerwować wejście? Do muzeum można wejść w godzinach otwarcia, natomiast na oprowadzanie po willi i do biblioteki warto zarezerwować termin telefonicznie: +41 31 808 12 01. Czy to dobre miejsce dla dzieci? Dzieci do 16 lat wchodzą bezpłatnie, ale tematyka, czyli dawne tkaniny i konserwacja, bardziej przemówi do starszej młodzieży i dorosłych.
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.